Kórneki sýret
Bilim – teńiz, mektep – keme, júregi ustaz ekenin, áli de halqymyzdyń kóp bóligi altyn besigimiz aýylda ekenin eskersek, el bolashaǵynyń bir tuǵyry aýyl muǵaliminde turǵanyn uǵý qıyn emes. Aqyn da, alyp ta, ǵalym da ustazdan bilim nárin alyp, dúnıeni tanyp shyǵady. Sońǵy jyldary muǵalimderdiń jetispeýshiligin eskerip, el Úkimeti bilim grantyn pedagogıkalyq mamandyqtarǵa molynan bólýde. Alaıda aqysyz oqyǵanymen alǵan bilimniń aqysyn ótep, aǵartýshylyqpen aınalysqandary azyraq bolyp tur. Nege?
Iá, Úkimet úkilegen úmit kóńil kónshiterlik kúıde me degen zańdy suraq týady. Bul jaıt baspasózde de az kóterilip júrgen joq. Jas mamandardyń jumysqa ornalasa almaýy jaıyn taldaı kelgende taraıtyn másele de kóp. Iаǵnı jastar bar – tájirıbesi joq, jumys bar – jalaqysy az, jaǵdaı joq – kóńili pás. Munyń sheshimi – eńbek jolyn sabyrlylyqpen tómennen bastap, qıyndyǵyna shydap, tájirıbeni shyńdaı otyryp birtindep kóterilý, alǵa qoıǵan maqsatqa umtylý. Jumyssyz jastardyń teń jartysy muǵalimdik mamandyqtyń ıeleri eken. Munyń taǵy bir sebebi bar. Pedagogıkalyq grant tómen upaı jınaǵan talapkerlerge tıedi. Iаǵnı muǵalimdik mamandyqqa kóbine ortasha bilim alǵan oqýshylar ilinedi. Ár jyl saıyn joǵary oqý ornyn bitiretin pedagogterdiń 30 paıyzy dıplomy boıynsha jumys atqaratyn bolsa, onyń teń jartysy aýylǵa barady. Ol aýylda úsh jyl shydasa qaldy, qalmasa qalaǵa oralyp, basqa kásip isteıdi, bolmasa jumyssyzdar qataryn tolyqtyrady.
Elimiz órkendep óssin desek, óskeleń urpaq ozyq oıly bolýy kerek. Bul úshin taǵy muǵalimniń róline toqtalamyz. Al aýyl mektepterinde mamandarǵa degen zárýlik artpasa, kemimeı tur. Bul jalǵasa beredi. Budan shyǵar jol – jas mamandardy aýylǵa tartýdyń joldaryn qarastyrý. Sanany turmys bılegen zamanda shalǵaıdaǵy aýylǵa kelgende turmys-tirshiligine jeterlik jalaqy men jyly baspana bolsa, erinbeı eńbektenem deıtin jastar kóp. «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasy osy olqylyqtardyń ornyn toltyryp, qoǵamdaǵy rýhanı daǵdarystyń aldyn alý tetikterin jetildire tússe deımiz. Jas mamandardyń jańa ortaǵa sińip ketýi de árqıly. Joǵary oqý ornyn bitirgen jas maman dýly-dýmandy qaladan ketýge táýekel jasaı bermeıdi.
Men L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetin qazaq tili men ádebıeti mamandyǵy boıynsha bitirdim. El júregi Astanadan aýylǵa baryp eńbek etýge sheshim qabyldaǵanymda ishteı júreksingenim ras. Burynǵy ýaqytpen salystyryp, qatarymnan qalyp qoıarmyn, az jyldan soń «zaman aǵymynan qalǵan adamǵa» aınalarmyn degen kúdik boldy. Biraq bolashaǵymdy oımen sholsam, aqparattyń aǵyny búgin elordadan shyqsa, áp-sátte aýyldyń áleýmettik jelisinde turatynyna qarap kóńilim jaılandy. Sonymen qatar qalada páterge tóleıtin jalaqym túgelimen óz qaltamda qaldy. Iаǵnı mol tájirıbe men qajetti qarjy qoryn jınaý ańsarymdy aýylǵa aýdarǵany anyq.
Bilim – bar álemdi teńestiretin, órkenıet báıgesinde oza shabatyn ómirdiń ózegi. Dalada týyp, qalany damytqan qazaqtyń jazylmaǵan dástúrli úrdisine úńilsek, altyn besik aýyl oıǵa oralady. Demek el erteńin ereksheleıtin qundylyq aýyldaǵy bilimnen bastaý alaryn baıqaımyz. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasyndaǵy «Týǵan jerge týyńdy tik» degen sózin eskersek, aýylǵa kelip eńbek etýim ózim úshin de, el úshin de paıdasy mol ekenin baıqadym. Oń sheshim qabyldaǵanyma qýanamyn. «Jas kelse – iske» degen, ómir jolyn bastaǵan jas mamandardy aýylǵa qyzmet etýge shaqyramyn!
Erkebulan DÚISENBAI,
Eńbek orta mektebiniń
qazaq tili men ádebıeti pánderiniń muǵalimi
Aqmola oblysy,
Aqkól aýdany
