Ashat – Shyǵys Qazaqstan oblysynyń týmasy. Balalyq shaǵy 1929 jyly irgesi qalanǵan, búginde toǵyz joldyń torabyna aınalǵan Aqtoǵaı stansııasynda ótti.
«Áke-sheshem Almatyǵa kóship, aýylda ata-ájemniń qolynda óstim. Balalyq shaq dese kóz aldyma eńseli úıimiz elesteıdi. Kezinde balabaqsha bolǵan aýyl ǵımaraty jekeshelendirý kezinde atamnyń enshisine tıgen. Aýyldyń ortasynan únemi poıyzdar ótip jatatyn. Eń birinshi kórgen týrısterim qytaılar men reseılikter edi. Fýtbol oınap kele sala vokzalǵa júgiremin. О́tken-ketken jolaýshylarmen sóılesip qalǵym kelip, elegizip júretinmin. Bálkim, alǵashqy tájirıbem osy Aqtoǵaıdan bastalǵan bolar», deıdi ol.
Bastaýysh synypty bitirgen soń Ashat Almatydaǵy áke-sheshesiniń qasyna aýysady. Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy №139 mektep-gımnazııasyn bitirgen soń M.Tynyshpaev atyndaǵy Qazaq kólik jáne kommýnıkasııalar akademııasynda kólik tehnıkasy jáne tehnologııalary mamandyǵyn alady. Stýdent almasý baǵdarlamasy arqyly Nıý-Iorkke baryp kelgen Ashatty «eshqashan uıyqtamaıtyn qalanyń» tynymsyz qozǵalysy magnıtteı tartty da turdy.
«Áýelgide oqýǵa tapsyrmaqshy bolǵanmyn, alaıda qujat jınaý kezinde kedergiler bolyp, oıym iske aspady. Aqyry Long-Aılendtiń batysyndaǵy Brýklın ákimshilik aýmaǵynan páter jaldadym. Úıge jaqyn mańaıda ornalasqan pırog dúkenine kassır bolyp jumysqa ornalastym. Kóktemge qaraı dúken jabylyp qalyp, jumys izdeýge týra keldi. Nıý-Iorktiń tarıhı ortalyǵy sanalatyn Manhettendi kúni-túni sharlap, túıindeme tarattym. Til bilmegen soń qalaǵan jumysyńa ornalasý qıynǵa soǵady eken», deıdi Ashat.
Aqyry jumys taba almaǵan soń keshkisin kóshe jaǵalap kele jatqan ol qyzyq jaıtqa tap bolady. Qoly qolyna juqpaı sýret salyp jatqan beıtanysqa tańyrqaǵan bir top qaýym erekshe qolpashtaý kórsetip, dýyldasyp tur eken. Ashattyń «kóshe» shoýymen alǵashqy tanystyǵy osylaı bastalypty.
«Karlos esimdi argentınalyq bir kartınany bes-aq mınýtta salyp, jınalǵandarǵa úlestirip jatty. Syrtynan qyzyqtap turǵan men odan úıretýin ótindim. Shamasy meniń yntama qarap básekeden qoryqsa kerek, shákirti bolǵanymdy jaqtyra qoımady», dep kúldi.
Aqyry tabysty kásip ekenin ańǵarǵan Ashat bir aıdan keıin asaı-múseıin kóterip Madam Tıýsso mýzeıine qarama-qarsy orynǵa jaıǵasady. «Kásibı túrde bolmasa da, arasynda sýret salatynym bar. Spreı-peınt tehnıkasyn ınternetten qarap júrip, az ýaqytta meńgerip aldym. Bul kezde 23 jasta bolatynmyn», dep eske alǵan ol, qyzyqtyń kókesi endi bastalǵanyn aıtty.
