Otandyq jáne sheteldik qarajattar el ekonomıkasyn damytýǵa neǵurlym kóbirek tartylsa, tutastaı memleketimiz de solǵurlym qýatty, tuǵyrly bola túspek. Qazirgi kezde Memleket basshysy tarapynan jergilikti atqarýshy organdar jetekshilerine qoıylyp otyrǵan basty talaptar men tapsyrmalardyń biri de osy arnadan bastaý alady.
Bul jóninde el óńirleri arasynda Aqtóbe oblysynyń bási bıik tur. Bárinen buryn munda bıznesti damytýǵa jan-jaqty ári qolaıly múmkindikter jasalǵany ınvestısııalyq tartymdylyqtyń tereńdeı túsýine oń áserin tıgizgen. О́zge óńirlermen salystyra qaraǵanda oblysta ınvestorlarǵa kórsetiletin memlekettik jáne aımaqtyq qoldaý túrleriniń kóptigi de qosymsha qarajattar tartýǵa jol ashqan. Atalǵan faktor jańa ınvestısııalyq jobalardyń tusaýy kesilýine jáne jańa ekonomıkalyq damýdy qalyptastyrýǵa negiz qalaýda.
Joǵaryda aıtylǵandaı, ólkede ınvestorlardy qoldaýdyń basty bir tetigi – «Aqtóbe» ındýstrııalyq aımaǵy. Qazir 200 gektar aýmaq qajetti ınjenerlik-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymdarmen jabdyqtalǵan. Onyń «Batys Eýropa – Batys Qytaı» halyqaralyq avtokólik dálizi boıynda ornalasqany, ońtaıly temir jol qatynasynyń boıynda oryn tepkeni taǵy bir artyqshylyǵy. Qazirgi kúni ındýstrııalyq aımaqtyń 49 paıyzy jańa ónerkásiptik jáne óndiristik kásiporyndar úshin paıdalanýǵa berilgen.
Aqtóbe tek ken óndirisimen shektelip qalǵan aımaqtar qataryna kirmeıdi. Sonymen birge munda munaı-gaz shıkizatyn óndirý men qaıta óńdeý ónerkásibiniń úlesi joǵary. Osyǵan oraı shaǵyn jáne orta kásipkerlikti damytýdyń jańa kókjıekteri ashylǵan.
Aqtóbeniń ekonomıkalyq jáne jaǵrafııalyq jaǵynan utymdy ornalasýy – sheteldik jáne otandyq ınvestorlardy eriksiz jeteleıtin baǵdarsham ispettes. Sońǵy jyldary óńirdiń negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııalardyń ósýi boıynsha oblystar arasynda birinshi orynda kele jatýynyń syryn da osydan izdegen jón. Sonymen birge negizgi kapıtalǵa salynǵan syrtqy ınvetısııalar kólemi boıynsha da jaqsy nátıje bar. Buǵan deıingi tájirıbeler strategııalyq shıkizat óndiriletin óńirlerde onyń kólemi tómendese, bul jaǵdaı tutastaı óńir ekonomıkasyna teris áserin tıgizetinin kórsetedi. Aqtóbede de bıylǵy jyldyń ótken 8 aıynda munaı óndirý isi birshama tómendegen. Soǵan qaramastan ónerkásiptegi óńdeý qarqyny kósh basynda tur. Nátıje 104,9 paıyzǵa jetip, kórsetilgen mejeden asyp túsipti. Al osy merzim ishindegi tartylǵan ınvestısııa kólemi 130 paıyzǵa ósken. Munyń bári Aqtóbeniń ınvestısııalyq tartymdylyǵy mol óńir ekeniniń aıqyn aıǵaǵy. Aqtóbede ótkizilip jatqan «AKTOBE Invest-2017» halyqaralyq forýmy joǵaryda aıtylyp ótkendeı, ınvestısııalyq tartymdylyqty tereńdete túsýge qyzmet etedi. Oǵan qatysýshylardyń qatarynda Italııa, Armenııa, Polsha jáne Tájikstannyń tótenshe jáne ókiletti elshileri, sondaı-aq Reseı, Qytaı, Birikken Arab Ámirlikteri, AQSh, Polsha, Slovakııa jáne Aýǵanstan sekildi elderdiń ókilderi bolýy – basqosýdyń mártebesin bıiktete túsedi.
Kelisti kelisimder arqasynda oblysta ónerkásip jáne agroónerkásiptik salalaryna qatysty birshama jobalar júzege asady dep kútilýde.
О́ńirdegi et óndirisine qatysty osyndaı túıin jasaýdyń jóni bar. Osy oraıda Iran jáne Birikken Arab Ámirlikteriniń ónimdi satyp alýǵa aıryqsha yqylas tanytýy forýmnyń taǵy bir oljasy bolmaq. Forým kezinde aımaqtyń «jasyl ekonomıka» jobalaryn túbegeıli ornyqtyrý máselelerine qatysty sheshimder qabyldandy. Ol EKSPO-2017 kórmesine usynylǵan jańa tehnologııalardy qoldaný úrdisterimen tyǵyz úılesim taýyp otyr. О́ńirde óndirilgen sapaly taýarlardy shetel naryǵyna shyǵarý ári osy arqyly sheteldik qarjy salymdaryn kóbeıtý forýmnan keıin atqarylatyn san-alýan isterdiń enshisinde.
Forýmǵa qatysýshylar «EKSPO-2017: óńirlerdiń damý serpini» taqyrybynda ótkizilgen plenarlyq otyrysqa da qatysty. Ári oblystaǵy ınvestısııalyq jobalar kórmesin tamashalady. Sonymen birge olar «Memleket-jekemenshik áriptestigi: tájirıbe jáne damý perspektıvalary» atty paneldik sessııadan ózderine qajetti oı túıgenderin, tutastaı forým jumysy tolyqqandylyǵymen erekshelengenin aıtyp berdi. «AKTOBE Invest-2017» V halyqaralyq forýmynda Úkimet músheleri, oblys ákimdikteriniń, qazaqstandyq jáne halyqaralyq qarjy ınstıtýttarynyń ókilderi, otandyq jáne sheteldik kásipkerler shoǵyry bas qosty.
Túıip aıtqanda, Aqtóbede ınvestısııalyq áleýetti odan ári kóterýdiń jańa modeli barlyq bitim-bolmysymen kórinis tapty.
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan»
AQTО́BE
