Qazaqstan • 26 Qazan, 2017

Alashorda blankisi

1263 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Blanki degenimiz – stan­dartqa sáıkes bel­gili bir úlgidegi aqpa­rat jazýǵa arnal­ǵan qaǵaz-paraq. Blan­­ki­niń túrleri kóp. So­nyń ishinde qujat blan­kisi degen bar. Oǵan turaqty jáne aýys­paly resmı derektemeler jazylyp, qajetti nysandarǵa jol­danady. Qujat blan­kisin memlekettik or­gandar men mekemeler paıdalanady. 

Alashorda blankisi

Osyndaı qujat blankisi alashor­da­lyqtarda da bol­ǵan. Iаǵnı 1917 jyldyń aıa­­­ǵynda qurylyp,1918 jyl­dyń ortasynan bastap resmı iske ki­risken Alashorda ult keńesi (úkimeti), 1920 ­jyly 9 naýryzda Kaz­revkom «Alash­orda» býr­jýazııalyq úkimetin joıý tý­ra­ly buıryq shyǵarǵanǵa deıin blank qol­danyp, is-qyzmetin júr­gizgen. 

Resmı blankiniń basyna, ıaǵnı qujat ıe­si retinde at-ataýy qoıylatyn orynǵa Alash­orda ult keńesi óziniń tıtýlyn áýeli arab álipbıi negizinde qazaqshalap «Qazaq-qyrǵyz húkmeti Alash – Orda» dep jazsa, oryssha krıllısamen «Vse­­kırgızskiı narodnyı sovet Alash – Or­da» dep tańbalaǵan. Resmı tı­týldyń as­tynda qujattyń joldanǵan ýa­qyty men nómiri tur.

Osyndaı resmı blan­kige jazylǵan is-­qaǵaz qu­jat­­tarynyń deni Semeı qa­­la­­syn­daǵy Qazirgi zaman tarıhyn qu­jattandyrý ortalyǵynda saqtaýly. Atal­­­mysh mekemeniń ǵyly­mı-anyq­ta­malyq jáne qu­jattardy paıdalaný bóli­­­miniń basshysy Laýra Qa­dy­rovanyń málimetine qaraǵanda, qordaǵy qujat­tar: Alashorda úkimetiniń, Semeı oblystyq jáne ýez­dik Alashorda komı­tetiniń jáne Alash qaırat­kerleriniń qyzmetine qa­tys­ty eken. Sonymen qa­tar blankige ja­zyl­ǵan is-qaǵazdar Búkilreseılik ýa­qyt­sha úkimeti Semeı oblystyq jáne ýezdik basqarmalaryna, Semeı gý­ber­nııa­lyq soty, tóńkeris komıteti, Alash qa­lalyq qo­ǵamdyq bas­qarmasy, Alash ju­­mysshy, sharýa jáne qyrǵyz de­pý­tattary keńesi qatarly uıym­darǵa joldanyp, alash qaıratkerleri – Á.Bókeıhanov, H.Ǵab­basov, R.Már­sekov, B.Sárse­nov, A.Qo­­zy­baǵarov, M.Bosh­taevtardyń qol­tań­basy qo­ıyl­ǵan deıdi.

Bul blankidegi ekinshi bir erekshe dú­nıe – qujattyń me­ken-jaıy «Se­meı obly­sy Alash qalasy» (g. Alash. Semı­palat. obl.) dep kór­setilýi. Iаǵnı, qalanyń qazirgi Jańa Semeı dep ata­latyn bóligi 1917 jyldan bastap, 1927 jylǵa deıin «Alash qa­lasy» dep atalǵanyna naqty dálel osy qujat. 

Sýrettegi blankiden alash­­or­dalyq­tar­dyń ýez­dik jer basqarmasyna jaz­ǵan­ hatyn oqýǵa bolady. Ýaqyty «5-shi­ qa­zan 1918 jyl» delingen. Qu­jat­ nó­mi­ri – 199. Bul hat jazylǵan mólsher­de­ Alash­­orda úkimetiniń resmı iske kiris­ke­nine tórt-bes aı ǵana bolǵan kez. So­nyń ózinde qujat sany 200-ge ıek art­qan eken. 

 

 

Beken QAIRATULY,
«Egemen Qazaqstan»