Tamara Dúısenova jumys saparymen Qaraǵandy oblysyna bardy

Sonymen qatar Qazaqstan halqyna Joldaýynda Memleket basshysy Úkimet pen ákimdikterdiń aldyna kásiporyndardy jańǵyrtýdyń nátıjesinde týyndaıtyn eńbek resýrstary aǵynyn basqarý úshin jaǵdaı jasaý mindetin alǵa qoıdy. Prezıdent iri kásiporyndar ákimdiktermen birge tıisti jol kartalaryn jasaý kerektigin atap ótti. Osy máselelerge oraı Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Tamara Dúısenova jumys saparymen Qaraǵandy oblysyna keldi. Aımaqtaǵy jumys saparyn vedomstvo basshysy Osakarov aýdanynyń ortalyǵynan bastady. Eki kúngi sapar barysynda mınıstr óńirdiń birqatar nysandarynda bolyp, selolyq okrýgterdiń turǵyndarymen kezdesip,  halyqpen áleýmettik-eńbek qatynastary máseleleri boıynsha túsindirý jumystaryn júrgizdi. Sonymen qatar jumys sapary kezinde joǵaryda aıtyp ótken oblys kásiporyndaryndaǵy jumyskerler aǵynyna baılanysty ahýalmen tanysty.

Aldymen mınıstr Osakarov aýdanyndaǵy jumyspen qamtý ortalyǵynyń jumysymen tanysty jáne ataýly áleýmettik kómekti jańa formatta berýge daıyndyq deńgeıine baǵa be­rip, materıaldyq-tehnıkalyq jab­dyqtalýyna jáne ortalyq ke­ńes­shileri men kómekshileriniń ká­sibı daıyndyǵyna basa nazar aý­dardy.

Aımaq jurtshylyǵymen kezdesý barysynda T.Dúısenova ataýly áleýmettik kómek tek aq­shalaı tólem ǵana emes, kedeı­lik­ten shyǵýdyń keshendi shara­sy ekenin tilge tıek etti. «Son­dyq­tan búgingi tańda eńbekpen qam­tý ortalyqtary osy ózgeris nátıjesinde burynǵydan góri qol­jetimdi bolýy, al onyń ma­man­­dary halyqqa «bir tereze» qa­ǵıdaty boıynsha qyzmettiń bar­lyq túrlerin sapaly kór­se­tý­­ge daıyn bolýy úshin der ke­zin­d­e qajetti sharalar qabyl­daý asa mańyzdy», dedi ol.

Jıynda «О́rleý» qanatqaqty jo­basy týraly óz pikirimen Natalıa Fedýlova bólisti. Jal­ǵyz basty ana N.Fedýlova 201­5 jy­ly 150 myń teńge kóleminde qar­­jylyq qoldaýǵa ıe bolyp, ózi­­niń jeke kásibin ashqan bola­tyn. Búginde bul otbasynyń súıik­ti isi – shashtaraz qyzmeti ot­ba­synyń negizgi tabys kózine aı­na­lǵan.

«Osy biregeı baǵdarlamanyń kómegimen shaǵyn bıznesimdi ashtym jáne óz josparlarymdy se­nim­­di túrde júzege asyra alamyn. En­di men ekonomıkanyń damýyna ba­rynsha úlesimdi qosyp, ózimniń aýyldastaryma paıda tıgizemin», deıdi N.Fedýlova.

Bir aıta keterligi, Qaraǵandy ob­lysy boıynsha alǵashqylardyń bi­ri bolyp, Osakarov aýdanynda 2015 jyldyń shildesinde «О́r­leý» qanatqaqty jobasy qol­ǵa alynǵan bolatyn. Joba júzege asyryla bastaǵan eki jylda 50-den astam otbasy nemese 270-ke jýyq adam jumysqa tartylǵan. Jalpy somasy 8 mln teńgeden astam mólsherde shartty aqshalaı kómek kórsetilgen.

Bul sharalar áleýmettik ja­ǵy­nan az qam­tylǵan azamat­tar­dyń jan ba­syna shaqqandaǵy tabys mól­sherin eki esege, naqty 6 358,0 teń­geden 12 572,0 teńgege deı­in kóbeıtýge múmkindik bergen.

2017 jyly «О́rleý» jobasyn júzege asyrý úshin 13 mln teń­ge shamasynda qarajat qa­ras­tyrylǵan, onyń 2,5 mln teń­ge­si aýdan bıýdjetinen, qal­ǵa­ny res­pýblıkalyq bıýdjet­ten bó­lingen.

