Nursultan Nazarbaevtyń aıtýynsha, baqylaýsyz jahandyq kóshi-qon alańdatpaı qoımaıdy.
«Kóshi-qon prosesi túbegeıli qaıta oılastyrýdy talap etedi. Adamzat balasynyń búkil tarıhynda dál mundaı aıta qoıarlyqtaı demografııalyq dısbalans baıqalǵan emes. Eger damyǵan elderdegi halyq sany 1 mlrd adamdy qurasa, al damýshy elderdiń halyq sany 6,5 mlrd adam. Sońǵy 25 jylda halyqaralyq kóshi-qon sany 2 esege ulǵaıyp, búginde 250 mln adamǵa jetip otyr. Buǵan qosa, Halyqaralyq valıýta qorynyń málimetinshe, damyǵan elderdegi kóshi-qon úlesi 5 paıyzdan 10 paıyzǵa deıin artqan. Onyń ishinde shamamen 66 mıllıony bosqyndar jáne zańsyz kóship-qonýshylar», - dedi Nursultan Nazarbaev.
Onyń aıtýynsha, adamdar negizinen kedeıshilik pen soǵystardan qaýiptengendikten, jappaı qonys aýdarýǵa májbúr bolyp jatyr.
«Bul áleýmettik shıeleniske, qylmystyń artýyna jáne jumyssyzdyqtyń kúsheýine ákep soǵady. Taıaý Shyǵys pen Afrıkanyń bosqyndar legi Eýropany basyp, áleýmettik-saıası daǵdarysty týyndatty, ulttyq popýlıstik jáne ashyq ksenofobtyq kóńil-kúıdi órshitti. Buǵan qosa, Lıvan, Iordanııa, Túrkııa syny elder úshin bosqyndardy asyraýǵa atalǵan elderdiń jalpy ishki óniminiń 1,5-3 paıyzy jumsalady», - dedi Prezıdent.
Sonymen qatar Elbasy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa álemniń 50-ge tarta eli qyzyǵýshylyq tanytatynyn aıtty.
«Tolyqtaı alǵanda, senimniń jappaı daǵdarysy jaıynda da ashyq aıtýǵa bolady. Osyndaı kúrdeli jaǵdaıda ózara is-qımyldyń pozıtıvti tájirıbesin tabý barynsha mańyzdy dep sanaımyn. Bul rette álemdik saıasat pen ekonomıkanyń basty arealy, barlyq derjavalardyń múddeleri toǵysatyn jer Eýrazııa laıyqty orynǵa ıe bola alady. Eýrazııa shyn máninde qaýipsizdik, ekonomıkalyq ósim jáne dıalog salasyndaǵy biriktirilgen kún tártibin usynýǵa qabiletti», - dedi Elbasy.
Memleket basshysy QHR Tóraǵasy Sı Szınpınniń ejelgi Jibek jolyn qaıta jańǵyrtý bastamasy álemdegi kúsheıip kele jatqan daǵdarysqa der ýaqytyndaǵy jaýap bolǵanyn atap ótti.
«Shyndyǵynda, bul bastama «birlesken damý arqyly turaqtylyqtyń» jańa geoekonomıkalyq paradıgmasyn qalyptastyrýǵa múmkindik beredi. Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń damýy jalǵasýda. Ol álemdik qolaısyz konektýranyń bizge yqpalyn tómendetýge septigin tıgizdi. 2007 jyldyń 9 aıynda odaq elderi arasyndaǵy taýar aınalymy úshten birge artty.Qazirgi jaǵdaıda barynsha ınvestısııalyq jáne ınnovasııalyq áleýetke ıe Azııanyń, Eýropanyń jáne Soltústik Amerıkanyń iri eldermen barynsha tyǵyz ózara is-qımyldy jolǵa qoıý aıryqsha mańyzǵa ıe», - dedi QR Prezıdenti. Nursultan Nazarbaevtyń aıtýynsha, odaqqa túrli formatta qosylyp jatqan elderdiń sany artyp keledi. Iran, Mysyr, Úndistan, Izraıl, Ońtústik Koreıamen erkin saýda aımaǵyn qurý týraly kelissózder júrgizilýde. «Jalpy shamamen 50 el qyzyǵýshylyq tanytyp otyr», - dedi Elbasy.
О́z sózinde Nursultan Nazarbaev «Halyqaralyq terrorızm apatty aýqymqa jetip otyr. Ol úshin shekara joq. Búginde jer sharynyń kez kelgen núktesi búldirgi kúshtiń nysany bolýy yqtımal. Úshinshi myńjyldyq bastalǵaly qaza bolǵandardyń sany sekildi teraktilerdiń kólemi on ese artty. 2016 jyly teraktiler 104 elde boldy. Bul óz kezeginde álemniń jartysy dep aıtýǵa bolady. Geografııasy men aýqymy boıynsha biz shartty túrde úshinshi dúnıejúzilik soǵys jaǵdaıynda turǵandaımyz, ıaǵnı terrorǵa qarsy soǵysqa qatysty», - dedi.
Prezıdent teraktiler damýshy elderden damyǵan elderge qaraı aýyp bara jatqanyn atap ótti.
«Qaıshylyqtarǵa qaramastan, álemdik óńirlik derjavalar Taıaý Shyǵysta DAISh-pen kúreste is-qımyldy úılestirýge qaýqarly boldy. Alaıda talqandalǵan sodyrlar basqa aýmaqtarda oshaqtaryn jandandyrýy múmkin ekenin túsingen abzal. Bul óz kezeginde barsha Eýrazııa úshin kúrdeli syn-qater», - dep túıindedi sózin Nursultan Nazarbaev.
