Bul týrasynda Elbasymyz Nursultan Nazarbaev «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasynda taǵylymdy tujyrymdar jasady: «Patrıotızm kindik qanyń tamǵan jerińe, ósken aýylyńa, qalań men óńirińe, ıaǵnı týǵan jerińe degen súıispenshilikten bastalady... Týǵan jerge, onyń mádenıeti men salt-dástúrlerine aıryqsha ińkárlikpen atsalysý – shynaıy patrıotızmniń mańyzdy kórinisteriniń biri.
Bul kez kelgen halyqty ánsheıin birige salǵan qaýym emes, shyn mánindegi ult etetin mádenı-genetıkalyq kodynyń negizi.
...Týǵan jerge degen súıispenshilik neni bildiredi, jalpy, baǵdarlamanyń máni nede?
Birinshi, bul bilim berý salasynda aýqymdy ólketaný jumystaryn júrgizýdi,...jergilikti deńgeıdegi tarıhı eskertkishter men nysandardy qalpyna keltirýdi kózdeıdi.
Patrıotızmniń eń jaqsy úlgisi orta mektepte týǵan jerdiń tarıhyn oqýdan kórinis tapsa ıgi.
...Árbir ólkeniń halqyna sýyqta pana, ystyqta saıa bolǵan, esimderi el esinde saqtalǵan birtýar perzentteri bar. Osynyń bárin jas urpaq bilip ósýge tıis».
Atyraýdaǵy ustazdyq ınstıtýttyń 1974 jylǵy tarıhshy túlegi retinde atalǵandaı ardaqty jumysqa men de qal-qaderimshe úles qosýdamyn. Oǵan ásirese, Elbasynyń atalmysh maqalasy eleýli áser, kúsh-jiger berip otyr. Osyǵan deıin týǵan ólkem – Jylyoı aýdanynyń jáne Atyraý oblysynyń tarıhyna baılanysty «Jem jyry (HIH ǵasyrdyń aqyndary)», «Qutty meken – Qosshaǵyl» jáne «Atyraýdyń ardaqty adamdary» (ǵumyrnamalyq anyqtamalyq) taqyrypty kitaptardy shyǵarǵam. Endigisin bulardy toptastyra jáne júıeli jalǵastyrý maqsatynda «Atyraýnama», «Jyloınama» jáne «Ulaǵatty ustazdyq ustanym»(Atyraý ólkesindegi halyq aǵartý isi tarıhynyń keıbir paraqtary) taqyryptarymen shaǵyn shejirelik-tarıhı-muraǵattyq týyndylardy shyǵarýdy qolǵa alyp otyrmyn.
Búginge deıin sońǵy toptamanyń «Atyraýdyń alǵashqy aǵartýshylary», «Urpaqtarǵa ulaǵat uqtyrǵan ustazdar» degen kitaptary jaryq kórdi. Olar Uly Qazan tóńkerisine deıingi aǵartý isi, keńes zamanynyń alǵashqy onjyldyǵyndaǵy jáne qazirgi zamanǵy halyqqa bilim berý jumystary, keıbir ulaǵatty ustazdar jaıynda qysqasha baıandaıdy.
Al, «Atyraýnama» serııasy boıynsha «Atyraýdyń 1917 jylǵa deıingi qazaqy jurty (1895-1915 jyldar)», «Atyraýdyń áskerı halyqtyq ýchılısheleri(1895-1915 jyldar)» eńbekteri baspadan shyqty. Bular da naqty tarıhı-ǵylymı málimetter negizinde ólkemizdiń shejiresin kórsetedi.
Atamekenimdegi eleýli ózgeristerdi, damý men jańǵyrýdy «Jem jaǵasyndaǵy jaýhar (Balyqshylardyń Jyloı kenti (HIH ǵ.aıaǵy-HH ǵ.basy)», «Jyloıdyń jarqyn jandary (ǵumyrnamalyq anyqtamalyq)» atty týyndylarymda barynsha naqtylap jazýǵa talap qyldym.
Sondaı-aq jergilikti merzimdik basylymdarda jarııalanyp kele jatqan «Qasıet qonǵan Qyzylqoǵa», «Daýylǵa deıingi Dender» atty toptama maqalalarymda, «Naǵyz halyq ustazy bolatyn (alǵashqy aǵartýshy H. Mýnıanov týraly)», «Pervye prosvetıtelı Atyraý», «Esboldyń Qyzyl úıi», «Jaýynger qyz Raıhan», «Admıral Vladımırskıı qaı jerde týǵan?», «Ratýshaǵa tý tikti (Berlın shaıqasynyń qaharmany R. Qaramanov haqynda)» taqyrypty maqalalarymda atyraýlyq ataqty adamdardyń azamattyq isteri men perzenttik paıymdy bolmysyn jan-jaqty jáne nanymdy kórsetýge, olardy jas urpaqqa úlgi etýge kúsh salyp kelemin.
Meniń oıymsha, Otanymyz Qazaqstannyń tolyq jáne tuǵyrly tarıhy jekelegen ólkelerdiń shyraıly shejirelerimen quralýǵa, baıytylýǵa tıisti. Endeshe, ólketaný isi birneshe tomdyq taǵylymdy tarıhqa aparatyn óreli jumystardyń ózegi bolyp tabylady. Týǵan jer shejiresin kóp bolyp jazalyq, aǵaıyn!
Amanǵalı ÁMIRJANULY,
Atyraý munaı jáne gaz
ýnıversıtetiniń
qurmetti professory
