Qazaqstan • 27 Qazan, 2017

Tilimizdi jańǵyrtýǵa jaǵdaı týǵyzady

320 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Elbasy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» atty Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýynda latyn qarpine kóshý máselesine erekshe toqtala kelip: «Biz 2025 jyldan bastap álipbıimizdi latyn qarpine, latyn álipbıine kóshirýge kirisýimiz kerek. Bul – ult bolyp sheshýge tıis prınsıpti másele. 

Tilimizdi jańǵyrtýǵa jaǵdaı týǵyzady

Bir kezde tarıh bederinde biz mundaı qadamdy jasaǵanbyz. Balalarymyzdyń bolashaǵy úshin osyndaı sheshim qabyldaýǵa tıispiz jáne bul álemmen birlese túsýimizge, balalarymyzdyń aǵylshyn tili men ınternet tilin jetik ıgerýi­ne, eń bastysy – qazaq tilin jań­ǵyr­týǵa jaǵdaı týǵyzady» – dep atap kórsetti.

Buqaralyq aqparat derek­terine súıensek, búginde álemniń 70% elderi latyn jazýy arqyly bi­limdi ıgerip, ǵylymı-zertteýler­men tanysýda. Bul – bilim, ǵylym, saıasat pen tehnıka, mádenıet pen óner, sport, t.b. qatysty jazbasha aqparattyń barlyǵy derlik latyn grafıkasymen beriledi, qoǵamdyq ómirdegi jańalyqtardyń basym bóligi osy grafıkanyń negi­zinde taralady degendi bildi­redi. Demek latyn álipbıiniń Otany­myzdyń álemdegi damyǵan 30 el­diń qa­taryna qosylý talaby­nyń orynda­lýy jolynda mańyz­dy ról atqaratyny sózsiz.

Álipbıdi latynmen aýys­tyr­ǵanda utatynymyz: birinshiden, til tazalyǵy máselesi. Tilimizdegi qazirgi jat dybystardy tań­balaıtyn áripterdi qysqartyp, sol arqyly qazaq tiliniń tabıǵı taza qalpyn saqtaýǵa múmkindik alamyz. Ekinshiden, basy artyq tańbalarǵa qatysty emle, erejeler qysqarady. Úshinshiden, latyn álipbıine kóshý – qazaq tiliniń halyqaralyq dárejege shyǵýyna yqpal etedi. Qazaq tiline kompıýterlik jańa tehnologııalar arqyly halyqaralyq aqparat keńistigine kirigýge tıimdi jol ashylady. Tórtin­shiden, túrki dúnıesi, negizinen, latyndy qoldanady. Olarmen rý­hanı, mádenı, ǵylymı, ekonomıkalyq qarym-qatynasty, tyǵyz baılanysty kúsheıtemiz.

Latyn álipbıine kóshý – qazaq halqynyń alǵa jyljýyna, jańa zaman talabyna saı ósip-órkendeýine, bolashaqta elimizdiń jan-jaqty damýyna zor úles qosary sózsiz. Latyn álipbıine kóshe otyryp, órkenıetti elderdiń qataryna qosylyp, tilimizdegi dybystyq júıelerdi anyqtap, qazaq tiliniń jazylýy men dybystalý kezinde sózder qoldanysyndaǵy artyq kirme sózderden arylamyz. Latyn álipbıine kóshý bolashaq úshin mańyzdy.

 

 

Shaǵangúl JANAEVA, 
Muhtar Áýezov atyndaǵy pedagogıkalyq kolledjdiń dırektory

SEMEI

Sońǵy jańalyqtar

Qazaqstanda kún kúrt sýytady

Aýa raıy • Keshe