Atyraý oblysynda búginge deıin 23 kooperatıv quryldy, onyń bireýi – sút, qalǵandary et baǵytynda. Az ýaqyt ishinde tabysty eńbegimen tanylyp úlgergenderdiń biri – «Qulager T» kooperatıvi.
Atyraý oblysyndaǵy Jylyoı aýdany – mal sharýashylyǵyna qolaıly óńir. Shalǵaı óńirdegi kooperatıv bıyl jumysyn bastady. Búginde kooperatıv quramynda 20 múshe bar. «Memlekettik baǵdarlama arqyly kásip bastap, násip tabamyn deıtin azamattarǵa múmkindikter qarastyrylǵan, – deıdi «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ Atyraý oblystyq fılıalynyń dırektory Gúlzada Shalaǵulova. – Ásirese fermerlerge aýylsharýashylyq kooperatıvi arqyly jaqsy jetistikterge jetýge bolady. Bul qurylymnyń artyqshylyǵy – memlekettiń qoldaý sharalaryna, jeńildetilgen nesıelerge qol jetkizip, shaǵyn sharýashylyqtardyń tehnıka men tehnologııalardy birigip paıdalanýda jáne bul tásilmen aýylsharýashylyq ónimi kólemin arttyryp, onyń óz qunyn tómendetýde, odan mol tabys alýda».
Árıne tyń bastamany jolǵa qoıý úlken jaýapkershilikti qajet etedi. «Qulager T» kooperatıvin basqaratyn Jylyoı aýdanynyń turǵyny Jumash Tasý «Bizdiń jumysymyzdy kórip, qatarymyzǵa qosylýǵa nıettiler kún sanap kóbeıýde «Bereke» baǵdarlamasynyń aıasynda kooperatıv músheleri qarjylandyrylyp, 40 iri qara mal basyn satyp aldy», deıdi.
О́ndiristik kooperatıvterge memleket tarapynan kórsetiletin kómek az emes. Mysaly, kooperatıv «Yntymaq» baǵdarlamasy arqyly quny 15 mln teńge turatyn modýldi mal soıý beketin satyp alǵan. Tehnologııalyq turǵyda tońazytqysh jabdyqtarmen qamtylǵan, veterınar dárigerdiń arnaıy bólmesi qarastyrylǵan beket barlyq talapqa saı. Nysan qunynyń elý paıyzyn memleket óz moınyna aldy. Kooperatıvke 7,5 mln teńgeni ınvestısııalyq sýbsıdııa retinde tóleý jolymen keri qaıtarady. Al qalǵan bóligin jeti jyl ishinde tóleýi tıis. Sonymen qatar kepildik retinde osy bekettiń ózi qoıyldy.
«Jańadan is bastaımyn degen azamattarǵa bul úlken jeńildik, – deıdi Jumash Tasý. – Kooperatıvke ár mal basy úshin memleket tarapynan 20 myń teńge sýbsıdııa tólenedi. Kooperatıvtiń bir múshesi orta eseppen 20 iri qara mal alýdy josparlap otyr, demek sharýa ońtaıly bolyp, tabys ta molaıady degen sóz».
Taǵy bir tıimdi tusy – baǵdarlamaǵa qatysýshylar nesıeni alǵan ýaqytynan toǵyz aıdan keıin tóleýine bolady ári paıyzdyq ústemesi tómen. Al kooperatıv 50 mln teńgege deıin nesıe ala alady. Onyń kómegi kóp. Mysaly, soıylǵan etti talapqa saı saqtap, sapaly kúıinde tasymaldaý úshin refrıjerator qajet. «Qulager T» AО́K ujymy bul jabdyqty da nesıemen aldy. Esesine tehnıka qunynyń jartysyn ǵana tólep, kepilge ózin qoıady.
Memleket basshysynyń agroónerkásiptik keshendi damytý jaıly tapsyrmasy aımaqtarda laıyqty júzege asyp jatqanyn osyndaı óndiristik kooperatıvterdiń jumystarynan kóre alamyz. Aýylda daıyndalǵan et ónimderi, shujyq pen jartylaı fabrıkattar azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etedi.
Kún sanap órisi keńeıip, aı sanap sharýasy ońtaılanyp kele jatqan ujymnyń alar asýy alda. Aýyl halqyn bir istiń basyna birigýge shaqyryp júrgen kooperatıv basshysynyń eńbegi eleýsiz emes. Aýyl turǵyndary kásip tabýǵa mol múmkindik baryn sezinip, kooperatıvke múshe retinde qatysýǵa ótinishterin bildirýde.
«Bizdiń aýdan mal ósirýge qolaıly bolǵanymen, qorasynda bir qarasy joqtar da bar. Ata-babamyz osy jerdi myńǵyrǵan malǵa toltyrdy, endi sol kásipti jalǵaýymyz kerek, – deıdi «Qulager T» óndiristik kooperatıviniń basshysy Jumash Tasý. – Eń bastysy, memleket tarapynan qamqorlyq ta, qoldaý da bar. «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ qashanda kómekke daıyn. Jańa baǵdarlamalar, tyń bastamalar engizilip jatyr. Jaqsylyqqa jaqsylyqpen jaýap berý – paryz. Mal ósirgenniń paıdasy kól-kósir ekenin senimmen aıta alamyn».
Kooperatıv qurý baǵdarlamasy aýyl-eldegi birqatar máselelerdiń sheshimin tabýyna septigin tıgizedi. Jumyssyzdyqtyń azaıýyna da qosar úlesi zor. Ásirese aýyl jastarynyń atakásipke qyzyǵýshylyq tanytyp, kooperatıvke múshe bolýǵa talaptanyp jatqandary kóńil qýantady. «Qulager T-ǵa» qatysýshylar qatary da jastarmen tolyǵýda. Bul – jaqsy úrdis.
Baqytgúl BABASh,
«Egemen Qazaqstan»
ATYRAÝ
