Birinshi kezekte Baqytjan Saǵyntaev «Magnum Cash&Carry» JShS aralap, onda saýda jelisiniń qyzmetimen tanysty. Premer-Mınıstr sharýashylyq jáne azyq-túlik taýarlarynyń, nan-toqash, kondıterlik ónimder, jemis-kókónis jáne et-sút ónimderi seksııalaryn aralap kórip shyqty. О́z kezeginde «Magnum Cash&Carry» basshysy Aleksandr Garber jergilikti óndirýshilerdiń ónimderin ótkizýge jáne áleýmettik mańyzy bar taýarlardyń bólshek saýda baǵalaryn qalyptastyrýǵa qatysty túsinikteme berdi.
«Magnum Cash&Carry» Qazaqstandaǵy 2007 jyly qurylǵan bólshek saýda jelisi. Aıta ketken jón, Almatydaǵy aýdany 7 myń m² bolatyn bir saýda ortalyǵynan bastap toǵyz jylda jeli elimizdiń bes qalasyndaǵy 28 dúkenge deıin ósti. Kompanııanyń málimetinshe, Almatydaǵy órkenıetti saýdanyń bólshek saýda naryǵyndaǵy onyń úlesi — 50% jýyq. Jeli dúkenderindegi satyp alýshylardyń kún saıynǵy aǵymy orta eseppen alǵanda 61 myńnan astamdy quraıdy. Qazaqstandyq qamtý taýarlarynyń úlesi — maýsymǵa baılanysty 42-47%.
Budan keıin QR Premer-Mınıstri «EFKO Almaty» JShS maı ónimderin óndiretin kásiporynǵa baryp, maı óndirý keshenin qaıta qurý men jańǵyrtýdy tekserdi. Aıta ketken jón, ótkizilgen jańartýǵa sáıkes kompanııa joǵary álemdik standarttarǵa saı maı jáne margarın óndirisin retteı aldy. Bul respýblıkalyq ishki qajettilikterdi qamtyp qana qoımaı, Ortalyq Azııa elderi men Qytaıǵa jetkizýdi bastaýǵa múmkindik berdi, al Qazaqstannyń mártebesi maı ónimderin «netto-ımporttaýshydan» «netto-eksporttaýshyǵa» ózgerdi.
Investısııalar kólemi 11 mlrd teńgeden asqan «EFKO Almaty» maı klasterin qurý boıynsha jobasyn sátti iske asyrǵan soń, ol Almatynyń Indýstrııalandyrý kartasyna jáne «Bıznestiń jol kartasy – 2020» baǵdarlamasyna engizildi.
Kompanııanyń basshysy Nurjan Qojamuratovtyń aıtýynsha, kúrdeli makroekonomıkalyq jaǵdaıǵa qaramastan, kásiporyn maı ónimderi óndirisi men eksporty kólemin arttyrady, bul Qazaqstanǵa 2025 jylǵa qaraı onyń Ortalyq Azııadaǵy jetkizýshisi bolýǵa múmkindik beredi.
Almatyǵa jumys sapary aıasyndaǵy aralaǵan kelesi nysan áskerı tehnıka ázirleý, óndirý, jóndeý, jańǵyrtý jáne qarýlandyrý boıynsha kásiporyn — «Almatyenergoservıs» JShS boldy, onda Baqytjan Saǵyntaev óndiris prosesimen tanysty. Onda zamanaýı tásil qoldanylady: prototıpteý men óndirýdiń ınnovasııalyq ádisteri, jeke 3D-zerthana, addıtıvti tehnologııalar engizý jáne paıdalaný.
Kásiporyn ónimderi tek qana Qazaqstanda ǵana emes, sondaı-aq Reseı, Vetnam, BAÁ, Bangladesh jáne Sýdanda suranysqa ıe. Aıta ketken jón, kompanııa Indýstrııalandyrýdyń respýblıkalyq kartasyna engizilgen. Budan ózge, ol Kásipkerlikti qoldaý kartasynyń jáne «BJK – 2020» qatysýshysy bolyp tabylady.
Búgingi tańda Úkimet Memleket basshysy jarııalaǵan Ekonomıkany úshinshi jańǵyrtýdy iske asyrýǵa bıznesti tartý boıynsha keshendi jumys júrgizedi. Bul jumys birinshi kezekte ekonomıkanyń barlyq basym salalarynda sıfrlyq tehnologııalardy keńinen engizýdi jáne bıznestiń paıdalanýyn kózdeıdi.
Atap aıtqanda, bul baǵytta kásipkerlerge arnalǵan sáıkes yntalandyrýlar júıesin qurý jumysy júrgizilip jatyr, olardyń ishinde normatıvtik bazany jetildirý, kásiporyndardy sıfrlyq transformasııalaý úshin shyǵyndardy azaıtý, sıfrlyq jobalarǵa ınvestısııalar tartý úshin qolaıly jaǵdaı jasaý bar.
Sonymen qatar, Úkimet jańa memlekettik baǵdarlamalar aıasynda bıznesti qoldaý boıynsha jumysty jalǵastyrýda: AО́K damytý men ónimdi jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytý boıynsha, olar sondaı-aq jeńildikti nesıelendirý túrinde bıznesti qoldaý quraldarynan turady.
Almaty boıynsha bólshek saýda taýar aınalymynyń kólemi 4% ósti jáne 1 752,7 mlrd teńgeni qurady. Barlyǵy qalada shaǵyn kásipkerliktiń 263 660 sýbektisi tirkelgen, bul ótken jylǵy kórsetkishten 7,7% joǵary. ShOB-tiń qazirgi sýbektileriniń sany 173 377 quraıdy, bul 2016 jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 5,7% artyq. ShOB-te jumyspen qamtylǵandardyń sany 2017 jylǵy II toqsanynda 572,5 myń adamdy qurady, bul ótken jylǵy kórsetkishten 0,5% joǵary.
2017 jyldyń II toqsanynda shyǵarylǵan ShOB ónimderiniń kólemi ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 20,7% ósimmen 2 346,9 mlrd teńgeni qurady.
2017 jyly «Bıznestiń jol kartasy – 2020» bıznesti qoldaý jáne damytýdyń biryńǵaı baǵdarlamsyn iske asyrýǵa 4,4 mlrd teńge bólindi. Barlyǵy baǵdarlama boıynsha 205 joba maquldandy, olardyń 107 jobasy sýbsıdııalaý boıynsha, 33-i — kepildik berý boıynsha, 65 — granttar boıynsha.
«Jibek Joly» baǵdarlamasyn iske asyrý aıasynda jalpy 4 mlrd teńge somaǵa 66 joba qarjylandyryldy, 818 jumys orny saqtaldy, qurý josparlanǵan — 202. Jańartpaly negizde birinshi kezeń (2015 jyly) qatysýshylaryna qaıtarylǵan qarajat esebinen 2,2 mlrd teńgege 37 jobaǵa qosymsha qoldaý kórsetildi. 2017 jyly baǵdarlamany iske asyrýǵa 2,7 mlrd teńge bólindi.
Sondaı-aq, jergilikti bıýdjetten «Almaty – О́nim», «Almaty – Innovasııa» jáne «Almaty – Týrızm» óńirlik baǵdarlamalaryn qarjylandyrýǵa qarajat bólinedi.
