Osyndaı óńirlerdiń biri bolyp sanalatyn Qaztalov aýdanynda da talaı tarıhtyń qıly kezeńderi ótkenin bireý biler, bireý bilmes. Sonaý orta ǵasyrlarǵa jatatyn qos ózenniń boıynan tabylyp jatqan Jalpaqtal, Saryózen qalalary buǵan dálel bolmaq.
Sonyń bir aıǵaǵyndaı tarıhı jádigerler kóp tabylyp jatqan Kókterek aýyldyq okrýgin atap aıtýǵa bolady. Biz aýdan ákimi Abat Shynybekovpen birge osy aýyldyq okrýgke qarasty Saraljyn (Kırov) aýylyna barǵan issaparymyzda aýyl tóńireginen tabylǵan tarıhı jádigerlerdiń kýási boldyq.
Saraljyn aýylyndaǵy M.Júnisov atyndaǵy negizgi jalpy bilim beretin mektepte Elbasymyzdyń maqalasynan týyndaıtyn «Týǵan jer» baǵdarlamasyna oraı, mektep ujymy aýyl tarıhynan syr shertetin ólketaný mýzeıin ashýdy qolǵa alyp jatyr eken. Jaras Ǵalymov basqaratyn ujym mektep ishinen bir burysh ashyp, tarıhı jádigerlerdi jınaqtaýda. Ártúrli kezeńderden syr shertetin jádigerler ishinen kózge túskeni qanjar, qylysh jáne sadaqtyń jebesi. Mektep dırektorynyń aıtýynsha, bul jádigerler aýyldan 10 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan Biráli obasynan tabylǵan eken. Qaı ǵasyrda jasalǵany belgisiz. Zertteýdi qajet etedi. Biráli sııaqty obalar Saraljyn aýyly aýmaǵynda kóp kezdesedi deıdi. Jaras Ǵalymovtyń sózinen baıqaǵanymyzdaı, bundaı jádigerler obanyń betki qabatynan ǵana tabylǵan. Al astyńǵy qabatynda qandaı qundy zattar jatqanyn kórý úshin qazba jumystaryn júrgizý kerek sııaqty. Bul bolashaqtyń enshisinde demekpiz.
Shalǵaıda jatqan shaǵyn ǵana aýyldyń tarıhyn ashyp jatqan mektep ujymynyń eńbegi barsha qazaqstandyqtarǵa úlgi bolary anyq. О́ıtkeni osy ujym sııaqty tarıhymyzdy zerdelep, ótkenimizge kóz jibersek, árbir aýyldyń tarıhyn túgendeý arqyly týǵan Otanymyzdyń tarıhyn jasaýmen para-par dep túsinýimiz kerek.
Qaırat JAQYP,
Batys Qazaqstan oblysy,
Qaztalov aýdany