Memleket basshysy naqtylap bergen tapsyrmalardy júzege asyrý maqsatynda ázirlengen zań jobasyn Ulttyq ekonomıka mınıstri Tımýr Súleımenov tanystyrdy. Osyǵan oraı depýtattar bıýdjet qarjysynyń tıimdi jumsalýyna qatysty máselelerdi qyzý talqylady. Al Májilis Tóraǵasy N.Nyǵmatýlın bolsa, baıandamashyǵa qarata aıtqan sózinde bıýdjet qarjylarynyń tıimsiz ıgerilýine qatysty naqty ólshem bolý kerektigin alǵa tartty.
«Áıtpese, sizder Bıýdjet kodeksinde túsinik retinde usynyp otyrǵan «nátıjelilik», «jaýapkershilik», «perspektıvti» sııaqty jalpylama sózder aýqymdy memleket qarjysyn bólý kezinde naqty dálel bola almaıdy. О́ıtkeni olardyń eshbiriniń tájirıbelik, qoldanbalyq sıpaty joq. Al sýbektıvti baǵalaýdyń sońy jaqsylyqqa aparmaýy múmkin. Eger qarjy bir memlekettik organnan basqa organǵa qaıta bólinse, onyń aldynda ne sebepten tıimsiz oryndalǵanyna jáne sońǵy nátıjeniń qalaı bolǵanyna jaýap berýimiz kerek. Osydan keıin ǵana jeke jaýapkershilikke qadam jasaı alamyz», dedi ol.
Sondaı-aq N.Nyǵmatýlın ekinshi oqylymǵa deıin «tıimsiz oryndaý» túsiniginiń qarjygerlerge de, qarapaıym azamatqa da túsinikti naqty anyqtamasyn tujyrymdaý qajettigin qadap aıtty. Al talqylaý barysynda depýtattar tarapynan kvazımemlekettik sektorǵa bólinetin qarajattar kóleminiń Ulttyq ekonomıka mınıstrligi deńgeıinde ǵana kelisiletindigi qatań synǵa alyndy. Májilis Tóraǵasynyń pikirinshe, Prezıdent birneshe márte Úkimetke baqylaýǵa alýǵa tapsyrǵan memlekettik zaım máseleleri taǵy da mınıstrlik deńgeıine túsip otyrǵan kórinedi. Onymen qosa usynylyp otyrǵan redaksııa Elbasynyń bıýdjetti baqylaý jónindegi nusqaýlarymen sáıkes kelmegendikten bul normany Prezıdent tapsyrmasyn esepke ala otyryp, qaıtadan tııanaqtaý qajet.
«Bizge naqty nátıje kerek. Ol turǵyn úıler men mektep, bala-baqshalar jáne aýrýhanalar salý. Sonda ǵana Elbasynyń bólingen qarjylar ekonomıkany damytýǵa, azamattardy jumyspen qamtýǵa jáne halyqtyń ál-aýqatyn arttyrýǵa jumys isteý kerektigi jónindegi tapsyrmasyn júzege asyramyz», dedi N.Nyǵmatýlın.
Aıta keteıik, zań jobasynda bıýdjettik baǵdarlamalardy iske asyrýdy ońaılatý men memlekettik organdardyń derbestigin arttyrý, esepke jazý ádisimen bıýdjetteýdi birtindep engizý, memlekettik jáne memleket kepildik bergen boryshty retteýdi kúsheıtý, IT-jobalardy, memlekettik organdardyń aqparattyq júıelerin qurý, damytý úshin qajetti qujattamany daıyndaý rásimderin ońaılatý baǵyttary boıynsha túzetýler qamtylyp otyr. Sondyqtan da Ulttyq ekonomıka mınıstri tanystyrǵan zań jobasy arqyly birqatar negizgi baǵyttar boıynsha túzetýlerdiń ishinde kelisýdiń jekelegen kezeńderin joıý tetigi de bar.
«Eń aldymen damýǵa arnalǵan maqsatty transfertterdiń nátıjeleri týraly kelisimdi joıý usynylyp otyr. Sebebi, búgingi tańda olar bıýdjettik baǵdarlamalardy qaıtalaýda. Sonyń nátıjesinde ortalyq jáne jergilikti deńgeıdegi 1,5 myńnan astam qujat qysqartylady dep boljanýda. Al ortalyq memlekettik organdardyń ákimshilik shyǵyndaryn ortaq lımıt arqyly josparlaý tetigi bıýdjettik ótinishterdi daıyndaý men usynylatyn qujattardyń kólemin jeńildetedi», dedi T.Súleımenov.
Jıynda memleket-jekemenshik áriptestigi (MJÁ) jobalaryn josparlaý rásimderin ońaılatý maqsatynda barlyq úderisti 5-ten 3 kezeńge qysqartý usynylyp otyrǵandyǵy da aıtyldy. Osy maqsatta MJÁ jobalarynyń tujyrymdamalyq kezeńderi men kelisim jobalarynyń saraptamasy joıylatyndyǵy belgili boldy.
«Bul MJÁ jobalaryn daıyndaý merzimin 7 aıdan 3 aıǵa deıin qysqartýǵa múmkindik beredi jáne jobadaǵy taǵy bir jańalyǵymyz «baǵdarlamalyq MJÁ» engizý bolyp tabylady. Nátıjesinde MJÁ rásimderi qysqa jáne bıznes úshin qoljetimdi bolady», dedi mınıstr.
Jalpy, zań jobasy usynylyp otyrǵan túzetýlerdiń bıýdjettik qarjynyń ekonomıkaǵa jyldamyraq jetkizilýine, ıgerilmegen somalardy azaıtý men MJÁ jobalarynyń kólemin ulǵaıtýǵa, sondaı-aq memlekettik organdardyń úlken derbestigi jaǵdaıyndaǵy zor jaýapkershiligine yqpal etetindigi eskerilip, birinshi oqylymda biraýyzdan maquldandy.
Osy kúngi otyrys aıasynda «Ustap berý týraly konvensııany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy halyq qalaýlylary tarapynan qoldaýǵa ıe boldy. Sonymen qatar Májilis jańa zań jobalaryn jumysqa alyp, olar boıynsha beıindi komıtetterge qorytyndy ázirleý merzimderi belgilendi. Onyń biri – saqtandyrý jáne saqtandyrý qyzmeti máseleleri týraly bolsa, ekinshisi – TMD-ǵa qatysýshy memleketterdiń avtokólik quraldaryn jymqyrýǵa qarsy kúres jáne olardy qaıtarýdy qamtamasyz etý týraly zań jobasy.
Nurlybek DOSYBAI,
«Egemen Qazaqstan»
