Qazaqstan • 25 Qyrkúıek, 2017

Shekara shebindegi tirlik

550 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Kelesi jyly Marqakóldiń jaǵasyndaǵy Uranqaı aýylynda jańa mektep boı kóteredi. Buryn Marqakól aýdanynyń ortalyǵy bolǵan Terekti (qazirgi Marqakól) eldi mekenindegi aýyldyq aýrýhana da kúrdeli jóndeýden ótkizilip, emhana ishinen 10 oryndyq perzenthana ashylmaq. Segiz aı qytymyr qysy bar, oblys ortalyǵynan tym shalǵaıda ornalasqan, eldiń shetindegi, jeldiń ótindegi, shekara túbindegi aýyl turǵyndaryna mundaı jaǵymdy jańalyqty Marqakól óńirine jasaǵan jumys sapary barysynda óńir basshysy Danıal Ahmetovtiń ózi jetkizdi. Uranqaı aýylyndaǵy bilim ordasy osydan birneshe jyl buryn apatty dep tanylǵan bolatyn. Tárbıe oshaǵynyń jaǵdaıyn kórgen oblys basshysy Kúrshim aýdanynyń ákimi Seısenǵazy Chýkaevqa 80 nemese 100 oryndyq mekteptiń qujattaryn ázirleýdi tapsyrdy.  

Shekara shebindegi tirlik

On oryndyq perzenthana ashylady

Shekarada tursa da jyl saıyn halyq sany azaıyp bara jatqan Mar­qa­kól óńirinde jergilikti jurttyń arqa­syna aıazdaı batyp júrgen joldyń nasharlyǵy, baılanystyń joqtyǵy sekildi tolǵaqty máseleler az emes. О́ńir basshysynyń alystaǵy aýylǵa kúnde kele bermesi de belgili. Sodan da bolar Uranqaıdyń turǵyndary ózderin tolǵandyryp júrgen birqatar máselelerdi ákimge aıtyp qalýǵa tyrysty. Marqakóldiń jaǵasyndaǵy aýyldyń 70 jastan asqan turǵyny Valentına Sosnovskıh «Marqakól aýylyndaǵy aýrýhanada jabylyp qalǵan perzenthanany qaıta ashsa, shalǵaıdaǵy óńirdiń analaryna kóp kómek bolar edi. Áıtpese, 200 sha­qyrymnan asatyn aýdan ortalyǵy Kúrshim men 500 shaqyrymǵa jýyq jerdegi О́skemenge jetý ońaıǵa soq­paı tur. Osy máseleni sheshýge jár­dem­desseńiz», degen ótinish aıtty. Qıyrdaǵy qarııanyń sózi áser etti me, álde shalǵaıdaǵy eldi mekendegi aýrýhananyń jaǵdaıyna burynnan qanyq pa, D.Ahmetov Uranqaıdan keıin birden Marqakól aýylyn betke alyp, ondaǵy emhana ujymymen kezdesip, rentgen, ÝZI kabınetterimen tanysyp, emdelýshilermen sóılesti. Buryn jumys istegen perzenthana bólimin de kórdi. «Shekara shebindegi óńir turǵyndarynyń jaǵdaıy árdaıym Elbasynyń nazarynda. Buryn aýdan ortalyǵy bolǵan Marqakóldegi máseleler birtindep sheshimin tabady dep oılaımyz. Aýyldyq aýrýhanany kúr­deli jóndeýden ótkizýge 80 mıllıon teńge qarjy bólemiz. Kúrshim aýdandyq aýrýhanasynyń bas dárigerine 10 oryndyq perzenthana ashýdy tapsyramyn», dedi oblys ákimi. 

