...pikir bildiredi
Meni isker etken basylym
Merzimdi basylymdardy úzbeı oqyp júretin jandardyń birimin. Oqyǵannyń paıdasy kóp. Kóp bilesiń, oı-órisiń keńeıedi. Árbir basylymnyń ózindik ereksheligi bar desek te, elimizdiń bas gazeti – «Egemen Qazaqstannyń» orny bólek. Bul basylymdy oqyp júrgenime jarty ǵasyrdan asypty.
Muǵalim úshin bilimin udaıy jetildirip, tolyqtyryp otyrý mańyzdy. Ásirese elimizge keńinen tanymal Qumash Nurǵalıev, Rafıha Nurtazına, Qanıpa Bitibaeva, Aıagúl Mırazova syndy naǵyz ustazdar men ǵylym salasynyń Sultan Sartaev, Manash Qozybaev, Asqarbek Qusaıynov syndy sańlaqtaryna qatysty gazet betterinen jınaqtaǵan materıaldarym qanshama deseńizshi. Olarǵa álsin-álsin kóz júgirtip, kásibı qyzmetime qatysty oı túıý bylaı tursyn, 2008 jyly sol materıaldardy negizge ala otyryp, pedagogıkalyq kolledjder úshin «Kásiptik qazaq tili» atty oqý quralyn jazyp, respýblıkalyq konkýrsta júldeli orynǵa, Astanada marapatqa, qomaqty qarajatqa ıe boldym. Qazaq tilinen oqýshylardyń fýnksııalyq saýattylyǵyn damytýǵa arnalǵan «Omonım birlikter» atty oqý-ádistemelik quralyma da negizinen «Egemende» jarııalanǵan materıaldardan tanymdyq, tárbıelik máni zor sóılemderdi iriktep engizdim. Nátıjesinde, osy eki kitabym da ótken jyly Bilim jáne ǵylym mınıstrligi tarapynan maquldandy. Qarajat kózi tabylsa, baspadan shyǵyp qalar degen úmit bar.
Muny maqtanysh úshin aıtyp otyrǵan joqpyn. Týǵan elmen birge tynystap, zaman aǵymyna ilese is-qımyl jasaý úshin atalmysh gazetke qaı-qaısymyz da úıirsek bolýymyz kerek. Túrli mamandyq ıeleri elmen etene gazetten ózine qajettisin, paıdalysyn taba alady. Elbasy N.Nazarbaevtyń taǵylymy mol «Uly Dala ulaǵattary» kitabymen aldymen «Egemen Qazaqstannyń» oqyrmandary tanysty. «Egemendi» janserik etý arqyly Táýelsiz memleketimizdiń tynys-tirshiliginen habardar bolyp, ózimiz de elimizdiń san qyrly qareketine septesin bolýǵa umtylamyz. Aıtalyq, muǵalimder, tárbıeshiler qaýymy úshin «Bilim», «Tálim» betterine atsalysyp, tájirıbesimen bólisýge jol ashyldy. Elimizdiń bas gazetine maqala jazý – úlken mereı. Al el mereıin, qýatyn ústem etetin «100 naqty qadam» Ult jospary», «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamalaryn oryndaýdyń, latyn grafıkasyna kóshý syndy asa mańyzdy tarıhı qadamnyń mańyzymen, onyń iske asýynyń jaı-japsarymen gazet betterinen qanyǵyp, ózindik ún qosýǵa, el bolyp qoldaý bildirýge múmkindik alamyz. El sózin sóıleıtin basylymnyń ár shańyraqtan tabylǵanyn qalaımyz.
Pıalash SÚIINKINA,
Qazaqstan Respýblıkasy
bilim berý isiniń qurmetti qyzmetkeri
QOSTANAI
...usynys jasaıdy
Alypsatarlyqqa tosqaýyl kerek
Jármeńkelerdiń basty maqsaty – qalada turatyn áleýmettik jaǵdaıy tómen otbasylardy qoldan ósirilgen ekologııalyq turǵyda taza ári arzan aýyl sharýashylyǵy ónimderimen qamtamasyz etý. Jáne osy sala kásipkerleriniń ósirip daıyndaǵan ónimderin kóterme baǵa boıynsha kótere satyp alý, sóıtip olardy áýrelemeı-aq daıyn qarajatpen qamtamasyz etý. Al biz ne istep otyrmyz? Biz taýar óndirýshilerdi emes, olardan ónimderin arzan baǵaǵa satyp alyp, Almatyǵa nemese Astanaǵa tasymaldap jetkizetin alypsatarlardy jarylqap otyrmyz! Naǵyz aýyldan aralap júrip alsaq, múmkin odan da tómen bolar ma edi, kim bilsin?
