Foto: fca.kz
Stanımır Stoılov «Astanaǵa» 2014 jyldyń 21 maýsymynda bas bapker bolyp taǵaıyndaldy. Búginge deıingi ýaqytta komanda úsh dúrkin el chempıony atanyp, bir-bir márte Qazaqstan kýbogy men Qazaqstan Sýperkýbogyna ıe boldy. Budan bólek, egemendik alǵaly beri tuńǵysh ret Chempıondar lıgasynyń toptyq kezeńine joldama aldy. Odan keıingi jyldary Eýropa lıgasynyń turaqty qatysýshysy bolyp keledi.
Erekshe atap óterlik jaıt, birer kún buryn «Astana» «Oqjetpeske» qarsy oıynda 4:0 esebimen basym túsken bolatyn. Bul Stoılovtyń «Astanadaǵy» 100-jeńisi retinde tirkeldi. Atap óter bolsaq, Premer-lıgada 77 kezdesýdi, el Kýbogynda 8 oıyndy jáne 14 eýrokýboktyq matchty jeńispen aıaqtady.
Al Stanımır Stoılovqa deıin «Astana» bıik belesterden kórine almady. Ishki birinshilikte: 2009 jyly – 2-oryn, 2010 jáne 2011 jyldary – 4-oryn, 2012 jyly – 5-oryn, 2013 jyly – 2-oryn. El kýbogynda ǵana eki márte (2010, 2012) jeńiske jetti, al eýrokýboktyq oıyndarda aıtarlyqtaı kózge túse almady.
Komanda 2015 jyly Chempıondar lıgasynyń toptyq kezeńinde óner kórsetkeniniń arqasynda 16 mln eýrodan astam qarjy tapty. Keler jylynda deńgeıi tómendeý Eýropa lıgasyna qatysqandyqtan tórt mln eýroǵa jýyq qarajatqa ıe boldy. Al bıylǵy eýrokýboktyq oıyndarda qazirdiń ózinde 6 mln 660 myń eýroǵa qol jetkizdi. Alda áli úsh oıyn bar. Jeńiske jetip jatqan jaǵdaıda, ár oıynda 320 myń eýrodan, al teń túskende 120 myń eýrodan almaq.
17 oıyn boıy jeńilmeı keledi
«Astana» búginde óz alańynda eshkimge ese jibermeıtin komandaǵa aınaldy. «Astana-Arena» stadıonynda 17 match boıy eshkimnen jeńilmeı keledi. Naqtyraq toqtalaıyq.
2015 jyl. Chempıondar lıgasynyń irikteý kezeńi:
«Astana» 3:1 «Marıbor»
«Astana» 4:3 HIK
«Astana» 1:0 APOEL
Chempıondar lıgasy. Toptyq kezeń:
«Astana» 2:2 «Galatasaraı»
«Astana» 2:2 «Benfıka»
«Astana» 0:0 «Atletıko»
2016 jyl. Chempıondar lıgasynyń irikteý kezeńi:
«Astana» 2:1 «Jalgırıs»
«Astana» 1:1 «Seltık»
«Astana» 2:0 BATE
2016 jyl. Eýropa lıgasy. Toptyq kezeń:
«Astana» 0:0 «Iаng Boız»
«Astana» 1:1 «Olımpıakos»
«Astana» 2:1 APOEL
2017 jyl. Chempıondar lıgasynyń irikteý kezeńi:
«Astana» 1:1 «Spartak» (Iýrmala)
«Astana» 3:1 «Legııa»
«Astana» 4:3 «Seltık»
2017 jyl. Eýropa lıgasy. Toptyq kezeń:
«Astana» 1:1 «Slavııa»
«Astana» 4:0 «Makkabı»
Komanda sońǵy ret óz alańynda 2014 jyly Ispanııanyń «Vılıarrealyna» Eýropa lıgasynyń irikteý kezeńinde 0:3 esebimen ese jibergen bolatyn. Endi jerlesterimizdi «Astana-Arenada» dál osy «Vılıarrealǵa» qarsy oıyn kútip tur.
Al endi osy tusta sońǵy jyldary Chempıondar lıgasynyń fınalyna jıi shyǵyp júrgen «Atletıko» men «Astananyń» transferlik qunyn eseptep kóreıik. Transfermarkt málimeti boıynsha ıspanııalyq fýtbolshylardyń jalpy somasy 2015 jyly 338 mln eýroǵa baǵalanǵan. Al «Astana» oıynshylarynyń jalpy baǵasy sol jyly 15,2 mln eýrony quraǵan.
