Senattyń Áleýmettik-mádenı damý jáne ǵylym komıtetiniń tóraǵasy Birǵanym Áıtimova dinı saladaǵy turaqtylyqty saqtaý, konfessııaaralyq kelisim men toleranttyqty nyǵaıtý, dinı ekstremızm men radıkalızmniń kez-kelgen túrindegi ıdeologııadan jergilikti halyqtyń qorǵanysyn qalyptastyrýdaǵy memleket naqty sharalar qabyldaǵanyn atap ótti.
B. Áıtimova 2011 jyly qabyldanǵan «Dinı qyzmet jáne dinı birlestikter týraly» zań dinı birlestikterdiń qyzmetin quqyqtyq retteýde mańyzdy ról atqarǵanyn atap ótti. Senatordyń pikirinshe, Qazaqstan Respýblıkasynyń 2017-2020 jyldarǵa arnalǵan dinı saladaǵy memlekettik saıasat tujyrymdamasy osy saladaǵy normatıvtik-quqyqtyq aktiler, áleýmettik-ekonomıkalyq, saıası jáne basqarý sharalary júıesin odan ári jetildirýdiń negizine aınalýy tıis.
Parlament Senaty Tóraǵasynyń orynbasary Bektas Beknazarov óz sózinde «Dinı qyzmet jáne dinı birlestikter týraly» zań qabyldanǵannan bergi ýaqytta elimizde jáne álemde eleýli ózgerister bolǵanyn, jańa qaterler men qaýipterdiń paıda bolǵanyn atap ótti. Qazirgi kezde Parlament aldynda din týraly zańnamany ýaqyttyń talabyna sáıkes keltirý mindeti tur.
Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev óziniń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasynda «radıkaldy ıdeologııalar ǵasyry kelmeske ketkeni» týraly mańyzdy ıdeıany aıtqan bolatyn. Sonymen birge B. Beknazarov qoǵamdy ishten buzatyn dinı radıkalızm tolyqtaı joıyldy dep aıta almaımyz, dep sanaıdy. Parlament joǵarǵy Palatasy Tóraǵasynyń orynbasary jańa zańda qoǵamdy radıkaldy dúnıetanymnan jáne kez-kelgen búldirgish is-qımyldan qorǵaýǵa kómektesetin sharalardy qarastyrýǵa shaqyrdy.
B. Beknazarov «Dinı qyzmet týraly» zańdaǵy «Memleket din jáne dinı birlestikterden bólek» degen 3 bapty qaıta qaraý qajettigi týraly usynys aıtty. Senat Tóraǵasynyń orynbasary memlekettiń dinnen bólinisi týraly mundaı úzildi-kesildi anyqtama keńestik kezeńnen týyndaǵan dep sanaıdy. «Egerde memlekette dinı senimge boı uratyndar, dinı birlestikter men dinı qyzmetshiler jáne syıyný oryndar sany kún saıyn ulǵaıyp kele jatqanda, olardyń qyzmetin retteý úshin memleket arnaıy mınıstrlik qurylyp, zań qabyldansa, ony bólek dep aıtýǵa bola ma?». Qazaqstan Respýblıkasynyń 2017-2020 jyldarǵa arnalǵan dinı saladaǵy memlekettik saıasat tujyrymdamasynyń qabyldanýy da memlekettiń dinı salaǵa nazary týraly aıǵaqtap otyr.
Osyǵan baılanysty B. Beknazarov sharaǵa qatysýshylarǵa «Dinı qyzmet týraly» zańnyń 3 babyn ózgertý múmkindigin talqylaýdy usyndy.
Din ister jáne azamattyq qoǵam mınıstri Nýrlan Ermekbaev senatorlarǵa óz mekemesi qyzmetiniń qorytyndylary týraly baıandap, dinı qyzmet týraly zańnamaǵa engizý usynylyp otyrǵan túzetýler týraly aıtty.
Mınıstrdiń aıtýynsha, talqylaýǵa 12 zańnamalyq aktige 50-ge jýyq ózgerister men tolyqtyrýlar engiziledi. Barlyq túzetýlerdi úsh bólikke toptastyrýǵa bolady.
Alǵashqy bólik dindi búldirgish maqsatqa paıdalanýǵa jol bermeýge baǵyttalǵan. Atap aıtqanda, zańnamaǵa «búldirgish dinı aǵymdar» men «dinı radıkalızm» sekildi quqyqtyq uǵymdar engiziledi. Zań jobasy búldirgish aǵymdardyń belgileri men syrtqy kórinisterin paıdalanýǵa jáne jarııa túrde kórsetýge, olardyń ıdeologııasyn taratýǵa tyıym salýmen qatar birqatar sharalardy qarastyrady. Ekinshi bólikte memlekettik organdar qyzmetin naqtylaýǵa qatysty erejeler bar. Memlekettik qyzmetshilerdiń dinı birlestikterdiń múddesine qyzmet babyn paıdalaný múmkindigine jol bermeýge qatysty talaptar naqtylandy. Dinı qyzmetke monıtorıng júrgizýge qatysty jergilikti memlekettik organdardyń (eń aldymen aýdandyq ákimdikterdiń) mindetteri ulǵaıtylady.
Úshinshi bólikte dinı birlestikterdiń jumysyn ońaılatýǵa jáne túsinikti etýge baǵyttalǵan. Ol, máselen, aımaqtyq dinı birlestikterdi tirkeýge qatysty talaptardy ońaılatýǵa qatysty.
Talqylaýǵa aqparat jáne kommýnıkasııa mınıstriniń orynbasary Alan Ájibaev, IIM ekstremızmge qarsy is-qımyl jónindegi departamenttiń bastyǵy Atyǵaı Arystanov, «Nur Astana» meshitiniń bas ımamy, Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasynyń naıb-múftıi Naýryzbaı О́tpenov, Qazaqstan Pravoslav shirkeýi Astana shirkeý okrýginiń qyzmetkeri arhımandrıt Sergıı (Karamyshev), Fılosofııa, saıasattaný jáne dintaný ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri Anatolıı Kosıchenko jáne basqalar qatysty.
О́zekti taqyryp boıynsha senatorlar Serik Bekturǵanov, Sergeı Ershov, Baqytjan Jumaǵulov, Narıman Tóreǵalıev, Dınar Nóketaeva, Tóleýbek Muqashev, Nurjan Nursıpatov, Erik Sultanov jáne dóńgelek ústelge basqa da qatysýshylar óz oılaryn ortaǵa saldy.
Pikirsaıys barysynda din jáne quqyq tártibin qoldaný tájirıbesi salasynda birqatar naqty usynystar aıtylyp, tıisti memlekettik organdarǵa jiberiletin boldy.
