Al dopıng daýyna qatysy joq, synamasy taza reseılik sportshylar Phenchhanda beıtarap, ıaǵnı Olımpıadanyń týymen qatysýyna ruqsat etildi. Al jeńiske jetken jaǵdaıda Olımpıadanyń ánurany shyrqalmaq. Al kıimderiniń syrtynda «Reseıdiń olımpıadalyq atleti» degen jazylý usynylyp otyr. Onyń ústine atqarý komıteti jekelegen sportshylardy qatań jaǵdaıda qatystyrý týraly josparlap otyr.
«Qysqy Olımpıadaǵa shaqyrtý alǵandar (jeke nemese komandalyq jarystarda) «Reseıdiń olımpıadalyq sportshysy» degen atpen ǵana qatysady», – delingen HOK habarlamasynda.
Koreıadaǵy Oıyndarǵa shaqyrtý alatyn reseılik sportshylardyń tizimin Valerı Fýrneronnyń tóraǵalyǵymen qurylǵan arnaıy top ázirleıdi. Sondaı-aq, qatysatyn sportshylardyń dopıngten tazalyǵyn Dúnıejúzilik dopıngke qarsy agenttik (WADA) rastaýy tıis. Al tizimdi sońǵy bolyp HOK bekitedi.
Sonymen qatar, komıtet sheshimi boıynsha Reseı sport mınıstrliginiń músheleri akkredıtasııadan da qaǵyldy. Al sportshysy dopıngpen ustalǵan bapker de, dáriger de Phenchhanǵa bara almaıdy. HOK habarlamasynda burynǵy sport mınıstri, qazirgi Reseıdiń vıse-premeri Vıtalıı Mýtko men burynǵy sport vıse-mınıstri Iýrıı Nagornyh aldaǵy ýaqytta ótetin barlyq Olımpıadadan shettetilgeni aıtylǵan. Budan bólek Reseı dopıngke qarsy tergeýge ketken 15 mln dollar shyǵyndy óteýi tıis.
Lozannada ótken otyrysqa Reseı tarapynan Reseı Olımpıada komıtetiniń basshysy Aleksandr Jýkov, Dopıngke qarsy táýelsiz komıssııa basshysy Vıtalıı Smırnov jáne mánerlep syrǵanaýdan álemniń eki dúrkin chempıony Evgenııa Medvedeva qatysty. Jıynda sóz alǵan Aleksandr Jýkov Reseı atynan keshirim surady. «Men Reseı Olımpıada komıtetiniń prezıdenti retinde dopıng isine qatysty bolǵan keleńsizdikter úshin keshirim suraımyn», – dedi.
Dopıng daýy qalaı órbidi?
Osyǵan deıin WADA quryltaıshylarynyń keńesi reseılik dopıngke qarsy agenttiktiń (RÝSADA) quqyǵyn qalpyna keltirmeý týraly sheshim qabyldaǵan bolatyn. Mine, osydan keıin sportshylaryn da Olımpıadaǵa qatystyrmaý máselesi talqylana bastady.
RÝSADA-nyń qyzmeti 2015 jyldyń qarashasynda WADA táýelsiz komıssııasynyń baıandamasynan keıin toqtatylǵan. Komıssııa Reseı bıligin Máskeýdegi akkredıttelgen antıdopıngtik zerthana jumysyna tikeleı aralasqanyn aıtyp, aıyptaǵan bolatyn.
Kóp uzamaı Búkilreseılik jeńil atletıka federasııasyna dıskvalıfıkasııa berildi. Tıisinshe kórshiles eldiń jelaıaqtary Rıo-de-Janeıroda ótken Olımpıadaǵa qatysa almady. Sondaı-aq, Brazılııadaǵy Oıyndardan aýyratletteri de shettetildi.
Osydan keıin dopıng daýynyń beti qaıtqandaı kóringendeı edi, alaıda 2016 jyldyń shilde aıynda máseleniń ekinshi jaǵy ashyldy. WADA-nyń táýelsiz komıssııasynyń basshysy Rıchard Maklaren Sochı Olımpıadasyndaǵy bylyqtardy jaıyp saldy. Iаǵnı, 2014 jylǵy Oıyndar kezinde reseılik sportshylardyń synamalary Federaldy qaýipsizdik qyzmetiniń aralasýymen aýystyrylypty. Táýelsiz komıssııa tyıym salynǵan preparattardy qoldaný memlekettik deńgeıde qoldaýǵa ıe bolǵan dep aıyptady.
Sońǵy aılarda Sochıdegi quqyqbuzýshylyqtardy HOK-tyń eki jumys toby tergep shyqty. Denıs Osvaldonyń jetekshiligimen qurylǵan birinshi top 2014 jylǵy qysqy Olımpıadaǵa qatysqan Reseı sportshylarynyń dopıng-synamalaryn qaıta aldy. Al Samýel Shmıdtiń toby dopıngke qarsy baǵdarlama federaldy deńgeıde qanshalyqty qoldaýǵa ıe bolǵanyn anyqtady.
Qorytyndysynda HOK Reseıdiń birqatar sportshysyn Olımpıada oıyndarynan máńgilikke shettetý týraly sheshim qabyldady. Keıbiri olımpıadalyq medaldarynan aıyryldy. Júldesinen qaǵylǵandar: bobsleıster Aleksandr Zýbkov, Alekseı Negodaılo jáne Dmıtrıı Trýnenkov, bıatlonshylar Olga Zaıseva, Olga Vılýhına jáne Iаna Romanova, shańǵyshylar Aleksandr Legkov pen Maksım Vylegjanın.
Mundaı sheshimniń nátıjesinde Reseı quramasy Sochı Olımpıadasyndaǵy medal kórsetkishi boıynsha birinshi orynnan úshinshi orynǵa syrǵyp, Norvegııa men Kanadaǵa jol berdi.
Grıgorıı Rodchenkov
WADA-nyń Reseı sportshylaryn tergeýine Máskeýdiń antıdopıngti zerthanasynyń burynǵy basshysy Grıgorıı Rodchenkovtiń úlken kómegin tıgeni anyq. Sebebi, ol ótken jyldyń qańtarynda AQSh-qa ketip, WADA-ǵa Reseıde jasyryn bolyp jatqan istiń birazyn jaıyp salǵan. AQSh-tyń aqparat quraldaryna bergen suhbatynda Reseıde dopıngti qoldaıtyn memlekettik baǵdarlama baryn da jasyryp qalmady.
Árıne, bir qaraǵanda Reseı quramasynyń qysqy Olımpıadadan shettetilýine bir ǵana Grıgorıı Rodchenkov áser etti degen oı kelýi múmkin. Alaıda, HOK komıssııasynyń basshysy Lozannada ótken otyrystan keıin mundaı pikirdi joqqa shyǵardy. Sheshim qabyldar kezde Rodchenkovtiń sózderinen bólek ózge de dálelder bolǵanyn jetkizdi.
Aıan ÁBDÝÁLI,
«Egemen Qazaqstan»
