Aımaqtar • 28 Qyrkúıek, 2017

Sózden iske kóshetin kez jetti

457 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Elbasy N.Á.Nazarbaev «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty tarıhı-baǵdarlamalyq maqalasynda 2025 jylǵa deıin qazaq tilin birtindep latyn álipbıine kóshirý kerektigi aıtyldy. Bul da eldi kópten tolǵandyryp júrgen másele edi. Endi mine, sózden iske kóshetin kez de kelip jetti. 

Sózden iske kóshetin kez jetti

Úlken jumystyń bastalǵanyn kórip otyrmyz. О́tken ǵasyrlarǵa kóz júgirtsek bergisi Alash, arǵysy barlyq túrki dúnıesine ortaq tilimiz bolǵan. Túrki tildes elder Túrikmenstan, О́zbekstan, Ázerbaıjan keńes ókimeti taraǵan 1991 jyldyń ózinde-aq latyn árpine kóship, birqatar qıyndyqtarǵa tap bolǵanyn jaqsy bilemiz. Biz áliptiń artyn baqtyq. Aldymen «ekonomıkamyzdy túzep, sodan soń saıasatqa» kiristik. Endi mine, Elbasymyzdyń sarabdal saıasatynyń arqasynda álipbıimizdiń latyn qarpine kóshý máselesiniń naqtylanýy, sóz joq, tarıhı ádilettiliktiń saltanat qurýy dep bilemin. Nátıjesinde, 1940 jylǵa deıin qoldanysta bolǵan latyn álipbıi jańaryp, qaıta oralyp, keńestik qyzyl ımperııanyń otarshylyq saıasatpen engizgen kırıllısasymen birtindep qosh aıtysamyz. Keıbir áriptesterimdi kırıll áripterimen basylǵan kitaptar, týyndylar, ǵylymı eńbekterdi qaıta basý máselesi alańdatady. Menińshe odan qorqatyn túk te. Qazirgi kompıýterlendirý zamanynyń tehnıkalyq múmkindikter túrli kólemdegi mátinderdi de translıterasııalaýǵa múmkindik beredi. Bir tilden ekinshi tilge aýdarý úırenshikti dúnıege aınalǵanyn ınternet qoldanyp júrgen adamdar jaqsy biledi. Zamanaýı IT-tehnologııalar bul turǵydan bizdiń jaqta. 

Jańa ulttyq álipbı – Qazaqstan halqynyń ortaq tańdaýy. Birinshiden, latyn qarpi – barlyq túrki halyqtarynyń basyn qosyp, baýyrlastyǵymyz ben yntymaǵymyzdy odan ári kúsheıte túsedi. Ekinshiden, óskeleń urpaqtyń aǵylshyn tili men ınternet tilin jetik ıgerýine yqpal etpek. Úshinshiden,  eń mańyzdysy latyn álipbıi – qazaq tilin memlekettik til retinde jańǵyrtýǵa jaǵdaı jasaıdy dep bilemin. О́z elimniń patrıoty, joǵary sanatty ustaz retinde latyn álipbıine ótý – zaman talaby dep bilemin. Bul óz kezeginde halyqaralyq arenada Qazaqstannyń básekege qabilettiligi men sýbektiligin nyǵaıtady. Biz talaı qıyndyqtardy jeńgen dara da dana halyqpyz! Bul joly da alynbaıtyn qamal joq. Iske sát!

Mırbol ADAIÁLI,
muǵalim, «Nur Otan» partııasy «Qoshankól»
bastaýysh uıymynyń tóraǵasy, qoǵamdyq keńes múshesi 
BQO, Kaztalov aýdany

Sońǵy jańalyqtar