Aýdan ortalyǵyna sapar qo­ry­­tyndysy boıynsha, mınıstr aýyldyq okrýg ákimderimen, aý­­dan­dyq jumyspen qamtý or­ta­­ly­q­tary basshylarymen jáne qyz­met­kerlerimen kezdesti.

Vedomstvo basshysy odan keıin oblys ákimi Erlan Qo­shanovpen birge oblys orta­ly­ǵyndaǵy Dostyq úıinde ót­ken úlken jıynǵa qatysty. Kez­de­sýde negizinen AÁK (ataýly áleý­mettik kómek) pen zeınetaqy júıe­­sinde bolatyn ózgerister tal­­qylandy.

Búgingi tańda basty mindet re­tinde T.Dúısenova jańa for­mat­taǵy ataýly áleýmettik kómek kó­r­setýdi, sondaı-aq halyq arasyn­da aqparattyq-túsindirý ju­mys­ta­­ryn júrgizý mańyz­dylyǵyn atap ótti.

«Jańa formattaǵy ataýly áleý­mettik kómek bizdiń aımaq úshin tańsyq emes. «О́rleý» qa­nat­qaqty jobasy eki jyldan as­tam ýaqyttan beri Qaraǵandy oblysynda júrgizilip keledi. Biz is júzinde jobanyń barlyq qyr-syryna qanyqtyq jáne ol ózin aqtaı alady dep aıtýǵa bola­dy. «О́rleý» jobasyna 2,5 jyl ishinde shamamen 2,5 myń adam qa­tysty. Olardyń birazy qaıta oqytýdan ótip, jumysqa ornalas­tyryldy nemese jeke isin ashty. Olar buryn kedeılik deńgeıinen tómengi adamdar qatarynda bolatyn», dedi oblys ákimi.

Sondaı-aq mınıstr halyqty jumyspen qamtý taqyrybyna da toqtaldy. Bul baǵytta mınıstr­lik jumys berýshiler men jumys iz­deýshiler úshin úlken alań bola alatyn Elektrondy eńbek bı­rjasy men enbek.kz saıtyn ázirlegen.

Mınıstrdiń isker áıelder qaýymdastyǵy, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń músheleri, «Nur Otan» partııasy men úkimettik emes uıymdar ókilderiniń qa­ty­sýymen ótken kezdesýi tıisti deń­geıde boldy.

Olarda zeınetaqy júıe­sin jańǵyrtý jaǵdaıy tal­qylandy. Bul reforma – áleý­mettik ádi­let­tilikti qalpyna kel­ti­rýge ba­­­ǵyttalǵan. Jıynǵa qa­ty­sý­shy­­lar osyǵan kóńil aýda­ryp, óz­­­derin tolǵandyryp júrgen su­raqtaryn qoıdy.

Jurtshylyqqa bazalyq zeınetaqy kó­le­miniń qalaı ózgeretini týraly T.Dúısenova túsindirip berdi.

«Kelesi jyldan bastap b­a­za­lyq zeınetaqy zeınetaqy júıesine qatysý uzaqtyǵyna qaraı taǵaıyndalady. Iаǵnı 1998 jyldan keıingi jınaqtaýshy zeınetaqy júıesindegi jarna tóleý kezeńi ǵana emes, sonymen birge 1998 jylǵa deıingi merzim de eskeriledi», dedi Tamara Dúı­senova.

Mınıstrdiń pikirinshe, mun­daı kózqaras 30-40 jyl eńbek ótili bar tómen zeınetaqy alyp otyrǵan zeınetkerler úshin ádi­letti bolady. 33 jyldan as­tam tájirıbesi bar adamdar úshin, 1998 jylǵa deıin jáne 1998 jyl­dan keıin, bazalyq zeı­net­aqynyń mólsheri qazirgi kez­degimen salystyrǵanda eki ese­ge ósedi. Eger búgingi tańda ol 14 myń teńge bolsa, 2018 jyl­dyń 1 shildesinen bastap zeı­net­kerlerdiń bul toby 28 myń teń­ge alatyn bolady.

Mınıstr jumys saparynyń ekinshi kúni Qaraǵandy qalasynyń jumyspen qamtý ortalyǵynda bolyp, ataýly áleýmettik kó­mek­ke baılanysty konsýltanttar men assıstentterdiń barlyq suraǵyna jaýap berdi.

Elbasynyń tapsyrmasyna sáıkes úshinshi jańǵyrýǵa baı­la­nysty elimizdegi biraz me­ke­melerde jańa tehnologııa­lar engizý kózdelip otyr. О́ndi­ris­ke ja­ńa texnologııalar en­gi­­zil­gen­nen keıin kez kelgen kompa­nııa jumysshylaryn qys­qar­týy múmkin. Alaıda Mem­le­ket basshysynyń bıylǵy Joldaýynda osy máselege erekshe mán bere otyryp, jańǵyrtý saldarynan jumyssyz qalatyn mamandardyń basqa salalarǵa beıim­delýi máselesin jiti baqy­laý­da ustaýdy júktedi.

