Qazaqstan fýtbolynyń bolashaǵy

Búginde Qazaqstanda fýtbol tanymaldylyǵy jaǵynan jyl sa­nap artyp kele jatqan oıyn túri. Sondaı-aq kún ótken saıyn jan­kúıerler sany da ósip, keń qanat jaıýda. Osy oraıda otan­dyq fýtboldyń qurmet taqta­sy­nan ózin kórgisi keletin oqýshy­lar qatary kóbeıip keletindigin aıta ketý lázim. Osyndaı arman jeteginde júrgen qazaqstandyq oqýshylarǵa «Coca-Cola» kompa­nııa­sy birneshe jyl qatarynan óz demeýshiligin kórsetip keledi. Astanada elimizde ashylǵan «Coca-Cola byl­­ǵary dop» jastar arasyndaǵy fýtbol týr­nıriniń 6-shy maýsymyna oraı baspasóz konferensııay ótti. Baspasóz máslıhatyna «Coca-Cola» kompanııasynyń Orta Azııa jáne Qazaqstan boıynsha Úkimetpen buqaramen baılanys menedjeri Arystanbek Nurma­ha­nov jáne QFF balalar men jasóspirimder fýtboly departamenti tóraǵasynyń orynba­sary Igor Ýtrobın qatysty. Olar jıynǵa qatysýshylarǵa «Coca-Cola bylǵary doptyń» aldyńǵy oıyndardyń jetistikteri men jas fýtbolshylardy aldaǵy ashylǵan maýsymda qandaı qyzyq kútip turǵandyǵynan egjeı-tegjeıli habardar etti. 2006 jyldan beri ótkizilip kele jatqan «Coca-Cola bylǵary dop» týrnıri elimizde fýtbol boıynsha eń iri jasóspirimder jarysy bolyp tabylady. Osy merzim ishinde týrnır úlken qurylý jolynan ótip úlgerdi. О́tken oıyn maýsymynda oǵan Qazaqstannyń túkpir-túkpirindegi 5 myń mektepten 350 myń oqýshy qatysty. Bul týrnırdiń keń qanat jaıyp, oǵan qatysýshylar sanynyń artyp kele jatqandyǵyn aıǵaqtaıdy. О́tkizilip júrgen týrnırdiń joǵary dá­re­jede uıymdastyrylý sapasy alǵashqy jy­ly-aq halyqaralyq sarapshylar tarapynan joǵary baǵalandy. «Coca-Cola bylǵary dop­tyń» erekshe maqtanyshy ÝEFA fýtbol asso­sıasııalarynyń eýropalyq odaǵy bergen nag­radasy – ÝEFA prezıdentiniń ózi qol qoıǵan «Balalar men jasóspirimder fýtbolyn damy­tý boıynsha álemdegi eń qundy shara-2006» dıplomy. Osyndaı eń joǵarǵy deńgeıge kó­te­rilgen áý bastaǵy mejeden túspes úshin uıymdastyrýshylar áli kúnge deıin týrnır sapasyn tómendetpeı ustap kele jatyr. Uıymdastyrýdyń joǵary sheberliginiń erekshe dáleli – týrnırge qatysqan burynǵy fýt­bol­shylardyń qazirgi jetistikteri bolyp ta­bylady. Búginde otandyq fýtboldy damy­tý­dyń Prezıdenttik baǵdarlamasy aıasynda ataqty OLE Brazil brazılııalyq mektebinde 26 qazaqstandyq bozbala oqyp jatyr. Onyń 14-i qazaqstandyq alańdarda osy týrnır oıyndary aıasynda jetken jetistikteri arqy­ly bedeldi Brazılııa mektebinde oqý quqy mártebesin jeńip alǵan «Coca-Cola bylǵary dop» týrnıriniń ár jyldardaǵy keleshegi zor qatysýshylary bolyp tabylady. Týrnırden «túlep shyqqandardyń» jetistikterine otandyq fýtboldyń jańa ósip kele jatqan juldyzy Sergeı Hıjnıchenkony erekshe atap ótýge bolady. 