«Densaýlyq» memlekettik baǵdarlamasynda adamnyń ortasha ómir súrý jasyn 73 jasqa deıin jetkizý kózdelip otyr. Bul oraıda mınıstrliktiń 2017-2019 jyldarǵa arnalǵan qoǵamdyq densaýlyq saqtaý qyzmetin qurý jáne sektoraralyq ózara is-árekettestikti damytýdyń jol kartasy bar. Búkil álemdik DSU-nyń málimeti boıynsha, jyl saıyn álemde qaıtys bolǵandardyń 70 paıyzdan astamy juqpaly emes somatıkalyq aýrýlardyń úlesine tıse, olardyń ishinde 55 paıyzy júrek-qan tamyrlary, 28 paıyzy qaterli isik aýrýlarynan qaıtys bolady eken. Densaýlyq saqtaý salasynda juqpaly aýrýlarǵa qarsy júrgizilip jatqan júıeli jumystar óz nátıjesin berip, bul aýrýlardan qaıtys bolǵandar sanynyń tómendeýine (4-5%) qol jetkizildi. Endigi úlken mindetterdiń biri juqpaly emes aýrýlardy azaıtý baǵytyndaǵy sektoraralyq ózara is-áreketterdi jetildire otyra, halyqtyń aýrýdyń aldyn alý maqsatyndaǵy aqparattylyǵyn kóterý bolyp sanalady.
Juqpaly emes aýrýlardyń paıda bolýyna áser etetin negizgi faktorlardyń aldyn alý nemese joıý maqsatynda ártúrli aqparattyq aksııalar júrgize otyryp, nasıhattaý jumystary qolǵa alynýda. Elimizde tirkelgen 11 juqpaly aýrýdy retteý maqsatynda kúntizbelik kestege sáıkes egýler júrgizilip keledi. Onyń deńgeıin 96 paıyzdan tómendetpeýdi qadaǵalaý – mindetimiz. Bul máselelerge keıbir dinı kózqarastaǵy adamdardyń túsinikteriniń teristigi keri áserin tıgizýde. Medısınalyq-zerthanalyq tásildermen tekserýlerden ótýdiń sapasyn kóterý, aýrýlardy erte anyqtap, dıspanserlik esepke qoıý, der kezinde emdeý densaýlyq saqtaý uıymdarynyń sheshimin tabatyn máselesi retinde qaralýda. Árıne, árbir adam óz densaýlyǵyna jaýapkershilikpen qaraý týraly halyqtyq kózqarasty qalyptastyra túsýimiz qajet. Sondaı-aq, bolashaq urpaqtyń densaýlyǵyna erekshe mán berilip, mektepterde uıymdastyrylyp jatqan ystyq tamaq máselesine kóńil bólinýde. Jalpy, durys tamaqtana bilý máselelerin keńinen nasıhattaý jumystary qolǵa alynýda. Tıimdi tamaqtaný kóp aýrýdyń aldyn alatynyn barlyǵymyz jete sezine bermeımiz jáne oǵan mán de bermeımiz. Kúndelikti tamaqtyń rasıonynda nárýyzdar – 12 paıyz, maılar – 28 paıyz, kómirsýlar 60 paıyzdy quraýy kerek. Jemister men kókónisterdi, aǵzaǵa qajetti mıneraldy zattarǵa baı taǵamdardy da kúndelikti tamaqtyń rasıonyna engizip otyrǵan durys. Jalpy, sala qyzmetkerleri qoǵamdyq saýlyqty saqtaý máseleri jónindegi sektoraralyq jáne vedomstvoaralyq ózara is-qımyldyń tıimdiligin arttyrýdy alǵa qoıyp otyrǵan negizgi maqsattardyń biri sanaıdy.
Nurbek NYShANOV,
Densaýlyq saqtaý mınıstrligi
Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý komıtetiniń
Ońtústik Qazaqstan oblysy boıynsha departamentiniń basshysy
