Máselen, «Kirim Haber» agenttigi Qyrǵyzstan prezıdentiniń bul syńarjaq málimdemesin eldegi saılaý naýqanyndaǵy ahýalmen baılanystyra otyryp qarastyrǵan. Al «Reıter» agenttigi resmı Bishkektiń Qazaqstan Prezıdentiniń qyrǵyzstandyq úmitker О́mirbek Babanovty qabyldaýyn ózderiniń ishki sharýasyna aralasý dep esepteıtinin jazady.
Reseılik birqatar sarapshylar Almazbek Atambaevtyń kúrt ózgerip, bura tarta sóıleýin «sýǵa ketken tal qarmaıdyǵa» balap otyr. Máselen, «Moskovskıı Komsomoles» basylymyna suhbat bergen TMD jáne Ortalyq Azııa elderi boıynsha sarapshy, halyqaralyq jýrnalıst Arkadıı Dýbnovtyń paıymdaýynsha, resmı Bishkek A.Atambaevtyń yńǵaısyz pikiri úshin keshirim suraýy qajet. Sondaı-aq ol alda-jalda keshirim suralmasa, baýyrlas eki eldiń arasyna ot túsetinin aıtady.
«Qazaqstanǵa qarata aıtylǵan jónsiz pikirler nazardan tys qalmaq emes. Mundaı sózder Qazaqstan men Qyrǵyzstan arasyndaǵy qarym-qatynasty buzady. Menińshe, resmı Bishkek jedel túrde keshirim suraýy kerek. Eki el arasyndaǵy alaýyzdyq Ortalyq Azııadaǵy jaǵdaıǵa tıimsiz», deıdi sarapshy.
«Nezavısımaıa gazeta» A.Atambaevtyń bul áreketin eldegi saılaý naýqanyndaǵy jaǵdaımen baılanystyra kelip, Qyrǵyzstannyń qazirgi prezıdenti qoldap otyrǵan úmitker Sooronbaı Jeenbekovtiń halyq arasyndaǵy bedeli tómendeı bastaǵanyn jazady.
Almazbek Atambaevtyń astam sózi nege aparyp soǵary týraly Qyrǵyzstannyń saıasattanýshylary jergilikti ResPublica gazeti betinde pikir bildirgen. Máselen, saıasattanýshy Edıl Osmonbetov qyrǵyz prezıdentiniń kórshi elder jáne olardyń basshylaryna qarata aıtqan orynsyz syny jalǵyz bul emes ekenin eske salady.
Biraq, saıasattanýshy prezıdent Atambaevtyń sózi eki memleket turǵyndarynyń qarym-qatynasyna bálendeı áser ete qoımaıdy dep esepteıdi. «Ortalyq Azııa elderi geosaıası salmaqty arttyrý úshin birigýi kerek», dep atap kórsetken saıasattanýshy basylym betinde.
Negizinde A.Atambaevtyń ózi jaqtap otyrǵan adamnyń prezıdent bola almaı qalý qaýpi sezile bastaǵandyqtan, túrli aıla-sharǵy jasaı bastaǵanyn sońǵy aqparattardan anyq ańǵarylady. Qyrǵyzstan basshysynyń Qazaqstan turǵysynda aıtqan orynsyz pikirin sondaı amaldardyń biri dep túsinýge bolady.
Qyrǵyzstandaǵy «Jany mýýn» oppozısııalyq qozǵalysynyń ókili Ádil Turdyqulov «Nezavısımaıa gazeta» basylymyna bergen suhbatynda Qyrǵyzstan basshysynyń Qazaqstanǵa qatysty aıtqan pikirin «sońǵy tuıaq serpýge» balaıdy. Buǵan qosa, ol: «Bıliktiń qolynan keler áreketi az. Olar eń áýeli Babanovty saılaýdan shettetýdi kózdeıdi. Ortalyq saılaý komıssııasy oǵan eki ret eskertý berip úlgerdi. Ekinshisi – eldegi jaǵdaıdyń shıeleniskenin syltaýratyp, daýys berýdi keıinge qaldyrý. Osyny eskere kele, Atambaevtyń nelikten mundaı qadam jasaǵanyn túsiný qıyn emes», deıdi.
Á.Turdyqulovtyń pikirinshe, jaǵdaıdyń bulaı órbýi tańǵalarlyq jaǵdaı emes. Saılaý naýqanyndaǵy úgit-nasıhat jumystary bastalmaı-aq mundaı oqıǵanyń bolý múmkindigi eskerilgen kórinedi. «Atambaevtyń málimdemesi onyń úreılenetinin kórsetedi. О́.Babanov jeńiske jetse, onyń qaýipsizdigine zııan kelýi múmkin. Babanovpen birge bul másele jóninde áńgime júrgizilse de, Atambaev oǵan senbeıdi», dep esepteıdi qyrǵyzstandyq sarapshy.
Atalǵan basylym osydan biraz buryn N.Nazarbaevqa sheksiz alǵysyn jaýdyrǵan Atambaevtyń kózqarasyn kúrt ózgertip shyǵa kelýine tańdanysyn da jasyrmaǵan.
«Regnum» aqparat agenttigi Qyrǵyzstan men Qazaqstan arasyndaǵy shıelenisti ózderinshe baǵamdap kórgen eken. Agenttiktiń paıymdaýynsha, másele A.Atambaev bılik qurǵan jyldary eldegi birqatar zııaly qaýym ókilderin ózine qarsy qoıýyna baılanysty týyndaǵan. Sondyqtan, ol óz izbasary retinde Sooronbaı Jeenbekovti qaldyryp ketýge múddeli. Oqıǵa osylaı órbigende ǵana Atambaev qylmystyq qýdalaýdan qutyla alady.
«Regnum» 15 qazandaǵy saılaýda О́mirbek Babanov jeńiske jetedi dep sanaıdy. Qazaqstandy aıyptaǵan Atambaev mundaı jaǵdaıda daýys berýge syrtqy kúshterdiń aralasqanyn syltaýrata alady. Agenttiktiń pikirinshe, saılaý ekinshi týrǵa sozylsa, qyrǵyz prezıdenti halyqtyń kózqarasyn ózgertýge baryn salady.
Sonymen qatar agenttik qazaq-qyrǵyz qatynasynyń saılaýǵa tikeleı táýeldi bolyp qalǵanyn sóz etken. О́ıtkeni Atambaevtyń sózderi eki el arasyndaǵy baılanysty shıelenistirip jibergen. Agenttik, sondaı-aq, Qyrǵyzstannyń prezıdenttigine kim saılansa da, «toǵyzynshy terrıtorııamen» kelisý qıynǵa soǵatynyn boljaıdy.
Atalǵan agenttik eki el arasyndaǵy qarym-qatynastyń buzylýyna qyrǵyz basshysynyń tikeleı áser etkenin aıtady. Osy oraıda «Regnum» aqparat agenttigi qazirgi qyrǵyz bıliginiń otpen oınap otyrǵanyn tilge tıek etken.
«Pravda» gazeti Atambaevtyń áreketin arqadan pyshaq urýǵa balap otyr. Basylymnyń pikirinshe, qyrǵyz basshysy taqtan taıatyn kez jaqyndaǵan saıyn qazirgi múmkindigin paıdalanyp, aıtaryn aıtyp qalýǵa tyrysady.
Abaı ASANKELDIULY,
«Egemen Qazaqstan»
