Shaı túrik ashanasynyń aırylmas bir bólshegine aınalǵan. Túrik shaıy basqa shaılardan tropıkalyq aımaqtarda óspeıtindigimen erekshelenedi. Álemde kontınenttik aýa raıynda shaı ósirý dástúri tek qana Túrkııada kezdesedi.
Shaıdy erekshe kóretin túrik halqy orta eseppen jylyna ár adam basyna shaqqanda 2,3 keli shaı tutynady eken. Osylaısha búkil álemde eń kóp shaı ishetin halyqtar arasynda tórtinshi oryndy ıelenedi. Bir ǵasyr buryn kofesiz kúnderi ótpeıtin túrik halqynyń qazirgi tańda shyny ydyspen shaı ishpese tańy atpaıdy desek artyq aıtpaımyz.
Túrik halqy úshin shaıǵa arnalǵan shyny ydystyń orny bólek. Túrikter úshin shaı ishý de bir óner. Mysaly, shaıdyń demdelýin, reńin jáne qasyqpen aralastyrǵan kezde shyǵatyn ózindik dybystardyń ár qaısysyn sezine bilý kerek.
Shaı - adamdar arasyndaǵy áńgime- dúkenniń bastalyp odan ári qaraı órbýine septigin tıgizetin bir dáneker. 5 jeltoqsanda Iýnýs Emre atyndaǵy túrik mádenıet ortalyǵy sizderdi túrik jáne qazaq halyqtary arasyndaǵy baýyrlastyqty arttyrý maqsatynda túrik shaıyn ishýge jáne 15 túri men túrik sımıtiniń dámin tatýǵa shaqyrady.
Shara 5 jeltoqsan túste Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń bas ǵımaratynda ótedi.
