Oralda kópqabatty ǵımarattyń sha­ty­ry­nan qulaǵan qurylysshy aman qaldy

Oqıǵa

Qalanyń 7-shaǵyn aýda­nyn­­da «Bavarııa» kafesi ǵı­­ma­ra­tynda jóndeý jumys­ta­ry jú­rip jatqan. Shaǵyn toptan turatyn brıgada ǵıma­rat shatyryn proflıst qa­ńyl­tyrmen jaýyp, aıaqtap qal­ǵan edi. 48 jasar Qaıren Bal­mol­dın bir qolynda – «tapan­sha», ekin­shi q­o­lynda – bu­ran­da­ly she­ge, pro­f­lısti ár je­ri­nen be­­kitip júr­di. Onyń bel­di­gine baı­lan­ǵan arqan tehnıka qaýip­siz­di­gine saı joǵaryǵa tartylyp turypty.

«Bir kún buryn jańbyr jaý­­ǵandyqtan, aýa raıy dym­qyl edi. Shatyrdyń eń she­tin bu­­­­ran­­daýǵa umtyl­ǵa­nymda, be­lim­­­degi arqan qysqalyq qyldy. Se­­ri­gimnen arqandy bosatýdy su­rap, alǵa basa bergenimde aıa­ǵym taıyp ketti», dep eske ala­dy Qaıren.

Qaıren shatyrdan ushyp tú­sip, ǵımaratty qorshap tur­ǵan úshkir temirli dýalǵa qalaı qa­dalyp qalǵanyn bilmeıdi. Ara­da 2-3 sekýnd qana ótken shy­ǵar. Esin jınaǵanda naızadaı te­mir sharbaqqa ortan belinen asy­lyp turǵanyn baıqaǵan. «Ju­lynym aman ba eken?!» – Qaı­renniń basyna kelgen al­ǵashqy oı osy bolypty.

«Qolymmen arqamdy sı­pap qarasam, úsh súńgi dene­mdi kók­teı ótip, ushtary shy­ǵyp tur eken. Jalma-jan aıa­ǵym­nyń basyn, bashpaılarym­dy qımyldatyp kórdim. Ol yr­qy­ma kóngesin julyn-júıem aman eken dep túıdim», deıdi Qaı­ren. Bul saǵat túski 12-ge taıan­ǵan ýaqyt edi.

«Jedel járdem»

«Bizge habar rasııa arqyly kel­di. Sol mańdaǵy №9 sha­ǵyn aý­danda bir naýqastyń shaqy­rý­y­men baryp, dárigerlik kómek kór­setip, keıin shyqqan betimiz edi», deıdi Oral qalalyq jedel me­dısınalyq járdem stan­sa­sy­nyń qyzmetkeri, feldsher Aı­gúl Serǵazıeva. Habardy al­ǵan boıda júrgizýshi Arman Júnisov kólik rólin birden bu­ryp, dabyldy basyp, oqıǵa ornyna júıtkı jónelgen. Sóı­tip eki mınýt ishinde «Bavarııa» ka­fesine jetip úlgergen.

«Jaǵdaıdyń aýyr ekenin birden baıqadym, – deıdi 13 jyl­dyq dárigerlik tájirıbesi bar Aıgúl Maqsotqyzy. – Bir­den aýyrsynýdy basatyn dári­ni egip, kóp beıindi qalalyq aý­rý­hanany da habardar ettik. So­syn qutqarýshylardy kút­tik».

Qutqarýshylar

«Habar jetisimen №4 ke­zekshi-qutqarýshy bólimshe jol­­ǵa shyqty», deıdi Batys Qazaq­stan oblystyq TJD órt sóndirý jáne avarııalyq-qut­­­­qarý jumystary qyzmeti ra­dıa­sııalyq hımııa jáne bıo­lo­­gııalyq qorǵanys qyzmetiniń je­tek­shisi Alekseı Shveıkın. Ár­ı­ne kóshedegi kólikter yǵy­syp, bizge jol berip jatty, biraq Ábilqaıyr han men Sy­rym Datuly kósheleriniń qı­ylysy ádettegideı keptelis eken. Sol tus qana bizdi az-maz ki­di­rtti. Oqıǵa ornyna 11 mınýt­ta jetippiz...