Baýyrjan Jolshıev
Joǵaryda aıtylǵandar Stanımır Stoılovtyń kóz kórgen, el biletin jetistikteri. Bul aısbergtiń sý betindegi bóligi dep aıtýǵa bolady. Al endi onyń kórine bermeıtin jaqtarynan kópshilik beıhabar. Bolgar mamanynyń eń jaqsy qasıetteriniń biri – úzdik oıynshylaryn eshqashan baılap ustamaıdy. Juldyz aýrýyna ushyrap, ketemin degen shákirtine «qala ǵoı!» demeıdi, «jolyń bolsyn!» aıtyp shyǵaryp salady.
Biz osy tusta birer jyl buryn «Astana» sapynda óner kórsetken Baýyrjan Jolshıevti alaıyq. Talanty eshkimnen kem emes edi. Otandasymyzǵa syrttan birneshe usynys jasalǵanyn bilemiz. Basqa ortada ózin synaǵysy keldi me, álde joǵary jalaqy talap etti me «Astanany» tastap kete barǵan. Alaıda, Eýropaǵa baryp ta óz ornyn tappaı, qaıta kelgen. Al «Astana» bul kezde onyń ornyna fýtbolshy alyp qoıǵan bolatyn.
Eger Stanımır Stoılovtyń ornynda ózge bireý bolsa, negizgi oıynshysyn «kelisimshartyń bar» dep jibermeı qoıar ma edi?! Alaıda, ol mundaı qadamǵa barmady. Osy tusta birnárseni eskerý kerek, komandada bapkerdiń abyroıy oıynshydan tómen bolsa, ol ujymnyń bıikke kóterilýi qıyndaý. Bapker ylǵı da shákirtterin ózine baǵyndyra bilýi qajet. Al tártipke moıynsunbaǵan oıynshyny komandada ustaýdyń esh qajeti joq. Stanımır Stoılov mine, dál osy qaǵıdany jaqsy ustanǵany baıqalady.
«Onyń ne oılap júrgenin eshkim bilmeıdi. Ázirge ol bizde oınaǵysy keletinin aıtqan joq. Men mundaı adamnyń artynan júgirip, jalynbaımyn. Kez kelgen oıynshy úshin «Astanada» óner kórsetý úlken jetistik bolyp esepteledi», – degen edi 2016 jyly Qazaqstan Sýperkýbogynyń aldynda.
Al Baýyrjan Jolshıevtiń jaǵdaıy ne boldy? Osy maýsymnyń basynda «Aqtóbemen» birge oqý-jattyǵý jıynyna attanǵany habarlanyp edi. Alaıda ol jerde de joǵary jalaqy surap, basshylyqpen ortaq ymyraǵa kele almaǵany belgili boldy. Bapkerge baǵynbaı, juldyz aýrýyna shaldyqqan Jolshıevtiń kásibı fýtbolda alańǵa shyqpaǵanyna ekinshi jyl ótti...
Nemanıa Maksımovıch
Stanımır Stoılovtyń bilikti bapker ekenine kóptegen dálel bar. Bolgar mamanynyń kezekti bir qyryn ashpas buryn «Astananyń» eks-oıynshysy Nemanıa Maksımovıch týraly qysqasha aıtyp óteıik.
Serbııalyq jartylaı qorǵaýshynyń «Astanada» baǵy ashyldy desek artyq aıtqandyq emes. Elordada júrip ol úlken jetistikterge jetti. Eń bastysy eýrokýboktyq oıyndarǵa alǵash ret qatysyp, tájirıbe jınady. Budan bólek «Golden boy», ıaǵnı 21 jasqa deıingi álemniń eń úzdik oıynshysyna beriletin syılyqqa úmitker boldy. «Astana» sapyndaǵy óneriniń arqasynda Serbııa quramasynan shaqyrtý aldy. 2015 jyly 21 jasqa deıingi jastar arasynda Eýropa chempıony atandy. Transfermarkt nusqasy boıynsha Qazaqstan premer-lıgasyndaǵy transferlik quny eń qymbat oıynshy boldy. Qysqasy «Astanaǵa» tarydaı bolyp kirip, taýdaı bolyp shyqty. Oǵan Portýgalııanyń «Benfıka», «Sportıng», Anglııanyń «Ýest Hem», tipti «Manchester Iýnaıted», Ispanııanyń «Valensııa» komandalary qyzyǵýshylyq tanytty.