Soǵan baılanysty mınıstr T.Dúısenovanyń bastamasymen Qaraǵandydaǵy «ArselorMıttal Temirtaý» AQ jáne «Qazaqmys» Kor­porasııasy» JShS ókil­deriniń qatysýymen birlesken keńes ótkizildi. Elimizdiń iri óńir­leriniń biri bolyp tabyla­tyn Qaraǵandy oblysy kadr­lar aǵynyn basqarý boıynsha qa­natqaqty joba engizýdi kózdep otyr.

«Búgingi kúnde óńirimizde jú­ıe quraýshy kásiporyndarmen jol kartalaryn jasaý boıynsha ju­mys bastaldy. Jumyskerler bo­­satylǵan nemese qosymsha qa­­jettilikter týyndaǵan jaǵ­daı­­da birlesken is-áreketter tal­qylanýda. Osy jumystardy uı­ym­dastyrý úshin óńirlik shtab qu­ryldy», dedi oblys ákimi E.Qoshanov.

Jańa tehnologııalar engi­zi­lýmen dástúrli salalarda eńbek resýrstary bosatylatyn bolady. Sonymen qatar jańa ındýstrııa­lardy qurý men damy­tý azamattardy jumysqa orna­lastyrý men olardyń naqty ki­ris­terin arttyrýdyń qosymsha kó­zi bolýy kerek. Mysaly, qys­qar­tylǵan jumyskerlerdi qaıta daıar­laý men odan ári jumysqa ornalastyrýdy ınvestısııalaý qarastyrylýda. Sol sııaqty eń­bek kúshi kóp óńirlerden, aýyl­dyq jerlerden qalaǵa ju­mys kúshterin tartý úderisine qoldaý jasalmaq.

Búgingi kúnde Úkimet jumys­pen qamtý ortalyqtaryn refor­ma­­laý men barlyq bos ju­mys oryndary men eldi mekender boı­ynsha biregeı onlaın-platfor­malar qurýǵa kirisken.

«Jol kartasy birinshi kezekte olar úshin jańǵyrtýlar ná­tıjesinde týyndaıtyn áleý­met­tik qaterlerden qorǵaı­tyn jaqsy qural bolady dep sanaı­myn. Memleket ortalyq já­ne jergilikti deńgeılerde qys­qartýlar jáne kadrlarǵa qosy­m­sha qajettilikter bolǵan jaǵ­daıda qoldaý kórsetýge daıyn. Jumyskerlerge de, qajet ete­tin kásiporyndarǵa da naqty qol­daý kórsetiletin bolady», dedi T.Dúısenova.

Mınıstr Qaraǵandy obly­sy­nyń alańynda qanatqaqty jol kartalaryn iske asyrý bul baǵyttaǵy mańyzdy máselelerdi sheshýge yqpal eterine senim bildirdi.

«Biz respýblıka boıynsha 10 myńnan astam mekemede saýalnama júrgizip, olardyń 48 paıyzynyń jańǵyrýdy jos­parlap otyrǵandyǵyn bildik. Aıtalyq «ArsellorMıttal» boı­ynsha eshqandaı qysqartý bol­maıdy. Tek qana alty myńǵa tar­ta azamat 2025 jylǵa deıin zeı­­netkerlik jasyna jetedi. Sol azamattardyń ornyna jańa ma­mandardy qalaı daıarlaımyz degen másele bar. Ol boıyn­sha «ArsellorMıttal» oblys bo-
ıynsha úsh oqý ornyn basqarýǵa alýdy usyndy. Ol úsh oqý ornyna 60 mıllıonnan asa ınvestısııa tartylmaq. Al «Qazaqmys» boıyn­sha myńnan asa ákimshilik bas­qa­rý jumysynda júrgen aza­mat­tardyń jańǵyrtýǵa baılanys­ty basqa mamandyqtarǵa ótýi kerektigin bildik», dedi vedomstvo basshysy.

О́ńirdegi jumys saparynyń qorytyndysy boıynsha Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri T.Dúısenovanyń tó­raı­ymdyǵymen oblys ákim­di­gin­de qala jáne aýdan ákimderi men olardyń orynbasarlary qa­­tysqan qorytyndy keńes ótti.

Mıras ASAN,
«Egemen Qazaqstan»

Qaraǵandy oblysy