Dástúrli syılyqqa Web of Science Core Collection resýrsynda 2014-2016 jyldary ǵylymı maqalalar jarııalap, joǵary siltemelik kórsetkishke ıe bolǵan otandyq ǵalymdar qol jetkizedi.
Aıtýly sharaǵa elimizdegi bilim, saıasat jáne ekonomıka salasynda eńbek etip júrgen bedeldi tulǵalar qatysty. Sharany ashqan «Ulttyq memlekettik ǵylymı-tehnıkalyq saraptama ortalyǵy» AQ prezıdenti Ádil Ybyraev: Búginde ǵalamdyq zamanaýı damý úrdisi jahandaný men yntymaqtastyqqa negizdelegeni aıan. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev osydan alty jyl buryn otandyq ǵylymdy damytý úshin dúnıe júzindegi bedeli myqty ǵylymı málimetter qoryna qoljetimdilikti arttyrýdyń mańyzyn atap ótkenin bilesizder. Qazir bul baǵyttaǵy jumystar oń nátıje berip, Qazaqstan ǵylymy álemdik ǵylymı qoǵamdastyqpen qoıan-qoltyq aralasýyna yqpaly aıtarlyqtaı artty. Ǵalamdyq mańyzy joǵary sondaı málimetter qorynyń biri – Clarivate Analytics kompanııasy. Atalmysh ǵylymı málimetter qorynyń saraptamalyq, ǵylymı qyzmettiń negizgi ındıkatorlaryn jáne ǵylym salasyndaǵy álemdik úrdisterdi anyqtaýda mańyzdy ról atqarady. Búginde «Ǵylym kóshbasshysy- 2017» baıqaýynyń uıymdastyrylýy yntymaqtastyqtyń jemisi dep esepteımin. Maqalalary joǵary siltemege ıe bolyp, otandyq ǵylymnyń órge basýyna eńbek sińirgen ǵalymdardy shyn júrekten quttyqtaımyn!» dedi.
Ǵalymdardyń eńbekteriniń elenýine septigi joǵary syılyq eki atalym boıynsha beriledi. Bul – «Qazaqstandaǵy úzdik ǵylymı basylym» jáne «Sheteldiń avtorlarynsyz ǵylymı maqala jarııalap, joǵary siltemege ıe bolǵan qazaqstandyq ǵalym» bolyp jikteledi. Birinshi atalym boıynsha Emerging Sources Citation Index (Clarivate Analytics) ındeksine ıe bolǵan qazaqstandyq ǵylymı jýrnaldar marapattalady. Al «Shetel avtorlarynsyz ǵylymı maqala jarııalap, joǵary siltemege ıe bolǵan qazaqstandyq ǵalym» atalymy boıynsha fızıka, tehnıka, medısına, bıologııa jáne agrarly ǵylym salasynda eńbek etip júrgen ǵalymdar marapattalady.
Halyqaralyq Clarivate Analitics kompanııasynyń Emerging Sources Citation Index ındeksine bıyl Qazaqstannyń alty ǵylymı jýrnaly iligip, úzdik ǵylymı basylymdar degen ataqqa ıe boldy. Osylaısha, L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa Ulttyq ýnıversıtetiniń «Eurasian Mathematical Journal», Janý máseleleri ınstıtýtynyń «Eurasian Chemico-Technological Journal» basylymdary arnaýly dıplommen marapattaldy. Sonymen qatar E.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetiniń úsh birdeı ǵylymı jýrnaly – «Bulletin of the University of Karaganda – Chemistry», «Bulletin of the University of Karaganda – Physics», «Bulletin of the University of Karaganda – Mathematics» jáne «Nazarbaev Ýnıversıtetiniń» Central Asian Journal of Global Health ǵylymı basylymy úzdikter qataryna ilikti.
Al «Shetel avtorlarynsyz ǵylymı maqala jarııalap, joǵary siltemege ıe bolǵan qazaqstandyq ǵalym» atalymy boıynsha fızıka salasynan ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ men Qazaq-Brıtan tehnıkalyq ýnıversıtetiniń bir top ǵalymdary Tilekqabyl Ramazanov, Ǵabdýllın Maratbek, Tomırıs Ismaǵambetova, Matematıka jáne matematıkalyq modeldeý ınstıtýtynyń ǵalymdary Mahmýd Sadybekov, Berikbol Tórebek, hımııa salasy boıynsha D.Sokolskıı atyndaǵy Otyn, katalız jáne elektrohımııa ınstıtýtynyń ǵalymdary Sholpan Itqulova,Erjan Nurmaqanov marapattaldy. Hımııa salasy boıynsha Q.Sátbaev atyndaǵy Qazaq Ulttyq tehnıkalyq zertteý ýnıversıtetiniń ǵalymdary – Tımýr Dáýletbaqov pen Nurlan Shoqybaevtyń ǵylymı jumystary joǵary siltemege ıe bolǵan. Medısına salasynan «Nazarbaev ýnıversıtetiniń» ǵalymdary Bolat Sultanqulov Tımýr Salıev, Denıs Býlanın aıtýly syılyqpen marapattaldy.
Al bıologııa jáne argarlyq salasy boıynsha Qazaq orman sharýashylyǵy jáne agroorman melıorasııasy ǵylymı zertteý ınstıtýty men «Fıtohımııa» halyqaralyq ǵylymı-óndiristik holdınginiń ǵalymdary Bolat Muqanov, Vıtalıı Kırıllov, Marııa Serafımovıch, Gaıane Atajanovanyń mereıi artty.
Dál osy bıologııa jáne agrarlyq sala boıynsha Bıologııalyq qaýipsizdik máseleleri ǵylymı zertteý ınstıtýtynyń bir top ǵalymdary Abylaı Sansyzbaı, Bolat Espembetov, Nurıka Asanjanova, Jaılaýbaı Qydyrbaev, Nadejda Zınına ǵylym kóshbasshysy atandy. Sol sııaqty gýmanıtarlyq-áleýmettik ǵylymdar salasy boıynsha Qazaq memlekettik zań ýnıversıtetiniń ǵalymy Ǵalymjan Seılov arnaýly syılyqqa ıe boldy.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
