Onda Ulttyq ekonomıka mınıstri (UEM) Tımýr Súleımenov baıandama jasap, zań jobasy zańnamalarǵa negizinen birneshe baǵyt boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizetinin aıtty. Sonyń ishinde, birinshiden, strategııalyq josparlar ázirlemeıtin memlekettik organdardyń bıýdjettik baǵdarlamasyn bekitý UEM-niń kelisiminsiz júrgiziledi; Memlekettik organdar bıýdjettik baǵdarlamalaryna bólingen qarajattyń ishki bólinisin UEM jáne Qarjy mınıstrligimen kelispeı, óz erkimen jasaı alady jáne t.b. Osyndaılardyń arqasynda ortalyq jáne jergilikti deńgeıde 1,5 myń qujatty qysqartýǵa bolady dedi mınıstr.
Ekinshiden, baǵdarlamalardy iske asyrýdaǵy derbestikti arttyrý úshin bıýdjetti naqtylamaı-aq, Úkimettiń qaýlysymen baǵdarlamalar arasyndaǵy qarajatty qaıta bólýge ruqsat etedi; Jalpy sıpattaǵy transfertter sheńberinde eń tómengi qarjylandyrý kólemin jergilikti atqarýshy organdardyń qaıta bólýine bolady.
Úshinshiden, memleket-jekemenshik áriptestik jobalaryn josparlaý prosesterin 5-ten 3-ke qysqartýdy, sondaı-aq osy jobalardy ázirleý merzimderin 7-den 3 aıǵa deıin qysqartýdy qamtyǵan.
Aıta ketetin jaıt, zań jobasy aıyppuldardy boljaýǵa tyıym salýdy da qarastyrǵan.
Usynylǵan túzetýleri bıýdjet qarajatynyń ekonomıkaǵa neǵurlym jyldam jetýin, ıgerilmeıtin somalardyń azaıýyn, bıýdjet prosesiniń jeńil bolýyn jáne t.b. qarastyrǵan zań jobasyn depýtattar qyzý qoldaı otyryp, birqatar ótkir suraqtar da berdi.
Depýtat Jeksenbaı Dúısebaev bıýdjettik baǵdarlamanyń oryndalýyna baǵdarlama ákimshiliginiń birinshi basshysy tikeleı jaýapker degen Prezıdenttiń talaby zań jobasynda nege naqty kórsetilmegen, munda tek «mınıstrlik taǵaıyndaǵan baǵdarlama basshysy jaýap beredi» delingen. Osyny qalaı túsinýge bolady? – dep surady. Buǵan mınıstr T.Súleımenov kóp sózben jaýap berip, jaýapkershiliktiń jalpylaı bolatynyn aıtty. Bul jaýap palata Tóraǵasy N.Nyǵmatýlındi de qanaǵattandyrmady. «Jalpylaı jaýapkershilik – jappaı jaýapsyzdyq» degen emes pe? Sizder baǵdarlamanyń oryndalýyna birinshi basshy jaýap beredi degen sózdi jazbaı, jaýapkershilikti bıýdjettik baǵdarlamanyń jetekshisine ilip qoıǵansyzdar, al ol bar-joǵy departament nemese basqarma bastyǵy ǵana. Zań boıynsha baǵdarlamanyń oryndalýyna birinshi basshy tikeleı jaýapty bolýy kerek edi ǵoı», dep ol mınıstrdiń «jalpy jaýapkershilik» degen sózine qanaǵattanbady. Pikirsaıystyń qorytyndysynda mınıstr zań jobasyn ekinshi oqylymǵa ákelgende «jaýapkershilik tikeleı birinshi basshynyń moınynda bolady» degen sózdi zań jobasyn ázirleýshilermen kelisip, engizetin boldy.
Palata spıkeriniń pikirsaıysqa aralasyp, oryndy suraqtar bergeni depýtattardy belsendilikke qamshylaǵandaı boldy. Osydan keıin depýtattar da ózderiniń qoıǵan suraqtaryna naqty jaýap talap ete bastady. Mysaly, depýtat Aleksandr Sýslov otyrysqa qatysyp otyrǵan Qarjy mınıstriniń orynbasary Berik Sholpanqulovqa «2018 jyly aýyldyq okrýgterdiń bıýdjeti bola ma, joq pa, soǵan naqty jaýap berińizshi?», dedi. Oǵan B.Sholpanqulov aýyl turǵyndary bıýdjetti josparlaýǵa qatysady, usynystaryn aıtatyn bolady, sóıtip bıýdjetti ázirleý prosesin júıelendiremiz degen sııaqty jaltarma jaýap bere bastaǵan edi, N.Nyǵmatýlın taǵy da suraq berip, «2018 jyly aýyldyqtar óz bıýdjetterine qol jetkize me, joq pa, naqty aıtyńyz», dedi. Qarjy mınıstriniń orynbasary taǵy da týra jaýap bermeı, «2018 jyly bolady?» dep jaqaýrata bastap edi, Nurlan Zaırollauly «2018 jyldyń 12 aıynyń qaısynda bolady?», dep suraǵyn naqtylaı tústi. Sheginetin jeri qalmaǵan B.Sholpanqulov «2018 jyldyń 1 aqpanynan aýyldyq okrýgterdiń bıýdjeti bolady», degen jaýapqa toqtaldy. Vıse-mınıstr óz jaýabyna senimsizdeý bolsa da Májilis Tóraǵasy ony sózinen ustap, 2018 jyly aýyldyqtar kóp jyldan bergi armandary – óz bıýdjetine qol jetkizetin bolady eken dep ashyq jarııalady.
Jaqsybaı SAMRAT,
«Egemen Qazaqstan»