Brıfıngte Jambyl oblysynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» Joldaýynda aıtylǵan mindetterdi júzege asyrý jaıy men osy óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıy sóz boldy. K.Kókirekbaevtyń aıtýynsha, oblys halqynyń kúsh-jigeri Memleket basshysy júktegen mindetterdi oryndaýǵa jumyldyrylyp otyr.
Bıylǵy segiz aıdaǵy kórsetkish boıynsha oblys ekonomıkasynyń barlyq salasynda oń serpin baıqalǵan. Alǵashqy jartyjyldyqtaǵy jalpy óńirlik ónim 0,5 paıyzǵa artyp, 231 mlrd teńgeni qurasa, ınvestısııa kólemi 0,9 paıyzǵa ósken. О́nerkásip ónimderi kólemi 0,6 paıyzǵa artyp, 227 mlrd teńgege jetken. «Elbasy Jambyl oblysyna barǵan saparynda hımııa ónerkásibiniń áleýetin arttyryp, oblystaǵy ındýstrııalyq jáne ınfraqurylymdyq damýǵa jete kóńil bólýdi tapsyrdy. Indýstrııalandyrý baǵdarlamasynyń arqasynda oblysta 158 mlrd teńge kólemindegi 53 joba júzege asyryldy. Sonyń nátıjesinde 7 myń jańa jumys orny ashyldy. Endi baǵdarlamanyń ekinshi besjyldyǵynda 6 myń jumys ornyn ashý kózdelýde. Bıyl 17,3 mlrd teńgeniń 13 jobasy iske asyrylyp jatyr. Bul 1350 jańa jumys ornyn qurýǵa múmkindik beredi», deıdi oblys ákimi.
Memleket basshysynyń agroónerkásip keshenin ekonomıkanyń jańa draıverine aınaldyrý mindetin qoıǵany belgili. Osyǵan baılanysty oblys aýyl sharýashylyǵy salasyn damytýǵa aıryqsha mán berip otyr. Bıyl 104,6 mlrd teńgeniń ónimi óndirilip, onyń kólemi 2,6 paıyzǵa ósken. Aýylsharýashylyq daqyldary alqaby ulǵaıtylyp, onyń kólemi 630 myń gektarǵa jetipti. Bul – byltyrǵymen salystyrǵanda 38,5 myń gektarǵa artyq kórsetkish.
Oblys ákimdigi qant qyzylshasy, júgeri, maqsary, soıa alqaptaryn ulǵaıtýdy qolǵa alyp otyr. Bıyl qant qyzylshasy alqabynyń ózi 9,5 myń gektarǵa jetken. «Byltyr 5 myń gektar jerden 116 myń tonna qyzylsha jınalyp, ortasha ónimdiligi 232 sentnerdi quraǵan edi. Bıyl 180 myń tonna ónim jınap, odan 18 myń tonna qant shyǵarýdy josparlap otyrmyz. Osy maqsatqa jetý úshin Merki qant zaýyty
1 mlrd teńgege qaıta jańǵyrtyldy», deıdi K.Kókirekbaev.
Sondaı-aq oblys ákimi óńirde mal basy kóbeıip kele jatqanyn aıtty. Osyǵan sáıkes oblys etpen ózin-ózi qamtamasyz etý deńgeıine jetip, endi mal ónimderin eksportqa shyǵara bastapty. Et ónimderin qaıta óńdeıtin «Merki et», «Ońtústik halal taǵamdary» jáne «Áýlıe ata Fenıks» qus fabrıkasy sııaqty kásiporyndar iske qosylyp, sonyń arqasynda byltyr shet memleketterge 451 tonna et eksporttalǵan. Endi bul kórsetkishti 700 tonnaǵa jetkizý mejesi tur.
Jalpy, aýyl sharýashylyǵyn damytý maqsatynda oblysqa 15,8 mlrd teńge, onyń ishinde respýblıkalyq bıýdjetten – 6,3 mlrd jáne oblystyq bıýdjetten 9,5 mlrd teńge bólingen. «Et klasterin odan ári damytý úshin Moıynqum, Merki aýdandarynda reseılik «Agrofırma Túrikpen» jáne malaızııalyq «Agrostan Ferms» seriktestikteri árqaısysy 3 myńnan 5 myń basqa arnalǵan iri qara mal bordaqylaıtyn keshender soǵýda», deıdi oblys ákimi.
Oblysqa barǵan saparynda Elbasy paıdalanylmaı jatqan jerdi memleketke qaıtarý máselesin kótergen bolatyn. Osyǵan oraı sońǵy 5 jylda paıdalanylmaı jatqan 553 myń gektar aýyl sharýashylyǵy jeri anyqtalyp, memleketke qaıtarylǵan. Qazir bul ýchaskelerdi tıimdi paıdalaný qolǵa alynyp, 295 myń gektar jer agrarlyq salaǵa ınvestısııa tartý maqsatynda ázirlenip qoıypty. Al bıylǵy 8 aıdyń ishinde ınvestısııalyq jobalardy iske asyrý úshin barlyǵy 827 gektar jer bólingen.
Oblystyń áleýmettik máselesine de toqtalǵan ákim jumyssyzdyqty azaıtý maqsatynda birqatar sharalar qolǵa alynǵanyn jetkizdi. Onyń aıtýynsha, qazir oblysta jumys isteýge qabiletti turǵyndardyń 42 paıyzy ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar.
Oblystyń bilim salasynda qurylys júrgizýge bıýdjetten 6,2 mlrd teńgeden astam qarjy bólingen. Bıyl 14 mekteptiń qurylysy júrgizilse, onyń 4-eýi jańa oqý jylynda paıdalanýǵa berilgen. 2010 jyly oblysta tek eki jekemenshik balabaqsha jumys istese, bıyl onyń sany 94-ke jetken.
Sońǵy birneshe jylda Tarazda eki jekemenshik kardıohırýrgııalyq ortalyq ashylǵan. Olardyń árqaısysynda jylyna 1 myńǵa jýyq ota jasalady. Jeke kásipkerler tartýdyń arqasynda 2 mlrd teńgege «Atletık» kópsalaly sport kesheni turǵyzylyp, bul qarjy jeke ınvestısııa esebinen tartylǵan.
Qymbat TOQTAMURAT,
«Egemen Qazaqstan»