Nemanıanyń ózi el chempıonaty aıaqtalǵannan keıin «Astanamen» kelisimshartyn uzartpaıtynyn málimdedi. Bul ýaqytta Eýropada qysqy transfer ýaqyty bastalǵan edi. Al onyń kelisimi 2017 jyldyń jazyna deıin jaramdy bolatyn. Serbııalyq oıynshy «Valensııamen» aýyzsha kelisimge kelgen. Alǵashynda onyń transferlik quny 300 myń eýrony quraıdy degen aqparat taraǵan edi. Alaıda, «Astana» men «Valensııa» ortaq ymyraǵa kele almady. Nátıjesinde Maksımovıch tek jarty jyldan keıin Ispanııaǵa attandy.
Endi osy tusta aıta keterlik bir jaıt, Stanımır Stoılov onyń kómegine múldem júginbedi, ıaǵnı birde bir oıynǵa shyǵarmady. Elordalyqtar ishki birinshiliktiń alǵashqy týrynda Shymkenttiń «Ordabasy» ujymynan 0:3 esebimen utyldy. Qazaqstan Kýbogynyń 1/8 fınalynda «Jetisýdan» 1:2 esebimen ese jiberip, jarys jolynan shyǵyp qaldy. Mine, dál osy oıyndarda Maksımovıchtiń joqtyǵy bilingen edi. Alaıda, bas bapker ózge jigitterge kóbirek múmkindik berýdi jón kórdi. Alǵashqy kezdesýden bastap-aq oıynshylardyń bir-birimen túsinisip, úılesimdi oıyn kórsetýin maqsat etti. Basynda qıyn bolǵanmen, túbindegi jetistikti oılady.
Bul da bolgar mamanynyń biliktiligi, kóregendigi dep aıtýǵa bolady. Sebebi, ózge bapker bolsa, komandadaǵy birizdilikti buzbaı, nátıjege keri áserin tıgizbes úshin Maksımovıchti sońyna deıin paıdalanar ma edi?!
Komandaǵa tártip ornatty
Komanda qansha jerden talantty oıynshylarǵa toly bolsa da, tártip, bapkerge baǵynýshylyq bolmasa úlken jetistikterge jetýi ekitalaı. Stanımır Stoılovtyń osy tusta tynymsyz eńbektengeni baıqalady. Ol juldyz aýrýyna shaldyqqan oıynshysyn ne qosalqy quramǵa otyrǵyzyp qoıady, ne ózge komandaǵa jalǵa beredi.
Myna jaılardy baıyptap kóreıik. Sońǵy jyldary «Astana» biraz oıynshysyn jalǵa berdi. Mysaly, bıyldyń ózinde Qostanaıdyń «Tobylyna» Dıdar Jalmuqan, Alekseı Shetkın, Azdren Llýllaký, «Aqtóbege» Abaı Júnisov, Qaraǵandynyń «Shahterine» Gevorg Nadjarıan ketti. «Astana» bes birdeı oıynshysyn jalǵa berdi. Sondaı-aq, bıyl dál osy «Tobylǵa» jalǵa berilgen Sergeı Malyı, Ashat Taǵybergen, Djordje Despotovıch keri qaıtaryldy.
Endi osy jerde «Astana» men «Tobyldyń» jaǵdaıyn oılanyp kórelik. Elordada fýtbolshylar úshin jaǵdaıdyń bári jasalǵany anyq. Kún sýyq kezde «Astana-Arena» stadıonynyń shatyry jabylyp, qolaıly temperatýrada jattyǵýyna, match ótkizýine múmkindik beredi. Eýrokýboktyq oıyndarǵa turaqty túrde qatysady. Chempıondar lıgasy men Eýropa lıgasynda óner kórsetý kez kelgen qazaqstandyq oıynshy úshin arman dep aıtýǵa bolady. Al ázirge elimizde «Astana» ǵana atalǵan eki týrnırge turaqty qatysyp júr. Endi osy tusta «Tobyldy» alyp kórelik. Bul komandadaǵy fýtbolshylarǵa jasalǵan jaǵdaı «Astanamen» salystyrýǵa keler me eken?! Mine, osyndaı shaqta juldyzy ustaǵan oıynshy táýbesine túsip, «Astanaǵa» oralýǵa tyrysady.
Árıne, bul boljam ǵana.
Serikjan Mýjıkov
Árbir bilikti bapker jańa komandaǵa kelgende fýtbolshylardyń talantyn ashýǵa tyrysady. Onyń kóregendigi, kásibıligi de osynda. Máselen, álemge tanymal Iýrgen Klopp birneshe jyl buryn Dortmýndtyń «Borýssııasyna» jetekshilik etkende kópshilik bile bermeıtin Marko Roısty «Borýssııa Menhengladbahtan», Robert Levandovskıdi Polshanyń «Leh» komandasynan satyp alǵan. Osylaısha Dortmýd komandasynda Marko Roıs, Robert Levandovskı jáne Marıo Getse úshtigin qurdy. Keıinirek bul úshtiktiń qandaı jetistikterge jetkeni kópshilikke belgili. Olardyń darynyn ashyp, tanymal etken dál osy Iýrgen Klopp bolatyn.