«Jaǵdaıdy birden túsindik. Zar­dap shegýshini denesine qa­dal­ǵan istikterden sýyryp alýǵa bolmaıdy. Biz, qut­q­a­rý­­shylar – paramedıkpiz ǵoı. Pa­ra­medık – zardap shekken adam­ǵa alǵashqy medısınalyq kó­mek kórsete alatyn adam de­gen sóz. Oral medısınalyq kol­ledjinde árdaıym bilim je­til­dirip otyramyz. Adam de­ne­sine kirip turǵan nárseni birden sýyryp alsa, kóp qan joǵaltýy múmkin. Sondyqtan adamdy temirimen birge kesip alý kerek. «Jedel járdem» dá­rigerine «Aýyrsynýdy basa­tyn dári ektińiz be?», dep su­ra­dym. Maquldaǵan jaýap es­tig­en soń jedel iske kiris­tik», deıdi A.Shveıkın.

Bir táýiri – qutqarý­shy­lar­dyń kóliginde «Holmatro» mar­kaly gıdravlıkalyq apat­ty-qutqarýshy qural únemi jú­redi. Ony top músheleriniń kez kelgeni iske qosyp, paıda­lana biledi. О́zdiginen otalyp, tez arada qoldanysqa ja­raı­tyn qural nebir bolat te­mirdi týrap tastaıdy. Top ishind­e­gi boıy eń uzyn Alekseı Sosh­kın qaıshyny qolyna alyp, dýaldyń jýan istik temir­ler­den  birinen soń birin úze bastady. Qutqarýshylar Nur­bek Taýashev pen Ergen Mesh­qalıev, qurylysshylar, «103» qyzmetkerleri – bári zardap shegýshini jan-jaǵynan demep, kó­mektesip jatty. Istik­ter­di alystan aınaldyra qı­yp, Qaı­rendi jerge túsirip al­ǵan qut­qarýshylar «Jedel jár­­dem» zembiline jatqyzǵan soń te­mirdiń artyq bólikterin ta­ǵy da qıyp, tasymaldaýǵa yń­ǵaı­ly etti. Sóıtip daıyn tur­ǵan «Jedel járdem» kúı­me­si naý­qas­ty salonǵa salysymen dabyl­datyp ala jóneldi.

Aýrýhana. Qabyldaý bólimi

Oral qalalyq kóp beıindi aýrý­hanasy táýelsizdiktiń 25 jyld­yǵy qarsańynda paı­da­lanýǵa berilgen. Oqıǵa bolǵan «Bavarııa» kafesi osy aýrýhanadan alys emes-tuǵyn. «103» kó­ligi Qaırendi 4 mınýt ishinde ká­sibı maman dárigerlerdiń qo­lyna tabys etti.

О́te aýyr jaǵdaı bolsa «103» arqyly bizge aldyn ala habarlasyp aıtady. Bul joly da «aýyr jaǵdaıda naýqasty alyp kele jatyr» degen habar jet­ken soń, daıyndyq shuǵyl júr­gizilgen.

Sonymen naýqastyń jany­na hırýrgter Baqtııar Tásh­ken­baev, Erlan Nuryshev, Ra­shıd Dúısenbekov, ýrolog Vladıslav Ponomarenko, aneste­zıolog-reanımatologtar Ma­rat Nurǵalıev pen Shynar Faskına, kómekshi personaldar, barshasy jınalyp, birden iske kiristi. Shynar Hamıtqyzynyń epti qımylymen tán azabynan qutylyp, qalyń uıqyǵa ketken Qaıren Balmoldınniń endigi taǵdyry aq halatty abzal jandardyń qolynda edi...

Aýrýhana. Ota

Ota bes saǵattyń ústine so­zyl­­dy. Ota kezinde dárigerler temir­di sýyryp alyp, bútindigi bu­zyl­ǵan ishki músheleriniń bá­rin qalpyna keltirdi. Eń qı­yny – qan toqtatý bolypty. Ope­rasııa kezinde, odan keıin naý­qasqa óte kóp mólsherde qan, basqa da suıyqtyqtar quı­ylǵan.

