Qazaqstan • 24 Qazan, 2017

Latyn álipbıi jastardy órkenıetke jeteleıdi

803 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Elbasy N.Á.Nazarbaev 2012 jyl­ǵy jeltoqsan aıynda «Qazaqstan-2050» Strategııasyn jarııalaǵan kezde alǵash ret qazaq álipbıin latyn grafıkasyna kóshirý máselesin ortaǵa salǵan edi. Bıyl jarııalanǵan «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasynda 2025 jyly Qazaqstan bul bastamany to­lyqtaı júzege asyrýy tıis degen me­je de belgilendi. Al, búl maqala qa­zaq tilin birtindep latyn álipbıine kó­shi­rý jumystaryna jańa serpin berdi.

Latyn álipbıi jastardy órkenıetke jeteleıdi

Jýyrda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev latyn álipbıiniń ortaq nusqasyn jasaıtyn jumys tobyn qabyldaǵany belgili. Kezdesý barysynda qoǵamdyq talqylaý kezinde alynǵan usynystar eskerile otyryp daıyndalǵan, latyn grafıgindegi qazaq álipbıiniń biryńǵaı standartynyń jobasy usynyldy. Jumys tobynyń usynysymen tanysyp shyqqan Mem­leket basshysy «Men jarııalaǵan rýhanı jańǵyrý aıasynda el bolyp mańyzdy jumystarǵa kirisip kettik. Sonyń ishindegi memlekettik tildi reformalaý eń negizi, jaýapty másele bolatynyn ózderińiz estidińizder.

Ár usynys, ár nusqa muqııat saraptaldy, qaraldy. Sol sebepti jalpyhalyqtyq talqylaýǵa túsirdik. Sóz reti kelgende aıtaıyq, álemniń birde-bir memleketi óziniń álipbıin engizýde biz sııaqty halyqpen aqyldasqan joq», – degen bolatyn. Sondaı-aq Elbasy qazaq jazýynyń latyn qar­pine kóshirilýin jiti qadaǵalap otyrǵanyn jetkizip, bastama muqııat saralanýy tıis ekendigin basa aıtty. Qazaq álipbıin latyn qarpine kóshirý – búgingi koǵam talaby. Bul bastama bizdi órkenıetti elderdiń qataryna qosylyp, bolashaǵymyzdyń baıandy bolýyna baǵyttaıtyn bastama.

Latyn álipbıi túrki áleminiń ortaq­tyǵyna alyp baratyn izgi bas­tamalardyń biri ári bul qadam ar­qyly jastardyń qazaq tilin meńgerýi jeńildeıtin bolady. Sonymen qatar Memleket basshysy atalǵan bastama ret-retimen, birtindep júzege asatyndyǵyn, til reformasy eshkimdi alańdatpaýy kerektigin jetkizdi. Ol óz sózinde 2050 jylǵa deıingi baǵdarlamada oǵan basymdyq berilip, 2025 jylǵa deıin qazaq tili túgel bul álipbıge kóshýi tıis ekendigin tilge tıek etti.

Qazirgi tańda qyzý talqyǵa tú­sip jatqan bul bastama arqyly biz bi­limniń, ǵylymnyń, IT tehno­logııa­­nyń tórine, órkenıettiń órine jeteleıtin tóte jolǵa túsýimiz kerek. Sondaı-aq bizdiń latyn qarpine kóshpeıtinimizdi, tek qaıta oralatynymyzdy eske alǵan jón. Bul bastama jastardyń tarapynan úlken qoldaýǵa ıe jáne bolashaǵymyzdy osy arqyly elestetemiz. Osy turǵyda koǵamnyń basty qozǵaýshy kúshi bolyp tabyla­tyn jastardy latyn qarpine qaıta oralý barysynda ózderiniń oılaryn ortaǵa salyp, ony qoldaýǵa sha­qyramyz.

 

 

Berik О́SKEMBAEV,

«Jasyl el» eńbek jasaqtarynyń Jambyl oblysy boıynsha tóraǵasy

Sońǵy jańalyqtar