Biraq Táýelsizdik bolmasa qazaq halqynyń bolashaǵy kúmándi ekenin aıtyp, bodandyq qursaýynan shyǵýdy, erkindik úshin kúresti bilimdilikpen uıymdastyra bilgen úrkerdeı top – Alash ardaqtylary ótken ǵasyrdyń basynda tarıh sahnasyna shyqqan edi. Bıyl Alash avtonomııasynyń jáne «Alash» partııasynyń qurylǵanyna 100 jyl toldy. Osyǵan oraı Qostanaıda zııaly qaýym, saıası partııalar men úkimettik emes uıymdar ókilderi men mádenıet, bilim berý salsy qyzmetkerleriniń basyn qosqan «Alash taǵylymy jáne Táýelsizdik» degen taqyrypta aımaqtyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııa ótti.
Alash qaıratkerleri ótken ǵasyrdyń 30-shy jyldary ózderi saıası qýǵyn-súrginge ushyraǵanǵa deıin halqy men eliniń bilim, ádebıet, mádenıet, ekonomıka, ǵylym salalaryndaǵy jaýapkershiliktiń barlyǵyn arqalady, bodandyqtan shyǵyp, jeke memleket bolýyn armandady, sol úshin saıası talap qoıa bildi. Alash qozǵalysynsyz Táýelsizdiktiń tarıhy bolmas ta edi. Konferensııany ashqan Qostanaı pedagogıkalyq ınstıtýtynyń rektory, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Erkin Ábil ótkenin bilmegen eldiń bolashaǵy da bulyńǵyr bolatynyn aıtty.
– Alash qaıratkerleriniń áreket-qyzmeti, ıdeıasy, baǵdarlamasy ulttyq memlekettiligimizdiń negizgi irgetasyn qalady. Sondyqtan Alash ardaqtylaryn umytýǵa haqymyz joq,– dedi Erkin Amanjoluly.
Osy konferensııanyń ótýine muryndyq bolǵan oblystyq ishki saıasat basqarmasy basshysynyń orynbasary Záýre Báımenova ótken ǵasyrdyń bas kezindegi qazaq zııalylarynyń ult úshin, halqymyz bostandyǵy úshin báıgege bas tigýi ótkenimizdiń eń jarqyn betteriniń biri ekenin aıtty. Konferensııada ǵalymdar Alash qozǵalysynyń, «Alash» partııasynyń, onyń qaıratkerleriniń Táýelsizdik úshin kúresi men halqymyzdyń rýhanııatyn bıiktetýdegi eńbegine jan-jaqty toqtady.
– Alash qozǵalysy qaıratkerleriniń tógilgen qany men eńbegi tekke ketken joq. Olardyń armany oryndaldy. Biz qazir Táýelsiz, gúldengen, beıbit Qazaqstanda ómir súrip otyrmyz. Sondyqtan jas urpaq olardy jáne Alashtyń dana qaıratkerleriniń uly kómbesin umytpaý kerek, – dedi Qaraǵandy memlekettik ýnıversıteti etno-mádenı jáne tarıhı-antropologııalyq zertteýler ortalyǵynyń dırektory, professor Záýresh Saqtaǵanova. Tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Amanjol Kúzembaıuly Alash qaıratkerleriniń ult, til, din, tarıh týraly aıtqandarynyń, oılarynyń barlyǵy da halqymyz bolashaǵymen baılanysty bolǵanyn tilge tıek etti.
– Elbasy Nursultan Nazarbaev «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasynda, Qazaqstan halqyna odan burynǵy Joldaýlarynda, suhbattarynda tarıhtan sabaq alatynymyzdy, sondyqtan jas urpaq halqymyzdyń, Táýelsizdiktiń tarıhyn bilýi kerektigin eske salyp otyrady. Oı-armany da, kúresi de, qaıǵysy da halqynyń bostandyǵy týraly bolǵan Alash qaıratkerleriniń de tarıh týraly kózqarasy osyǵan saıady. «Tarıh eldiń aınasy, tarıhtan el ótken ýaqyttaǵy minin kóredi. Aına joq bolsa adam bet, aýzyn kóre almaıdy. Tarıh joq bolsa, el ótken kúnin hám minin kóre almaıdy. Minin kóre almaǵan soń ómirin ońdaı almaıdy. Ońdaı almaǵan soń májnún bolyp qudyqqa kulaıdy» dep jazady Álıhan Bókeıhanov. Demek, ulttyq kodty saqtaý ótkenimizdi, tarıhymyzdy bilýge táýeldi,–deıdi Amanjol Kúzembaıuly. Konferensııada fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Almas Ábsadyq «Alash» sóziniń etımologııasyna, Alash qozǵalysynyń zerttelýine toqtaldy. Basqa da sóz alǵandar Táýelsizdik jolyndaǵy kúres tarıhynyń taǵylymy men ony jas urpaqqa nasıhattaý úshin jasalatyn jumystar jóninde áńgime órbitti.
Názıra JÁRIMBET,
«Egemen Qazaqstan»
QOSTANAI