Marqakól óńirindegi jurttyń kóp jyldan beri basyn aýyrtyp, baltyryn syzdatyp júrgen úlken máseleniń biri – Terektiden Tósqaıyńǵa deıingi oı-shuńqyry kóp tas joldyń jaǵdaıy. Bıyl osy jol tuńǵysh ret asfalt­talyp jatyr. Jýyqta Kúrshim aýda­nyna issaparmen barǵanymyzda jol-jónekeı jol salýshylarmen sóı­lestik. Olar mundaǵy jumystardyń mamyr aıynda bastalǵanyn, qazirgi ýaqyt­ta Aqjaılaý aýylynan ári qaraıǵy 4 shaqyrymǵa jýyq aýmaqty asfalt­tap jatqandyqtaryn jetkizdi. Aýdandyq qurylys bóliminiń bergen málimetterine súıensek, buǵan deıin asfalttalmaǵan bul joldy qalpyna keltirýge 240 mıllıon teńgeden astam qarjy bólinipti. «Amandyq bolsa, kelesi jyly aıaqtaýdy josparlap otyr­­myz. Munda 30-ǵa jýyq adam ju­mys istep jatyrmyz», deıdi «SK Zaı­san» JShS-niń qyzmetkeri Jasulan Áýbákirov.

Shanaǵaty turǵyndary zastavanyń jabylmaǵanyn tileıdi

Jol demekshi, sońǵy jyldary Marqakóldiń aýyldaryn jalǵaıtyn tas joldardyń jóndelip jatqany baıqalady. Ásirese Tósqaıyń men Shanaǵaty, Balyqtybulaq aýyldary arasyndaǵy joldarmen jańbyrly kúnderi júrý múmkin emes bolatyn. Otyz shaqyrymǵa jýyq jerdi bir jarym-eki saǵatqa jýyq júrýge týra keletin. Tósqaıyń aýyldyq okrýginiń ákimi Alıdjan Betkembaev Shanaǵaty men Balyqtybulaq aýyldaryna baratyn joldardyń jartysyna jýyq bóligine qıyrshyq tas tógilgenin, qalǵan aýmaǵyn tegisteý úshin oblystyq bıýdjetke ótinim jiberilgenin aıtady. Jaqynda Kúrshim aýdanynda issaparmen bolǵanymyzda Marqakóldiń eń túkpirindegi, shekaranyń dál túbin­degi, elimizdegi eń sýyq aýyl sanalatyn Shanaǵatynyń turǵyndarymen az-kem sóılesýdiń sáti tústi. Kez kelgen aýyldy saqtaıtyn mektep qoı. Mundaǵy bilim ordasynda da bala sany jyldan- jylǵa azaıyp barady eken. Mektep dırektory Nazarhan Shákenov qazir tárbıe oshaǵynda 20 oqýshy bar ekenin, mektepti saqtaý úshin ózge aýyldardan otbasylardy shaqyryp, ózderinshe qareket qylyp jatqandyqtaryn jetkizdi. «Balyq­tybulaq aýylynan bizge eki otbasy kóship keldi. Biraq munyń ózi azdyq etedi. Halyq tyǵyz ornalasqan ońtústik óńirlerdiń turǵyndaryn memlekettik baǵdarlamamen ózge oblystarǵa kóshirip, jumyspen qamtyp jatyr ǵoı. Sol baǵdarlamamen biz sekildi halyq sany azaıyp bara jatqan shekaralyq aımaqtarǵa turǵyndardy kóshirip ákelse jaqsy bolar edi», degen mektep dırektory aýyl irgesinde kóp jyl jumys istegen zastavanyń jabylyp, shaǵyn beketke aınalǵany da oqýshylar sanynyń azaıýyna yqpal etkenin aıtyp qaldy. Zastava demekshi, bir baı­qaǵanymyz, Shanaǵaty turǵyndary jabylǵan zastavanyń qaıta ashylǵanyn qalaıdy. Buǵan sebep te joq emes sekildi. Birinshiden, mektepte oqýshylar sany kóbeıedi. Ekinshiden, áskerdiń aty ásker. Ásker júrse, eldiń irgesi de bútin, halyqtyń kóńili de alań bolmasy anyq. Reti kelgende aıta ketkenimiz artyq bolmas, Marqakól óńirin ara­laǵanda mundaǵy turǵyndardyń kóp­shiligi Qytaı taraby óz shekarasyn bekemdep, júıelerin tolyq jańartyp alǵanyn sóz etip, bizdiń shekaradaǵy baǵanalardyń tozyńqyrap turǵanyna alańdaıtyndyǵyn bildirip, zastavalar jańǵyrtylsa degen janashyrlyq tilekterin de jetkizip jatty. 

Azamat QASYM, 
«Egemen Qazaqstan»
Shyǵys Qazaqstan oblysy, 
Kúrshim aýdany