Qazaqstan • 01 Qarasha, 2017

Arbattaǵy asyqtar jurtshylyqtyń kóńilin aýdardy

770 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Myń jasaǵan shahardyń «Arbat» atalatyn kóshe­siniń bastaýy jóndeýden ótkeli burynǵydan da qulpyryp sala berdi. Buryn Jibek joly kóshe­siniń bul ıirimi sýretshilerdiń býyrqanǵan boıaý­larynyń ádemi órnekterimen ótkinshilerdi ózine shaqyratyn. Endi alańqaıdaǵy shashylyp túsken asyqtar jurtshylyqtyń kóńilin aýdarady.

Arbattaǵy asyqtar jurtshylyqtyń kóńilin aýdardy

Úlken kósheniń ortasynda shashylyp túsken asyqtar qazaq halqynyń ulttyq oıynynyń bir túri bo­lyp sanalady. Ol kún­diz de, túnde de oınalady. Máselen, kúndizgisi mer­gen­dikke, túndegisi epti­lik­ke baýlıdy. Iir­gende túsken qalpyna qa­­raı asyq alshy, táıke, búk, shik dep atalady. Al atýǵa arnap jasalǵandary saqa, ońqaı dep bó­linedi. Myna asyqtarǵa qarap turyp, balalyq ke­zeń­degi oıyndar eske tú­sedi. Onyń myna túr­le­ri oıǵa oralady sonda, qu­mar, táıke, ompy, al­shy, han atý, qaqpaqyl ta­ǵy basqalary bolyp kete beretin...

Oıyn­ǵa 2-4 bala qatysatyn. Árqaısysy jaq­sy jo­nylǵan, tabany qaı­ralǵan tórt asyǵy bolýy shart. Oıynshylar óz­ara kelisip, jeńimpazǵa júl­de taǵaıyndap alady da, kezekpen tórt asyqty ıiredi. Eger ıirýshi: tórt búk, ne tórt shik, ne tórt alshy, ne tórt táıki tú­sir­­se júl­deniń jartysyn ala­dy, tórt asyq tórt túr­li tússe onda tigilgen júl­deni túgeldeı alady. Osy­laısha oıyn jalǵasa beredi.

Qyzyq, mynaý shashylyp túsken appaq asyq­tar­dy kórgen ba­lalar ta­ńyr­qaı qaraı­dy. Olarǵa tańsyq qoı. Myna kúzgi ka­­nı­­kýl kúnderi ádemi ta­ǵy­lymdy elestetedi. Kó­ri­ńiz, eskertkish degen kóp qoı, onyń túri de, maz­­muny da san túrli bo­lyp keledi...

 

Saparbaı PARMANQUL,

«Egemen Qazaqstan»

ALMATY

Sýretti túsirgen avtor