Úlken kósheniń ortasynda shashylyp túsken asyqtar qazaq halqynyń ulttyq oıyny bir túri bolyp sanalady. Ol kúndiz de, túnde de oınalady. Máselen, kúndizgisi mergendikke, túndegisi eptilikke baýlıdy. Iirgende túsken qalpyna qaraı Asyq alshy, táıke, búk, shik dep atalady. Al, atýǵa arnap jasalǵandary saqa, jaqsylary ońqaı dep bólinedi. Myna asyqtarǵa qarap turyp, balalyq kezeńdegi oıyndar eske túsedi. Onyń myna túrleri oıǵa oralady sonda, qumar, táıke, ompy, alshy, han atý, qaqpaqyl taǵy basqalary bolyp kete beretin.
Oıynǵa 2-4 bala qatysatyn. Jeńý úshin árqaısysy jaqsy jonylǵan, tabany qaıralǵan tórt asyǵy bolýy shart. Oıynshylar ózara kelisip, jeńimpazǵa júlde taǵaıyndap alady da, kezekpen tórt asyqty atady. Eger ıirýshi: tórt búk, ne tórt shik, ne tórt alshy, ne tórt taıki túsirse júldeniń jartysyn alady, tórt asyq tórt túrli tússe qoıylǵan júldeniń jartysyn alady, tórt asyq tórt túrli tússe onda tigilgen júldeni túgeldeı alady. Osylaısha oıyn jalǵasa beredi.
Qyzyq, mynaý shashylyp túsken appaq asyqtardy kórgen balalar tańyrqaı qaraıdy. Olarǵa tańsyq qoı. Myna kúzgi kanıkýl kúnderi ádemi taǵlymdy elestetedi. Kórińiz, eskertkish degende kóp ǵoı, onyń túri de, mazmuny de san túrli bolsa keledi...
Saparbaı PARMANQUL,
«Egemen Qazaqstan»