Stanımır Stoılov ta mundaı tájirıbeden kende emes. Qol astyndaǵy kóptegen oıynshy ózin jaqsy qyrynan kórsetti, talanttary ashyldy. Solardyń arasynan Stoılovtyń tól shákirti – Serikjan Mýjıkovty erekshe atap ótken jón. Bolgar mamany onyń eńbekqorlyǵyn, talantyn «Jetisýda» júrgen kezinde-aq baıqasa kerek. Qol astyna shaqyryp aldy. Bapkerdiń baptaýy men óziniń eńbekqorlyǵy saı kelip, nátıjesinde negizgi quramnan óz ornyn aldy, basty oıynshyǵa aınaldy. 2014 jyldan búginge deıin «Astana» sapynda 100 oıynǵa qatysty.
«Atletıkomen» oınap, «Qaıratty» oıda ustady
«Astananyń» árbir oıynyn nazarda ustaıtyn jankúıer Madrıdtegi «Atletıkoǵa» qarsy oıyndy umytpaýy kerek. Bul Chempıondar lıgasynyń toptyq kezeńindegi match bolatyn. Stanımır Stoılov bul kezdesýge negizgi quramdaǵy Baýyrjan Jolshıev, Roher Kanıas, Tańat Nóserbaev, Marın Anıchıch, Nemanıa Maksımovıch, Dmıtrıı Shomko sekildi negizgi oıynshylaryn almaı ketken bolatyn. Sebep bireý. «Astanany» nebári tórt kúnnen keıin ishki birinshilikte «Qaıratpen» kezdesý kútip turǵan. Madrıdtegi oıynnan keıin bul kezdesýge sharshańqy kúıde shyǵatyny belgili. Sondyqtan basty oıynshylaryna demalys berdi. Al bul shaqta «Astana» men «Qaırat» arasynda chempıondyqqa talas qyzyp turdy. Árbir upaı mańyzdy, qatelesýge bolmaıdy.
Elorda komandasynyń Madrıdke qosalqy qurammen attanatyny belgili bolǵannan keıin Stoılovty synǵa alǵandar kóp boldy. Al bolgar mamanynyń sol kezdegi jaýaby qysqa ári naqty edi: «Endigi ishki birinshilikte upaı joǵaltýymyzǵa bolmaıdy. Premer-lıganyń oıyndary aıaqtalǵannan keıin bar oıymyzdy Chempıondar lıgasyna bólemiz. Shyndyqqa týra qaraıyq, negizgi qurammen barǵannyń ózinde «Atletıkony» óz alańynda utýymyz ekitalaı. Madrıdtikter tobymyzdaǵy favorıt komanda bolyp esepteledi», – dedi.
Almatydaǵy mańyzdy kezdesýde Tańat Nóserbaevtyń jalǵyz golynyń arqasynda elordalyqtar jeńiske jetti. 2015 jyl qalaı aıaqtalǵany bárimizge belgili. Ishki birinshilikte «Astana» «Qaırattan» jeti upaıǵa qalyp kele jatqanmen, sońynda chempıon atandy. Al Chempıondar lıgasyndaǵy debıýttik maýsymynda toptyq kezeńdi tórt upaımen tórtinshi orynda aıaqtady.
Almatydaǵy jeńis úshin Madrıdtegi kezdesýdi qurbandyqqa shaldy. Bul da Stoılovtyń kóregendigi dep aıtýǵa bolady. Osy chempıondyqtyń arqasynda keler jyly Chempıondar lıgasynyń irikteý kezeńine qatysty. Sol jyly Chempıondar lıgasyna bolmasa da Eýropa lıgasynyń toptyq kezeńine joldama aldy. «Astanadaı» jas komanda úshin Eýropa lıgasyna qatysý úlken jetistik edi.
Aleksandr Borodıýk – Stanımır Stoılov
Bul tusta qos mamannyń nátıjelerin salystyrmaımyz, sebebi, ekeýiniń arasy jer men kókteı. Qaıta olardyń ár matchtan keıingi BAQ ókilderine bergen suhbatyn salystyryp kóreıik.
