Qazaqstan • 04 Qazan, 2017

Ulandar boıyndaǵy ulttyq rýhty janı túspek

660 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Latyn álipbıine kóshý týraly másele táýelsizdik alǵan jyldardan bermen qaraı kóterilip keledi. 2006 jyly El­basy N.Nazarbaev Qazaqstan hal­qy Assambleıasynyń HII sessııa­syn­da: «Qazaq álipbıin latynǵa kó­shi­rý jónindegi máselege qaıta oralý ke­rek. Bir kezderi biz ony keıinge qal­dyrǵan edik. Áıtse de latyn qar­pi kommýnıkasııalyq keńistikte ba­sym­dyq­qa ıe jáne kóptegen elder, so­nyń ishin­de postkeńestik elderdiń la­tyn qar­pine kóshýi kezdeısoqtyq emes. Ma­mandar jarty jyldyń ishin­de má­seleni zerttep, naqty usy­nys­tar­men shyǵýy tıis. Álbette, biz bul jer­de asyǵystyqqa boı aldyrmaı, onyń artyqshylyqtary men kem­shi­lik­­terin zerdelep alýymyz kerek», de­g­en edi. «Qazaqstan-2050» strate­gııa­­synda latyn tiline 2025 jyly to­lyq kóshetinimiz týraly kesimdi sóz aıtyldy.

 

Ulandar  boıyndaǵy ulttyq rýhty janı túspek

Men óz tarapymnan, ári el qaýipsizdigi jolynda júrgen áskerı azamat retinde basa aıtarym, bul bolashaqqa batyl qadam jasap, elimizdi tórtkúl dúnıege tanytyp kele jatqan Elbasynyń kezekti mańyzdy bastamalarynyń biri jáne der kezinde qozǵalǵan tilimizdiń bolashaǵy úshin jasalǵan ǵylymı mańyzdy qadam dep bilemin. Táýelsiz eldiń negizgi belgileriniń biri retinde jazýdyń mańyzy óte zor. 

Qazirgi zaman – jazý zamany. Adam jazý arqyly bilim alady, jazý arqyly bir-birimen baılanys jasap, júrgen-turǵanyn, jasaǵan jumystaryn da jazyp oty­rady, ıaǵnı hattama, túrli qatynas-is qa­ǵazdary, kompıýter, ınternet, agent arqyly habarlasýlar – bári de jazý arqyly júzege asady. 
Jer betinde latyn álipbıi barlyq salada qoldanylatyny baıqalady. Barlyq dári-dármek ataýlary, matematıka, fızıka, hımııa formýlalary, kóptegen termınder, mamandyqtarǵa, onyń ishinde áskerı salaǵa qatysty ǵylymı ádebıetter – barlyǵy da latyn álipbıimen baılanysty ekenin baıqaýǵa bolady. 

Latyn álipbıindegi brıtandyq aǵyl­shyn­dar óz tilderiniń Amerıka, Eýropa qur­lyqtarynda ár jerde ártúrli aıtylyp ketpeýine, nemister men evreıler jer-jer­den kelgen óz qandastarynyń tildi buz­baı durys meńgerýine, fransýzdar óz tiline aǵylshyn kirme sózderiniń kóp enip ketpeýine alańdaýshylyq bil­dirip, únemi nazarda ustap, tilin damy­tý sharalaryn júrgizip, tipti «til po­lısııasyn» da osy iske qosyp otyr. Son­dyqtan biz de tilimizge burynǵydan da jaýapkershilikpen qaraýǵa tıispiz. Ege­men­diktiń arqasynda ǵasyrlarǵa júk bolar jumystar ár salada atqarylyp jatyr. Men ózim basqa salaǵa aýyspaı-aq,  elimizdiń ishki tynyshtyǵyn qamtamasyz etýshi Ulttyq ulan – kúshtik qurylymy jaıly aıtar bolsam, osynaý jyldar ishinde ulandyqtar elimizdiń qorǵanysyn bekem qorǵar qurylymǵa aınaldy. Qazirgi tańda tehnıkalyq bazasy, kadrlyq sapasy TMD elderinde eń aldynǵy orynda. Munyń barlyǵy da Elbasy saıasatynyń arqasynda júzege asqan isterdiń bir parasy ǵana.

Al endi áskerimiz qazirgi tańda memleket­tik tilde sóılep keledi. Bul qarqyn jyldan-jylǵa artyp otyr. Latyn álipbıine kósh­sek, ol óz áskerimizdiń boıyndaǵy ulttyq rýh­ty janı túsetini sózsiz.

Qaırat AQTANOV, 
Qazaqstan Respýblıkasy 
Ulttyq ulany «Ońtústik» óńirlik qolbasshylyǵynyń qolbasshysy, general-maıor

Almaty