Odan da eldiń bárin áýre qylmaı-aq, jergilikti fermerlerdiń ónimin Áleýmettik qamsyzdandyrý qorlary arqyly laıyqty baǵaǵa satyp alyp kelip, naǵyz jármeńke saýda-sattyǵyn nege uıymdastyrmasqa?! Halyq úshin aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń baǵasy shyn máninde tómen bolmaıtyn ba edi...
Ol úshin osy Áleýmettik qamsyzdandyrý qorlary aýyldan demeı-aq qoıaıyq, ár aýdannan jańa tıptegi mal soıý alańdaryn, et, sút, kókónis ónimderin qabyldaý pýnktterin ashsa eken. Shaǵyn sút, shujyq, buqtyrylǵan et shyǵaratyn zaýyttar salsa jetip jatyr. Sharýalar óz ónimderin qýana-qýana sol jerge ótkizer edi. Árkim óz isimen aınalysyp, alypsatarlyqqa tosqaýyl qoıylatyn edi ǵoı. Osyny oılap júrgen kim bar?
Manarbek IZBASAR,
kásipker, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi
ALMATY
...izdeý salady
Barmysyńdar balalarym?..
Joǵalǵan azamattarǵa kómek kórsetetinin gazetten oqyp, kómek bolar degen nıetpen hat joldap otyrmyn. Meniń eki balam iz-túzsiz joǵalyp ketti. Úlken ulym – Nurlan Jaılybekuly Gýsmanov 1965 jylǵy 7 shildede, kishi ulym – Nurjan Jaılybekuly Gýsmanov 1968 jylǵy 24 qarashada Batys Qazaqstan oblysy, Jympıty aýdanynda dúnıege kelgen. 1992 jyly kishi balam Nurjan áskerden kelip qalaǵa jumysqa, odan Almaty qalasyna oqýǵa baramyn dep ketken bolatyn. Onyń artynan aǵasy Nurlan da Almatyǵa jumys izdep attandy. Sodan Almatyda ekeýi birigip shaǵyn dúken ashypty dep estidik. Al dúken qaı aýdanda, aty qandaı ekenin bilmedik.
Ákesi olarǵa baryp qýanyp keldi, bul 1996 jyl bolatyn. Sodan ákesine balalary kelesi 1997 jyly úıge baramyz dep shyǵaryp salǵan. Balalaryn kórip, kóńili tolyp kelgen ákesi olardy kútýmen dúnıeden ozdy.
Men qaladan alys aýylda turǵandyqtan olardy izdeıtin jaǵdaıym bolmady. О́ıtkeni sol jyldary jaǵdaı óte qıyn bolatyn. Qalǵan bir ul men úsh qyz kishkentaı boldy. Balalarymdy tastap eshqaıda shyǵa almadym. Tanystardan surastyrǵanda eshkim bilmedi. «Jdı menıa» jáne «Barmysyń baýyrym» baǵdarlamalaryna 3-4 ret izdeý saldym, odan esh habar bolmady. Solaı jyldar jyljyp ótip, kútýmen boldym.
Men qazir 72 jastamyn, kózim tiri kezinde bir habar bolsa deımin... Balalarymdy biletin adamdar bolsa da habar kútemin. Mekenjaıym: Batys Qazaqstan oblysy, Bórli aýdany, Aqsaı qalasy, 8 mart kóshesi, 32/2 úı. Telefon: 8 771 905 44 90
Qazaqgúl GÝSMANOVA
...úlgi tutady
Bızneske alǵashqy qadam
Shetpedegi Jastar ortalyǵynda «Bezben» qoǵamdyq qory «О́ńirdegi jastar kásipkerligin qoldaýǵa jáne qarjylyq saýattylyǵyn damytýǵa baǵyttalǵan is-sharalardy uıymdastyrý jáne ótkizý» atty semınar uıymdastyrǵan bolatyn. Basqosýda jastardyń bızneske kelýi, ondaǵy ádis-tásilderdi úıretý, bıznestegi menedjer, ekonomıkalyq táýekelshilik, bıznestegi erik pen jiger, jospar men jobalar jazý, ony qorǵaý men úılestirý baǵyttary boıynsha aýdan jastaryna keńinen málimetter berildi.
Semınarda qor basshysy Dına Badanova sóz alyp: «Aýyl jastaryn bızneske jumyldyrý basty maqsat. О́ıtkeni Elbasymyzdyń Qazaq elin damyǵan 30 eldiń qataryna qosylý jospary men baǵyty bizdiń basty ustanym bolyp otyr. Damyǵan elderde ekonomıkanyń basty kózi bıznes pen saýda-sattyq, halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtary ekeni daýsyz. Bul salalarda paıdanyń mol ekendigi zamana talabynan ańǵarylyp otyr» – dedi.
Jastardyń tyń ıdeıalary men bastamalary, joba josparlary ortaǵa salynyp, talqylanǵan semınar qyzyqty da tartysty ótkizildi.
Allabergen QONARBAEV
Mańǵystaý oblysy,
Mańǵystaý aýdany
