Qazaqstan • 15 Qarasha, 2017

Oralda aqyn Esenǵalı Raýshanovtyń shyǵarmashylyq keshi ótti

827 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Oral qalasynda Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵynyń, Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty, «Qurmet» ordeniniń ıegeri, belgili aqyn Esenǵalı Raýshanovtyń «Erkem, Jaıyq» atty shyǵarmashylyq keshi ótti. Keshti Qadyr Myrza Áli atyndaǵy mádenıet jáne óner ortalyǵy aqynnyń 60 jyldyq mereıtoıyna oraı uıymdastyrǵan.

Oralda aqyn Esenǵalı Raýshanovtyń shyǵarmashylyq keshi ótti

Aqynnyń Oraldaǵy keshine QR Eńbek sińirgen mádenıet qyzmetkeri, belgili baspager-jýrnalıst Mereke Qulkenov, T.Aıbergenov atyndaǵy syılyqtyń laýreaty, aqtaýlyq aqyn Svetqalı Nurjan, Shəkərim atyndaǵy syılyqtyń ıegeri, aqtóbelik aqyn Ertaı Ashyqbaev arnaıy keldi.

Aıta ketý kerek, aqynnyń 60 jyldyǵyna arnalǵan alǵashqy jyr keshi bıyl 16 tamyzda Astana qalasynda ótken bolatyn. Keıin Aqtaý, Atyraý qalalarynda jalǵasqan qazaq poezııasynyń merekesi Oral qalasynda jalǵasty.

- Esenǵalıdyń mektep qabyrǵasynda jazǵan alǵashqy óleńderin oqyǵanda Jumeken Nájimedenov «mynaý shynymen jas bala ma?» dep tańǵalǵan eken. Esenǵalı aıtyp júrgen kóp sózderdi basqa jerden taba almaımyz. Esenǵalıdy oqyp otyryp ózimizdiń qazaq ekenimizge rıza bolamyz. Aınalaıyn, Esenǵalı, sol úshin rahmet! – dedi Mereke Qulkenov.

Qazaqstan Jazýshylar Odaǵy Batys Qazaqstan oblystyq fılıalynyń jetekshisi, Aqjaıyqtyń aq shaǵalasy atanǵan aqyn Aqushtap Baqtygereeva da kesh ıesin óńir halqy atynan quttyqtap, qazirgi qazaq poezııasynyń kózi tiri klassıginiń Oral jurtyna arnaıy kelýi erekshe oqıǵa ekendigin aıtyp ótti. «Aqjaıyqta óner súıetin naǵyz ónerdi baǵalaıtyn jurt bar, tamyry úzilmegen, tarıhı qalyptasqan negiz bar. Osyndaı ortaǵa naǵyz aqynnyń kelýi, osyndaı shynaıy jyr keshiniń ótýi – zańdylyq» dedi aqyn.

Sharada Batys Qazaqstan oblysynyń əkimi Altaı Kólginov te sahnaǵa shyǵyp, aqynnyń ıyǵyna shapan japty.

Keshtiń áserli sóziniń ıesi aqyn Svetqalı Nurjan boldy:

- Mine, úsh aıdan beri sonaý Esildiń jaǵasynan bastalǵan Esaǵanyń toıy Jaıyqtyń jaǵasynda jalǵasyp jatyr. Ol zańdy da. Sebebi bul kisiniń qustarmen eki ortadaǵy týmalastyǵyn, bir-birine degen mahabbatyn sizder jaqsy bilesizder. «Kim biledi túrkiniń qus kóńilin» dep ózi aıtpaqshy, quskóńil aqynnyń sý jaǵalap júrgeni zańdylyq dep esepteımiz. Osy úsh aı ishinde has óleńniń toılarynda qanshama ǵulamalar sóz sóıledi. Sol sózdiń ishinde «Esenǵalı qazaq poezııasyna, qazaq rýhanııatyna ne alyp keldi?» degen saýal da týdy. XX ǵasyrdyń qandy eksperımentterinde qandaı qııanat jasalǵanyn bilesizder. Bizdiń júregimiz men súıegimizge basylǵan Qudaılyq mórdi Sovettiń soıqan saıasaty kózimizdiń jasyn, júregimizdiń qanyn aǵyzyp turyp joıdy. Mór ketkesin, boıymyzdan Qudaıdyń ıisi ketti. Qudaıdyń ıisi ketken halyqty kim kóringen qudaısynyp basynady. Esenǵalı sol keshegi áýlıelerdiń juparyn qaıtardy.

«Allanyń buıryǵymen dindi bildim,

Aldııar, «Kálám-Shárip» quldyq urdym.

Amalym taýsylǵan soń men zarlaımyn,

Zamanym - qyzyl túlki, myń qubyldyń.

Bes jasta «Áptıekpen» tanys boldym,

«Muqtasar» - túbi tereń aǵys kórdim.

Áý basta haram jerden aýlaq júrip,

Shárinen shaıtan malǵun alys qondym.

Sálem ber shemendi orda, sherli esikke,

Bar edi tórt qabyrǵa sol meshitte.

Bir qabyrǵasy - uıat,

Bir qabyrǵasy - ıman,

Bir kabyrǵasy - obal,

Bir qabyrǵasy - saýap.

Tórt dos bar jetkenińshe jer-besikke.

Tórt kitap kókten túsken - menen qaldy,

Haq sózi - túsingenge óleń mándi.

Dúnıe, kórdim seni desem daǵy,

«Sary altyn - sabyr túbi» degen bar-dy...» - dep jyrlaǵan aqyn jyrynan rýhymyz tirildi. Esenǵalıdiń keshegi uly jyraýlardyń ulyq saryndaryn qasıetti jyrǵa qaıta ákeldi. Osy topyraqta, qadimgi Qabyrshaqty ózeniniń boıynda týǵan Qaztýǵan jyraýdyń jyryn Esenǵalı osy jurtqa qaıtadan alyp keldi, - dep tolqydy Svetqalı shaıyr

Osy keshte Mahambet О́temisuly atyndaǵy BQMÝ stýdentteri Asylanbek Shyǵyrov, Jambyl Nuhy, Ánýar Amanjolovtar Esenǵalı aqynnyń óleńderin mánerlep oqyp, ádemi áser syılady. Aqynnyń áriptes inisi, ánshi-sazger Jumabaı Qulı Esenǵalı Raýshanovtyń jyrlaryna jazǵan óz ánderin gıtaramen shyrqap berdi. Jazýshy, jýrnalıst Baýyrjan Ǵubaıdýllın júrgizgen kesh jup-jumyr órilip, kórermen kóńilinen shyqty. Keremet keshtiń áserinen aıyǵa almaı qalǵan halyq birazǵa deıin kesh keıipkerlerin ortaǵa alyp, jibermeı qoıdy. 

Qazbek QUTTYMURATULY

«Egemen Qazaqstan»

Sýretti túsirgen Temirbolat TOQMÁMBETOV