Elimizdegi eń sýyq núkte sanalatyn osy eldi mekendegi bir otbasyna Elbasynyń ózi traktor syıǵa tartypty degendi estigenbiz. Jýyqta Marqakólge saparlap barǵanymyzda Shanaǵatyǵa jol túsip, Prezıdenttiń óz qolynan kólik alǵan otbasy múshelerimen az-kem tildesken edik. «2009 jyly maýsym aıynda bizdi otbasymyzben Semeıge shaqyryp, Kúrshim aýdanynyń ákimdigi arnaıy kólikpen alyp bardy. Sol jerde Nursultan Ábishuly kúıeýim Iýrıı Terentevke «MTZ 80» markaly traktordyń kiltin tabys etti. Shynyn aıtqanda, qatty qýandyq. Aýyldy jer úshin traktor degenińiz taptyrmaıtyn kólik qoı. Mal ustaımyz. Oǵan jem-shóp ázirleý kerek degendeı. Traktorsyz eshqandaı sharýa bitpeıdi. Memleket basshysynyń ózi tartý etken erekshe syı bolǵandyqtan bul traktorǵa aıryqsha jaýapkershilikpen qaraımyz, kútimine kóp kóńil bólemiz», deıdi Iýrıı Terentevtiń jubaıy Marııa.
Elbasynyń tańdaýy bul otbasyna bekerge túspese kerek. Qońyrqaı ǵana tirshilik keship jatqan Iýrıı men Marııa 7 bala tárbıelep ósiripti. Búginde nemere, shóbere súıip, qoldaryn jyly sýǵa malyp otyrǵan jaılary bar. Reseıdiń Perminde týǵan otaǵasy osy óńirge áskerge kelip, sol boıy Qabada qalyp qoısa kerek. Qazaqpen qyz alyp, qyz berisken otbasy Shanaǵatydaǵy nemereleriniń barlyǵy qazaqshaǵa sýdaı ekenin maqtana aıtady. Olardyń qazaqshaǵa júırik bolǵany sonsha, keıde birin-biri túsinbeı dal bolady eken. «Jenıa degen nemerem bar. Bıyl besinshi synypqa kóshti. Kishkene kezinde bir kúni «Apa, maǵan tisteýik ber» deıdi. Men ony túsinbeı, «qazaqsha uqpaımyn, oryssha aıt» deımin. Ol orysshasyn bilmeıdi. Sóıtsem tyrnaqalǵysh surap tur eken. Taǵy bir kúni dalada júrip, qaıdaǵy bir kóbelek úshin daýlaspasymyz bar ma? Men: «bul – babochka» dep bolmaımyn. Nemerem: «Joq, apa, qaıdaǵy babochka, bul – kóbelek» dep bet baqtyrmaıdy. Keıde nemerelerimizben aramyzda osyndaı qyzyqtar bolyp turady», dep jymııady zeınetker.
Bul otbasynyń qazaqshaǵa sýdaı nemereleriniń biri búginde О́skemendegi Qazaqstan-Amerıka ýnıversıteti kolledjiniń 3-kýrsynda oqıtyn Sergeı Sheven biz barǵanda aýylda júr eken. Ol Shanaǵatydaǵy mektepte 9 jyl qazaqsha bilim alypty. «Qazaq tilin úırený qıyn emes pe?», dep suradym. Suraýyn surasam da, ishteı «árıne, qıyndaý, biraq nıet etseń úırenýge bolady», degen jaýyr bolǵan jaýapty estıtin shyǵarmyn dep boljaǵam. Joq, Sergeı bul boljamymnyń byt-shytyn shyǵardy. «Kerisinshe, maǵan qazaq tilinen góri orys tilin úırený qıyn sekildi. О́zim úshin oryssha sóılegennen qazaqsha sóıleý jeńilirek. Aǵam da, baýyrym da qazaqshaǵa jetik. Qazir tańǵalmaıtyn nársege tańǵalatyn boldyq qoı. Áýelde О́skemenge oqýǵa barǵanymda janymdaǵylardyń bári memlekettik tilde múdirmeı sóıleıtinime tańǵalǵan. Qazir úırendi. Keıde avtobýsta uıaly telefonymmen qazaqsha sóılessem «mynaýyń kim?» degendeı qasqyr kórgen eshkideı údireıe qaraıtyndar da bar», deıdi ol. Ana tilimizdi ardaqtaǵan bozbalanyń kóńilin bir ǵana jaıt alańdatatyn sekildi. «Kolledj bitirgen soń aýylǵa kelesiń be?» degen saýalyma: «Bilmeımin. Mektep jabylyp qala ma dep qorqamyn. Aýyl mektebindegi bala sany da, halyq sany da azaıyp barady» dep kúmiljı jaýap berdi. Rasynda, bul másele jalǵyz Sergeıdi emes, búkil Marqakól jurtshylyǵyn alańdatyp otyr desek artyq aıtpaǵan bolarmyz. Qazir elimizde shekaralyq aýdandarǵa erekshe kóńil bólinip jatqany belgili. Sondyqtan Marqakól de nazardan tys qalmaıdy dep oılaımyz.
Azamat QASYM,
«Egemen Qazaqstan»
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Kúrshim aýdany
Sýretti túsirgen avtor
