«Saǵat Áshimbaev – XX ǵasyrdyń sońǵy shıregindegi qazaq kórkem synı oıynyń – «Azamattyq formýlasy» boldy». Ol jasaǵan jańa turpatty syn, ol qalyptastyrǵan azamattyq oı bútin bir ulttyń tamyryna qan júgirtetin qýatty quralǵa aınaldy. «Talantqa taǵzym», «Syn muraty», «Parasatqa qushtarlyq», «Shyndyqqa súıispenshilik», «Aqıqatqa ińkárlik», «Azamattyqqa adaldyq» syndy syn kitaptary qalamgerdiń azamattyq bolmysyn, parasat paıymyn, júrek lúpilin halqyna qaltqysyz jetkizdi.
Alǵashqy shara qaıratkerdiń kásibı biliminiń álippesin qalaǵan Qazaq Ulttyq Ýnıversıtetiniń qabyrǵasynda bastalyp, «Ulttyq ıntellıgensııa: Qaryz ben Paryz» atty halyqaralyq ǵylymı praktıkalyq konferensııa ótti. Onda Saǵat Áshimbaev murasyn qazirgi zaman turǵysynan tereń taný arqyly Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy negizinde táýelsizdik kezeńindegi jańa dáýir ult zııalysynyń bolmysyn baǵamdap, ulttyq ıntellıgensııanyń ult aldyndaǵy qaryzy men paryzynyń mán mańyzyn ashý, Áshimbaevtyń ult zııalysy retindegi qaıratkerlik, shyǵarmashylyq qyzmetiniń ádebı-mádenı damý úderisindegi tarıhı ornyn aıqyndaý máseleleri keńinen aıtyldy. Aıtýly sharaǵa Almaty qalasynyń ákimi Baýyrjan Baıbek, QR Parlament Májilisiniń depýtaty Qýanysh Sultanov, Qazaqstan Jazýshylar Odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy Nurlan Orazalın, Ázirbaıjan ǵylym akademııasynyń vıse-prezıdenti akademık Gabıbbeılı Isa, M.Áýezov atyndaǵy ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektory, QR UǴA akademıgi Ýálıhan Qalıjan bastaǵan zııaly qaýym ókilderimen qatar alys-jaqyn shet elderden kelgen kórnekti ǵalymdar men qoǵam qaıratkerleri qatysty. Shara barysynda «S. Áshimbaevtyń ádebı-pýblısıstıkalyq murasy», «S. Áshimbaev jáne ádebı synnyń kókeıkesti máseleleri», «JOO ádebıetti oqytý máseleleri» taqyryptary qarastyrylyp, belgili synshynyń ǵumyry men shyǵarmashylyǵy haqynda oramdy oılar ortaǵa tastaldy.
Kún besinnen aýǵan shaqta zııaly qaýym ókilderi men qala jurtshylyǵy M. Áýezov atyndaǵy Qazaq Memlekettik akademııalyq drama teatryna jınaldy. Atalǵan shańyraqta Saǵat Áshimbaevtyń týǵanyna 70 jyl tolýyna jáne onyń jary tanymal jazýshy Shárbaný Beısenovanyń 70 jasqa kelýine arnalǵan ádebı-tanymdyq kesh ótti. Teatrdyń úlken zaly lyq tolyp, jınalǵan qaýym shyǵarmashylyq ıeleriniń ǵıbratty ómir jolynan syr shertetin qyzyqty málimetterge qanyqty. Kesh shymyldyǵy «Dos-Muqasan» ansambliniń oryndaýyndaǵy «Almaty túni» ánimen túrilip, belgili opera ánshisi Bolat Bókenov pen Memlekettik Hor kapellasy Abaıdyń «Kózimniń qarasy» ánin áýeletti. Ramazan Stamǵazıev Saǵat aǵanyń kózi tirisinde súıip tyńdaǵan «Sary bıdaı» ánin shyrqap, Jas ánshi Áset Balǵazın Nurǵısanyń «Saryjaılaýyn» salyp qalyń kórermenniń yqylasyna bólendi. Qazaqstan Jazýshylar Odaǵynyń basqarma tóraǵasy Nurlan Orazalın zamandas baýyry Saǵat Áshimbaevpen jary Shárbaný Beısenovanyń qazaq rýhanııatyna sińirgen qajyrly eńbegi jaıly tebirene tolǵap ystyq iltıpatyn bildirdi. Halyqtyń ystyq sálemin jetkizýge kelgen Almaty qalasynyń ákimi Baýyrjan Baıbek pen Almaty oblysynyń ákimi Amandyq Batalov Shárbaný Beısenovanyń ıyǵyna shapan jaýyp, gúl shoqtary men alǵys hattaryn usyndy. Ádebı-sazdy kesh barysynda Ábish Kekilbaev, Zeınolla Qabdolov, Áshirbek Syǵaı, Myrzataı Joldasbekov syndy kórnekti tulǵalardyń Saǵat Áshimbaev jaıly aıtqan estelikteri, synshynyń altyn qorda saqtalǵan baılamdy oılary beınetaspa arqyly halyq nazaryna usynyldy. Temirbek Júrgenov atyndaǵy óner akademııasynyń shákirtteri synshynyń oıǵa oı, aqylǵa aqyl qosatyn qanatty sózderin kórermenge tartý etip, Akademııalyq teatrdyń jas ártisteri aqyn Baqyt Bedelhannyń «Saǵattyń monology» atty óleńin naqyshyna keltirip oqydy. Nurǵalı Núsipjan, Elena Ábdiqalyqova, Jubanysh Jeksenuly sııaqty óner maıtalmandary ásem keshtiń kórigin qyzdyryp, kórermenge qýanysh syılady.
Kesh barysynda rýhanı jarasymy kelisken bul otbasynyń ónegeli ómiri jaıly az aıtylǵan joq. «Qaı máseleni de, eń aldymen eldik, ulttyq jańǵyrý bıiginen qoıa bilgen Áshimbaevtyń asqaraly armany halqynyń uly muratymen astasyp jatyr. Áshimbaev murasynyń rýhanı aınalymǵa túsý jolynda kóp ter tókken Shárbaný apamyz jýrnalıstik qyzmetinde talaı taǵdyrǵa arashashy bolsa, salaýatty prozasy ulttyq topyraǵy myqty sheberdiń qoltańbasyn tanytady» dedi sharany uıymdastyrýshylar.
Kesh sońynda Saǵat Áshimbaevtyń uly Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty Máýlen Áshimbaev pen Saǵat aǵanyń jary, belgili jazýshy, jýrnalıst Shárbaný Beısenova Saǵatyna degen saǵynyshyn sýytpaǵan halqyna rııasyz alǵysyn bildirdi. Elbasymyz Nursultan Nazarbaevtyń sózine jazylǵan Bekbolat Tileýhannyń «Elim meniń» áni avtordyń oryndaýynda shyrqalyp jınalǵan qaýym ádebı keshten ádemi áser alyp tarqasty.
Arman OKTIаBR,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
