Jurtshylyqtyń qolynda júrgen qaǵaz medısınalyq karta da jańa formatqa aýystyrylyp, onyń ornyna elektrondy densaýlyq pasporty paıda bolady. Bul týraly keshe Úkimettiń baspasóz máslıhatynda Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń ókilderi málimdedi.
Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Alekseı Soıdyń aıtýynsha, medısına salasyn sıfrlandyrý júıesi Qazaqstan azamattarynyń densaýlyǵy týraly málimetterdi jınaqtap, biryńǵaı júıege biriktirýge qurylǵan.
Mınıstrlik 2008 jyldan beri emdeý uıymdarynyń qyzmetine júgingen halyqtyń syrqat tarıhy týraly statıstıka jasaqtapty. Endi osy statıstıkalyq málimetter sıfrlandyrý júıesiniń aıasynda azamattardyń jeke kýáligine jeke ıdentıfıkasııalyq kody (JSN) arqyly tirkelmek. Mundaı zamanaýı tirkelim júıesi dárigerlerge de, pasıentterge de tıimdi. Aıtalyq, dárigerler burynǵydaı aldyna kelgen naýqastyń aýrý tarıhyn aýyzsha surap, qolmen jazyp otyrmaıdy. Azamattyń jeke kýáligindegi shtrıh-kodty kompıýterge qossa boldy, barlyq syrqat tarıhy avtomatty túrde monıtorǵa shyǵa keledi. Bul dáriger men pasıenttiń ýaqytyn anaǵurlym únemdeıdi, osy júıeniń arqasynda mamannnyń naýqasty qaraý ýaqyty burynǵydaı 20-30 mınýt emes, 3-5 mınýtqa deıin qysqarady, deıdi mamandar.
Elektrondy júıeniń taǵy bir artyqshylyǵy, munda jasandy ıntellekt baǵdarlamasy da engiziledi. Eger dáriger naýqasqa qandaı da bir dári taǵaıyndasa, onyń álgi adamǵa jaǵatyn-jaqpaıtynyn aýrý tarıhyna qarap, jasandy ıntellekt anyqtap beredi.
Vıse-mınıstr sondaı-aq, densaýlyq salasyn sıfrlandyrýǵa baılanysty dárigerlerdiń júktemesi men qaǵazbastylyǵyn azaıtýǵa, emdeý uıymdaryn kompıýterlendirýge erekshe den qoıylyp otyrǵanyn jetkizdi. Bıylǵy 1 qazandaǵy jaǵdaı boıynsha dáriger men medbıkelerdiń kompıýtermen jabdyqtalýy 78,4 paıyzdy quraıdy. 2018 jyldyń 1 qańtarynda bul máseleni 85 paıyzǵa sheship, al 2019 jyldyń basynda 100 paıyzǵa jetkizý kózdelip otyr.
Buǵan qosa, dárigerler qaǵazbastylyqtan da arylǵaly otyr. A.Soıdyń aıtýynsha, medısınalyq qujattardy túgel elektrondy formatqa kóshirý kezeń-kezeńimen júrgiziledi. Bıyl jyldyń sońyna deıin medısınalyq uıymdar jartylaı avtomattandyrý júıesine kóshedi. Kelesi jyldyń basynan bastap, Qaraǵandy, Aqmola, Qostanaı jáne Batys Qazaqstan oblystarynyń emdeý uıymdary qaǵaz túrindegi esepke alý qujattamasyn toltyrýdan bosatylady. Al 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap, elimizdegi barlyq densaýlyq saqtaý uıymynyń medısınalyq qujattamalary qaǵazsyz formatqa kóshirilmek.
Jalpy, qaǵazbastylyqtan arylý qaǵaz túrindegi medısınalyq kartany joıýdan bastalmaq. Respýblıkalyq elektrondy densaýlyq saqtaý ortalyǵynyń bas dırektory Oljas Ábishevtiń aıtýynsha, medısınalyq kartalardyń bári elektrondy tólqujat nusqasyna kóshedi. Osylaısha, 2019 jyldyń ortasyna qaraı qaǵaz túrindegi medısınalyq karta múlde joıylatyn bolady. Al kelesi jyldan bastap, emhana jáne aýrýhana dárigerleri pasıentterdiń jeke kýáligindegi shtrıh-kod arqyly elektrondy densaýlyq pasportymen jumys isteı bastaıdy. Oǵan deıin memlekettik jáne jekemenshik medısınalyq uıymdardyń pasıentter týraly jeke derek qory biriktirilip, biryńǵaı derekter bazasyn quramaq.
Aldaǵy jyldan bastap, azamattardyń ózderi de elektrondy sıfrlyq qoltańba arqyly óziniń jeke elektrondy densaýlyq pasportyn ashyp kórip, ondaǵy málimettermen tanysa alatyn bolady.
Qymbat TOQTAMURAT,
«Egemen Qazaqstan»
