Eń bastysy, biz HHI ǵasyr balalaryna zamanǵa saı bilim berýge bet aldyq. Ár adam zamanǵa saı tabysty da bilimdi bolý úshin qandaı daǵdylardy meńgerýi kerek? Árıne, ár halyq eń birinshi óz tilin jetik bilýi kerek, elimizdegi halyqtar dostyǵyn nyǵaıtatyn orys tilin jáne halyqaralyq aǵylshyn tilin bilý mańyzdy.
Qazirgi tańda jańarǵan bilim berý baǵdarlamasynda osy úsh til de jańa jolǵa qoıylǵandyǵyn ata-analar men ustazdar jaqsy qabyldady. Úkimet tarapynan úsh tildi bilim berýdi uıymdastyrý maqsatynda qarjy bólinip, ustazdarǵa qosymsha aǵylshyn tili úıretilýde.
Bolashaqta joǵary deńgeıdegi bilikti mamandarǵa suranys artatyny belgili ekenin ustazdar jaqsy túsinip, bilim jetildirýge umtylýda. О́z kásibiniń sheberleri kóbeıgende ǵana elimiz tezirek damı túseri anyq. Ár maman ózindik ereksheligi bar sheshim qabyldaýdy meńgere bilse, oǵan ujymy da, otbasy músheleri de túsinistik tanytsa, elimizdegi bilim deńgeıimen birge ekonomıkalyq kórsetkishimizdiń de joǵarylaı túsetini belgili.
Álbette, jańartylǵan bilim baǵdarlamasyna kóshý ońaı sharýa emes. Degenmen ustazdar qosymsha kýrstardy oqyp, barynsha alǵa umtyla túsýde. Ádistemeni ózgertý, oqýlyqtardy qaıta shyǵarý ońaı emesi túsinikti. Ár qolǵa alynǵan istiń bastapqy kezeńinde qıynshylyqtar, qatelikter bolýy zańdylyq. Tek der shaǵynda bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵaryp, bolashaqqa senimmen qarap, zamanǵa saı bolý úshin birlese eńbektengende ǵana úlken nátıjelerge qol jetkizetinimiz anyq.
Árıne, bar bilgenin balalardyń boıyna sińirip, bilim nárin egip júrgen ustaz jumysynyń jeńil emesi belgili. Soǵan qaramastan el bolashaǵy úshin bar yntasymen jańalyq ataýlyny jyldam qabyldap úlgeretin ustazdar qaýymy – qoǵamdy alǵa súıreýge atsalysyp otyrǵan úlken kúsh. О́zim basshylyq etetin bilim uıasyndaǵy, ıaǵnı Shákárim Qudaıberdiuly atyndaǵy №190 jalpy bilim berý mektebinde eńbek etip júrgen bastaýysh synyp muǵalimderi Elvıra An, Kelbet Úmbetalıeva syndy jas ustazdar bıyldan bastap engizilip jatqan jańa baǵdarlama erekshelikteri men oqý-qural ádistemeleriniń ózderine de, oqýshylarǵa da óte qolaıly ekenin aıtyp, óz ótinishterimen bıyl da birinshi jáne ekinshi synyptarǵa qýana dáris berip júrgenin aıtqym keledi. Eńbeginiń jemisti bolýy úshin jan-tánimen qulshyna jumys isteıtin mamannyń kimdi de bolsa qýantatyny anyq. Ásirese, muǵalimdik mamandyqta mundaı qasıettiń birden baıqalyp, ata-analar tarapynan da, balalar tarapynan da razylyqqa bólenetini ras. Jańa baǵdarlamaǵa túsinbestik tanytqan ata-analar da kezdesetinin jasyrmaımyz. Olarǵa semınar, jınalys jáne jeke dıdarlasý arqyly jańa baǵdarlamanyń artyqshylyqtaryn túsindirýdemiz.
Jańartylǵan oqý baǵdarlamasy muǵalim shyǵarmashylyǵyna erkindik bere otyryp, shynaıy ómirmen baılanysty túzilgenin atap ótý kerek. Oqý barysynda ustaz da, oqýshy da basty ról atqaryp, ustaz oqýshyny óz betinshe kóp izdenip, kóbirek málimet jınaýǵa yntalandyratyny qýantady.
Bilim alýshylardyń oqý jetistikterin baǵalaýda da úlken erekshelik bar. Jasyrary joq, bastapqy kezde krıterıı boıynsha baǵalaý jáne jıyntyq baǵalaýda qamtý isinde biraz túsinbeýshilikke tap bolǵanymyz ras. Degenmen, «О́rleý» BAUO AQF jáne Pedagogıkalyq sheberlik ortalyǵynyń uıymdastyrǵan bilim kóterý kýrstarynyń arqasynda bul másele de sheshimin tapty.
Oqýshy úshin ár sabaq bilim álemine saıahatqa shyqqandaı áser qaldyrýy tıis ekenin túsine bilgen muǵalim jumysynyń nátıjesi jaman bolmaıtyny anyq. «Bes saýsaq birdeı bolmaıdy» demekshi, baǵdarlamany tolyq meńgere almaıtyn oqýshylarmen qosymsha jumys isteý de jańa baǵdarlamada qarastyrylǵan.
Sábıla EŃSEPBAEVA,
Shákárim Qudaıberdiuly atyndaǵy
№190 jalpy bilim berý mektebiniń dırektory,
Qazaqstan bilim berý isiniń qurmetti qyzmetkeri
ALMATY