«Astana» Izraıldiń «Makkabı» komandasyna qarsy kezdesýinen keıin Stanımır Stoılov baspasóz konferensııasynda salqynqandylyǵymen jýrnalısterdi tánti etken. Izraıldikterdi 4:0 esebimen jeńse de matchtan keıin oıynshylaryna birden aldaǵy kezdesýdi oılaý kerektigin eske saldy. Bul týraly ol oıynnan keıingi jýrnalısterge bergen suhbatynda málimdedi.
Al matchqa deıingi sózinde: «Astana» ózin eýropalyq komandalarǵa qarsy oıynda favorıt retinde sezine almaıdy. О́z múmkindigimizdi shekten tys asyrmalaýǵa bolmaıdy. Biz sońǵy úsh jylda Eýropada óner kórsetip júrgen bolsaq ta, ózimizdi «Realdyń» deńgeıine qoıa almaımyz», – degen bolatyn. Osylaısha ol komandadan búkil psıhologııalyq júkti alyp tastady. Sebebi, kez kelgen matchta favorıt bolyp oınaý óte qıyn. Jankúıerlerińe jeńisti ýáde etip, biraq oryndaı almasań... Mine, bul da Stoılovtyń kásibıligi men kóregendiginiń arqasy.
Endi Qazaqstan ulttyq quramasynyń bas bapkeri Aleksandr Borodıýkti alaıyq. Rýmynııaǵa qarsy kezdesýde jeńilmeıtinin aıtqan. Alaıda rýmyndardan 1:3 esebimen utyldy. Matchtan keıingi tilshilerge mynadaı suhbat berdi:
«Jigitter baryn saldy. Alaıda, shákirtterimniń jekelegen qatelikteri bolyp jatqany jasyryn emes. Biz osy jaǵyn retteýimiz kerek. Qatelikterdiń saldarynan gol da jiberip aldyq», – dedi.
Mine, osy tusta eki bapkerdiń sózi men isi qanshalyqty saı keletinin ańǵarýǵa bolady. Stanımır Stoılov ylǵı da aryq sóılep, semiz shyǵýǵa tyrysady.
«Astanamen» kelisimsharty aıaqtalady
Stanımır Stoılov pen «Astananyń» kelisimsharty osy jyldyń sońynda aıaqtalady. Bolgar mamany endigi qazaqstandyq klýbpen jańa shartqa qol qoıa ma? Bul ázirge belgisiz. Osyǵan deıin oǵan Túrkııanyń «Trabzonspor» komandasynan, sondaı-aq Qytaıdyń birneshe komandasynan usynys túskeni habarlanǵan.
Qytaıdyń sońǵy jyldary aıaqdop sportyna qanshalyqty kóńil bólip júrgeni bárimizge belgili. Al Anadoly jerinde eýrokýboktyq oıyndarǵa jıi qatysyp turýǵa múmkindik bar. Onyń ústine «Trabzonspor» komandasy jańa oıynshylar úshin qarjysyn aıamaıdy.
Stoılov «Makkabımen» oıynnyń aldynda jańa kelisimshart týraly keıinirek oılanatynyn jetkizgen bolatyn. Klýb basshylyǵy endigi tusta kóp oılanbaı bolgar mamanyna tıimdi kelisimshart usynǵany jón.
Qorytyndy
Kez kelgen komandanyń nátıjesi tikeleı bas bapkerge baılanysty. Tipti, Eýropada atoı salyp júrgen «Barselona» men «Real» da bilikti bapkerge táýeldi. Oǵan mysal retinde Herardo Martınonyń tusyndaǵy «Barselonany» alaıyq. Úzdik oıynshylarǵa toly komanda sol maýsymda búkil júldeden qaǵyldy. Sondaı-aq, Klaýdıo Ranerıdiń kezindegi «Lesterdi» alaıyq. Aýtsaıder komandanyń aǵylshyn premer-lıgasyndaǵy chempıondyǵy áli kúnge deıin kópshilikti tań qaldyryp keledi.
Árıne, qarjy máselesi de belgili bir deńgeıde ról atqarady. Biraq fýtbolda aqshanyń da mańyzdy emestigin «Lester» 2015/2016 maýsymynda dáleldep berdi. О́z kezeginde «Astana» da Eýropa komandalary sekildi mıllıondaǵan qarjy bólmegenmen, alpaýyt ujymdarǵa qarsy laıyqty óner kórsetip keledi.
Stanımır Stoılov elimiz egemendik alǵan kezden bergi eń úzdik bapker desek artyq aıtqandyq bolmas edi. Oǵan joǵarydaǵy «Astananyń» jetistikteri men bapkerdiń komandaǵa sińirgen eńbegi dálel.
Aıan ÁBDÝÁLI,
«Egemen Qazaqstan»
