Osynyń bári jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń shıkizatty ishki naryqqa burýyna yntalandyrýdyń tıimdi tetikteri qarastyrylmaǵandyqtan bolyp otyr. Prezıdent N.Nazarbaevtyń 2014 jylǵy 17 qańtardaǵy «Qazaqstan joly-2050: Bir maqsat, bir múdde, bir bolashaq» atty Joldaýynda elimiz benzındi, dızel otynyn, avıasııa kerosınin molynan óndirýdi qajet etip otyr degen bolatyn. Sondyqtan Elbasy jańa munaı óńdeý zaýyttaryn salý qajettigin aıtqan. Osyǵan qaramastan, jańa zaýyt salynbady, onyń naqty sebebi belgisiz.
Janar-jaǵarmaı óndirý jáne ony ımporttaýǵa baılanysty júıeli kemshilikter ekonomıkanyń ózge salalaryna da zııanyn tıgizetini belgili. Ol barlyq taýarlardyń, qyzmetterdiń, onyń ishinde áleýmettik mańyzy bar ónimder baǵasynyń qymbattaýyna sebep bolady.
Janar-jaǵarmaı naryǵynda qalyptasqan osy jaǵdaıǵa alańdaýshylyq bildirip biz Premer-Mınıstr B.Saǵyntaevtyń atyna saýal joldap, «Tapshylyqty joıýǵa baılanysty memlekettik deńgeıde júıeli negizdegi sheshimder nege qarastyrylmaıdy? Elbasynyń jańa munaı óńdeý zaýytyn salý jónindegi tapsyrmasynyń osy ýaqytqa deıin oryndalmaý sebebi nede?» degen suraqtarǵa jaýap berýin qazan aıynda ótingen edik. Odan keıin qarasha aıynda qalyptasqan ahýal tipti kúrdelenip ketti. Qazaqstannyń keıbir aımaqtaryndaǵy janarmaı quıý stansalarynda dızel otyny joǵalyp, al keıbir óńirlerde onyń baǵasy 200 teńgeden joǵaryǵa satylyp jatqanyn bildik. Dızel otynynyń qymbatshylyǵy onyń Reseıden ımporttalýy dep túsindirildi.
Dızel otynynyń negizgi tutynýshylary – temir jol kóligi, júk tasymaly avtokóligi, sý betindegi kólik jáne t.b. О́ndiristik nysandarda dızel otynynyń eń iri tutynýshylary taý-ken ónerkásipteri. Bizdiń oıymyzsha, dızel otyny baǵasynyń kóterilýi ekonomıkamyzdyń barlyq salalaryna, temir jol, elektr qýatynyń, gazdyń tasymaldanýlaryna keri áserin tıgizedi. Al elimizdegi eki munaı óńdeý zaýytynyń josparly jóndeýde turǵany janarmaı tapshylyǵyn qaıta týǵyzý qaýpi zor. Osyǵan alańdap biz Premer-Mınıstrdiń atyna ekinshi ret saýal joldap, dızel otynynyń tapshylyǵy máselesin sheshýge baılanysty qabyldanǵan sharalar týraly jazbasha jaýapty «Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamenti jáne onyń depýtattarynyń mártebesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııalyq zańynyń 27-babynda belgilengen merzimde habarlaýyn ótindik. Oǵan birneshe senator qoldaryn qoıdy.
Sársenbaı EŃSEGENOV,
Senat depýtat