«Tehnıkalyq jaǵynan óte kúr­deli ota boldy. Naýqas er­te­­­sine kózin ashyp, esin jı­na­ǵan kezde ózim de tańǵaldym. О́z­diginen dem alyp, aıaq-qolyn qı­myldatqanda, keıin ornynan turyp júrip ketkende qýan­ba­ǵan jan joq», deıdi Rashıd Muhtaruly.

Jalǵannyń jaryǵy

«Bilesiz be, Qaıren Balmol­dın­niń kórer jaryǵy bar eken. Onyń aman qalýyna osy iske aralasqan barlyq qyz­mettiń úlesi bar. «103» je­del jetken, TJ qyzmeti tez kelgen. Qutqarýshylar qor­shaý temirdiń denege kirgen súń­gisin sýyryp almaı, sol kúı­in­de kesip alǵan. Bul óte ma­ńyzdy. Sýyryp alýǵa bolmaıdy, óıtkeni sol turǵan te­mir úlken bir qan tamyrdy qy­syp, ustap turǵan bolýy múm­kin. Ony alsańyz, kelgenshe qansyrap ólip qalar edi. Oqı­ǵa ornynyń aýrýhanaǵa ja­qyn bolýy, tez jetkizilýi, ju­mys ýaqytynda barlyq ma­man-dá­ri­gerdiń ornynda bol­ǵany, ke­rek­ti barlyq qural-jab­dyq­tyń bolýy – osynyń bári oń ná­tıjege jetkizdi. Eger osy tizbektiń qaısy bireýi úzilse, mundaı bolmaýy múmkin edi», deıdi B.Táshkenbaev.

Sanjar Asfendııarov atyn­daǵy Qazaq ulttyq medı­sına ýnı­versıtetin bitirgen Baqtııar Táshkenbaev «Bolashaq» baǵ­dar­lamasy boıynsha Ońtústik Koreıa elinde de bilim alǵan. «Qu­daıǵa shúkir, zamanaýı qural-jabdyq jaǵynan Ońtús­t­ik Koreıaǵa jetip qaldyq. Adam ómirin saqtaý, dárigerlik is-qımyldyń nátıjeliligine mu­nyń da yqpaly kóp qoı», deıdi ol.

Onyń ústine kún saıyn ota jasap, ábden jattyqqan táji­rı­beli mamandardyń bilik­tiligi de eń úlken ról atqarǵany anyq.

Qaıren Balmoldın Oral qa­­lalyq kóp beıindi aýrý­ha­­na­­synda 22 kún jatyp, jaqyn­da úıine shyqty. En­di ol tur­ǵylyqty mekenjaıy boıyn­sha ýchaskelik dá­ri­ger­diń qada­ǵa­laýynda bolady. Naý­qastyń ómi­rine tónip turǵan qa­ter joq. Qazir baldaqpen qoz­ǵalsa, bolashaqta ózi júrip-tu­ra­dy deıdi dárigerler. Tek istik te­mir tesip ótken sol aıaǵynyń iri qan tamyrlary qatty zaqym al­ǵandyqtan, únemi kútimdi qa­jet etýi múmkin.

Birer jylda elýge tolatyn jigit aǵasy sózge sarań. Ajal­dyń aýzynan qaıtqan azamat ózin qutqaryp qalǵan barsha jan­darǵa, ásirese dárigerlerge erek­­she alǵysyn aıtady. «Áýeli Qudaıdyń, ekinshi – osy dá­ri­gerlerdiń arqasy shyǵar aman qalǵanymyz», deıdi Qaı­ren Balmoldın aqyryn ǵana.

«Alla taǵala sizge erekshe bir mıssııa júktegeli otyrǵan shyǵar. Elge paıdasy tıetin úlken isterdiń basynan kóreıik endi», dep ázildep qoshtastyq keıipkerimizben.

Qazbek QUTTYMURATULY,
«Egemen Qazaqstan»

ORAL