Kitapta Edil ózeni men Oral taýlary arasynda sozylyp jatqan Kaspıı jaǵalaýyndaǵy oqıǵalar sóz bolady. Sońǵy úsh ǵasyrdyń oqıǵalary men belgili tulǵalar qamtylyp, avtor qundylyqtar men dástúrler týraly oı tolǵaıdy. Ásirese, qazaq pen orys arasyndaǵy mádenı baılanystar men dostyqtyń mańyzdylyǵyn naqty derektermen ashyp kórsetedi. Kitaptaǵy negizgi jeli qazaq aǵartýshysy, qaıratker, kezinde «Maqash pravıtel» degen laqap esimge ıe bolǵan Muhamedjan Bekmuhamedov pen orys fılosofy N.G.Chernyshevskıı arasynda bolǵan áńgime tóńireginde órbıdi. Olardyń 1886 jyly Astrahanda kezdeskeni tarıhtan málim. Sol kezdesýde qandaı áńgime aıtylǵany qalyń oqyrmanǵa beımálim. Biraq avtor soǵan óziniń qısyndy ýájderi men boljamdaryn qosyp, «Pıatyı son» kitabyn jaryqqa shyǵaryp otyr. Bul arqyly dosy, jazýshy Sátimjan Sanbaev aldyndaǵy paryz da ótelgen syńaıly. Bulaı deıtinimiz, kitaptyń tanystyrylymy kezinde Ǵadilbek Shalahmetov marqum Sátimjan Sanbaevtyń «Maqash pravıteldiń» urpaǵy bolǵanyn, ol týraly kórkem shyǵarma jazýǵa nıettengenimen, maqsatyna jete almaǵanyn áńgimeledi. «Ol kitapty aqyry jaza almady. Biraq biz olardyń isterin ári qaraı jalǵastyrýymyz kerek. Bul – bizdiń paryzymyz. О́zimdi osy kitaptyń jalǵyz avtorymyn dep eseptemeımin. Kitaptyń ishindegi barlyq sýretter osy kitaphanadan alyndy. Sondyqtan kitapta kitaphananyń da úlesi bar», dedi ol.
Sharada Memlekettik syılyqtyń laýreaty, jazýshy Qajyǵalı Muhambetqalı kitaptyń úlken taraýy «Maqash pravıtelge» arnalǵanyn aıta kelip, onyń óz armanyndaǵy keıipker ekenin de jetkizdi. «Shyn máninde ol tarıhtan óz ornyn alǵan, erekshe aıtylýy tıis adam. Jeti atasynan beri bı bolǵan tuqym. Qunanbaı sekildi qaradan shyǵyp, úlken shen alǵan. Onyń aǵartýshy ekenin de bilemiz. Kezinde qazaq ómirinen habardar etip, baspasózge maqalalar da jazyp otyrǵan. Qyzmetteri úshin patshadan syı-sııapat ta alǵan. Onyń qazaq ádebıetine sińirgen eńbegi de zor. Asan qaıǵy, Shalkıiz, Dospambet týraly on toǵyzynshy ǵasyrda Maqash jazǵan», dedi ol.
Sharada EUÝ professory Seıdahmet Quttyqadam, Parlament Májilisiniń depýtaty Saýytbek Abdrahmanov, Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti, Qazaqstan halqy Assambleıasy kafedrasynyń meńgerýshisi Anatolıı Bashmakov, aqyn Ońaıgúl Turjan, t.b. elge belgili zııaly qaýym ókilderi sóz sóılep, kitaptyń ereksheligi týraly sóz etisti.
Aıgúl SEIIL,
«Egemen Qazaqstan»