«Sol jerdiń burynǵy turǵyndary meniń jumys isteýime úzildi-kesildi qarsy boldy. Báseke júrgen jerde talas-tartystyń, tóbelestiń bolýy zańdy da. Onyń ústine bir jyl qujattarym durys bolmaı, polıseıler qaıta-qaıta mazalaı berdi», degen ol yńǵaıly oryn izdep uzaq júrgenin aıtady. Aqyry birinshi avenıýdaǵy Makdonaldstyń qasynan oryn tabylyp, isin jalǵastyrýdyń sáti túsken.
Kózdi ashyp-jumǵansha tabıǵat pen arhıtektýranyń úılesimi qatar oryn tepken ǵajaıyp kartınanyń týýy shynymen tańqalarlyq dúnıe. Munda sýret salý tehnıkasy jyldamdyq pen jumbaqqa qurylady. Orta eseppen bir kartınanyń quny 20-30 AQSh dollary bolady. Al Ashat kúnine 30-40 kartınaǵa deıin salady. Erte kóktem men qara kúzdiń aralyǵy – jumystyń naǵyz qyzatyn shaǵy. О́ıtkeni osy maýsymda sheteldik týrıster qalaǵa jan-jaqtan quıylady. Onyń aıtýynsha, kóshede ótip bara jatqan adamdardy baýrap alý úshin naǵyz shoý kórsete bilý – basty talap. Eýropalyqtar men amerıkalyqtar ónerdiń baǵasyn túsinýge daıyn turatyn shynshyl halyq. Rasymen jaqsy dúnıe bolsa, árqashan qoldaýǵa ázir. Osy jaǵynan maǵan kóp kómek bolyp, ózime degen ishki senimim arta tústi, deıdi ol.
Ashattyń tosyn minezi kóp úlken qalada júrgenine bıyl mine, altynshy jyl. Bóten qalaǵa beıimdelip ketý de ońaıǵa túspegen. Ne nárseni de ynta-shyntasymen, tyndyrymdy isteıtin Ashattyń jumysyna qyzyqqandar árkez túrli usynys ta jasaıtyn kórinedi. Mysaly, jyljymaıtyn múlik salasynda jumys isteıtin Rebeka esimdi fransýz áıeldiń tapsyrysymen jaldamaly páterlerdiń qabyrǵasyna úlken kólemdegi kartınalar salyp beredi. Neǵurlym aıaqtan turyp ketý úshin jatpaı-turmaı jumys istegen ol, kez kelgen qıyndyqty eńserip ketý úshin moraldyq-psıhologııalyq turǵyda joǵary daıyndyqpen kelgenin aıtady.
«Árıne, Amerıka men Qazaqstandy salystyrý ońtaıly nusqa emes. Degenmen, munda tańdaý erkindigi kóbirek. Bastan-aıaq múldem ózgeshe kartına. Kúndelikti metrodaǵy kórinis bireý – basqa qalaǵa top ete qalǵan ózge memlekettiń adamdary. Bir kúni qyzyǵýshylyqpen ádeıi sanap kórdim, jalpy sany 30-ǵa jýyqtaıdy eken. Mine, kún osydan bastalady», degen Ashattyń sózinen adam bolmysynyń ámbebap sıpattamasy sanalatyn erkindikti anyq kórdik. Al erkindik degenimiz bireýdiń ústemdiginsiz ómir súrý, jan qalaýyńdy iske asyrý, erkin oılaý, erikti adam bolý emes pe?! О́mirge qushtar jigittiń áńgimesinen yrǵaq, tús, faktýra, minez, forma syndy jarqyn ansambl qura bilgen áldebir áıgili sýretishiniń ózin izdeý jolyndaǵy alasapyran bolmysynyń ushqyny jylt ete túskendeı. Keıipkerimizdiń Vangog bola qoımasy anyq, dese de «О́z-ózińdi taný qıyn, ózińdi qalyptastyrý da ońaı emes» degen uly sýretshiniń sózimen áńgimemizdi túıindegimiz keledi.
Aıa О́MIRTAI,
«Egemen Qazaqstan»
Sýretter jeke muraǵattan alyndy
