Bul oraıda Elbasynyń bes ınstıtýttyq reformany iske asyrý boıynsha «100 naqty qadam» Ult josparyndaǵy áleýmettik kómekti ataýly sıpatyn kúsheıte otyryp, ońtaılandyrýdyń orny erekshe. «Áleýmettik kómek tek oǵan shynymen zárý azamattarǵa ǵana beriletin bolady. Kirisi tómen eńbekke qabiletti azamattarǵa memlekettik ataýly áleýmettik kómek tek olardyń eńbekke yqpal etý jáne áleýmettik beıimdeý baǵdarlamalaryna belsendi qatysýy jaǵdaıynda ǵana beriletin bolady», delingen edi. Ult josparyn oryndaýdyń tájirıbelik kezeńi 2016 jyldyń 1 qańtarynan bastalǵany málim.
Naqty isterge óńirlerdegi turǵyndar da kýá bolyp otyr. Mysaly, ataýly áleýmettik kómek kórsetýdiń jańa tásilderi «О́rleý» jobasy aıasynda synaqtan ótkizile otyryp, óziniń tıimdiligin kórsetti. 2015 jyly qanatqaqty joba Ońtústik Qazaqstan oblysynyń 4, al 2016 jyly barlyq aýdan, qalalaryna engizilip, 11,1 myń adamǵa 468,0 mln teńgege shartty aqshalaı kómek tólengen. 2083 eńbekke jaramdy jan jumyspen qamtý sharalarymen qamtyldy. 2016 jyly «О́rleý» jobasyn iske asyrý qorytyndysy boıynsha respýblıkalyq reıtıng júıesinde oblys 3-oryn alsa, 2017 jylǵy 6 aıdyń qorytyndysynda 1-oryn aldy. Ońtústik Qazaqstan oblystyq jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar úılestirý basqarmasynyń basshysy Muhıt Otarshıevtiń aıtýynsha, 2017 jyldyń 1 qarashasyna 20703 otbasyndaǵy 118879 adamǵa 7,2 mlrd teńgege shartty aqshalaı kómek taǵaıyndalypty. 24,6 myń eńbekke jaramdy azamattyń 23,3 myńy nemese 95%-y jumyspen qamtýdyń belsendi sharalaryna qatysyp, 84,7% -y turaqty jumyspen qamtylǵan. «Halyqqa «О́rleý» jobasynyń erekshelikterin kórsetý, áleýmettik kómek alýshylardyń sanyn tıimdi túrde tómendetý úshin, oblysta shartty aqshalaı kómektiń birjolǵy tólemderine basymdyq berilýde. Shartty aqshalaı kómektiń birjolǵy somasy jeke qosalqy sharýashylyqty damytýǵa, jeke kásipkerlik qyzmetti uıymdastyrýǵa paıdalanylýda. Aǵymdaǵy jyldyń 10 aıynda «О́rleý» jobasyna qatysýshylardyń qatarynda 1160 adam óz isin ashyp, jeke kásipker retinde salyq organdaryna tirkeldi», deıdi M.Otarshıev. Al jobany iske asyrý nátıjesinde, shartty aqshalaı kómek alýshylardyń tabystary oblysta 4,3 esege artyp, orta eseppen aıyna 1 adamǵa 24,3 myń teńgeni quraǵan. Áleýmettik kómek alýshylardyń qatarynda ataýly áleýmettik kómek alýshylardyń sany 23%, onyń ishinde eńbekke jaramdy azamattardyń úlesi 1,3%, 18 jasqa deıingi balalarǵa arnalǵan járdemaqy alýshylardyń sany 7 % tómendegen.
Kelesi jyly 1 qańtardan bastap ataýly áleýmettik kómektiń jańa formaty engizile bastaıtyny málim. Bul oraıda oblysta jańa formattaǵy ataýly áleýmettik kómek 296,5 myń adamdy, onyń ishinde 25% shartsyz aqshalaı kómek jáne 75% shartty aqshalaı kómek kórsetiletini josparlanyp otyr. Eńbekke jaramdy 44 myńnan astam adamdy jumyspen qamtý boıynsha belsendi jumystar júrgizilmek. Sondaı-aq áleýmettik kómektiń jańa formatyna aýyrtpalyqsyz ótý úshin tıisti sharalar atqarylýda. Iаǵnı semınarlar ótkizilip, aqparattyq túsindirý jumystary júrgizilýde.
Ǵalymjan ELShIBAI,
«Egemen Qazaqstan»