2006 jyly murty endi ǵana tebindegen jap-jas Sereja «Coca-Cola bylǵary doptyń» joǵary jas kat­e­gorııasy boıynsha úzdik forvardy atanǵan bolatyn. Al búgin Sergeı – Qazaqstannyń ulttyq qurama­synyń eń úzdik oıyn­­shy­la­rynyń biri, qaraǵandylyq «Shahter» shabý­yl­shylarynyń kóshbasshysy, Qazaqstan Premer lıgasynyń ekinshi úzdigi bolyp tabylady. – «Hıjnıchenkonyń fýtbol jetistikte­ri­niń shyńyna shyǵý joly «Coca-Cola bylǵary dopqa» qatysýdan bastaldy», deıdi bul jó­nin­de «Coca-Cola» kompanııasynyń Orta Azııa jáne Qazaqstan boıynsha Úkimetpen jáne buqaramen baılanys menedjeri Arys­tan­bek Nurmahanov. Onyń jetistigi – týrnır maqsatynyń, ıaǵnı bizdiń kompanııanyń alǵa qoıyp otyrǵan mejesiniń kórinisi bolyp tabylady. Bizdiń otandastarymyzdyń, onyń ishinde biz ótkizgen týrnırge qatysqan jas fýtbolshylardyń Brazılııadaǵy fýtbol maı­tal­mandarynan dáris alýy, sondaı-aq ulttyq quramanyń maqtanyshy bolýy týrnırdiń qajettiligin, ony odan ári damytyp áketýdiń kerektigine senim berip, jigerlendire túsedi. Jastardy jan-jaqty damytýda atqaryp jatqan jumystarymyzdyń durystyǵyna ta­ǵy bir márte kóz jetkizedi». Al jas sportshylardy týrnır uıymdas­ty­rýshylary tarapynan bıyl qandaı jańa­lyqtar kútip tur? Osy suraqqa jaýap bergen máslıhatshylar balalardy kóptegen qyzyq­ty ózgerister kútip turǵanyn málimdedi. Aldymen, 2011-2012 jyldar maýsymy «Co­ca-Cola bylǵary doptyń» damýyndaǵy jańa aınalym bolmaq. Qazaqstan Táýelsiz­diginiń 20 jyldyǵyna oraı, el sportynyń halyqaralyq arenalardaǵy jetistikteri men ataq-dańqynyń ósýin esepke ala otyryp, týrnırdi «Kúz-Kóktem» eýropalyq standartyna sáıkes ótkizý josparlanyp otyr. Týrnırdiń alǵashqy top­tyq bóliminde toptyq jarystar ótkizilip, irikteý týrynyń jeńimpazdary kelesi jyldyń kók­teminde pleı-off kezeńinde bir-birimen kezdesedi. Uıymdastyrýshylar mamyr aıynda barlyq jas kategorııalary boıynsha kishi (2000-2001 jyly týylǵandar), ortasha (1998-1999 jyly týylǵandar) jáne joǵary (1996-1997 jyly týylǵandar) toptar arasynda fı­nal­dyq kezdesýlerdi ótkizýdi josparlap otyr. Budan ózge 2010 jylǵy oıyn maýsy­myndaǵydaı, týrnır demeýshisi «Coca-Cola» kompanııasy bıyl da fınaldyq kezeńge qa­ty­sýshy barlyq kategorııalardaǵy oıyn­shylar­dyń tamaǵy men jatyn oryn shyǵyndaryn ózderi kótermek. Osylaısha, týrnır uıym­dastyrýshylary balalardyń ózderin jaıly sezinýine jaǵdaı jasamaq. Qorytyndysynda aıtarymyz, qol jetkiziletin jeńimpaz dańqy men abyroı-bedelden ózge joǵarǵy jas kategorııasynda chempıon atanatyn komandaǵa qosymsha syı ázirlenýde. Ol 2012 jyly tamyz aıynda Eýropanyń eń ataqty fýtbol alańdarynyń birin óz kózderimen kórip qaıtý múmkindigi bolmaq. Oǵan álemdegi 30-dan astam elden komandalar qatysatyn «Sora Coca-Cola» balalar men jasóspirimder arasyndaǵy halyqaralyq fýtbol týrnıri sebep bolyp otyr. О́ıtkeni bıylǵy jyldan bastap búkilqazaqstandyq «Coca-Cola bylǵary dop» fýtbol týrnıri onyń bir bóligine aınaldy. Venera TÚGELBAI.