Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Aqtóbe oblysyndaǵy qaıta jańǵyrtylyp jatqan «Bozoı» jerasty gaz saqtaý qoımasynda Gaz qurǵatý qondyrǵysyn paıdalanýǵa engizdi. Elimizdiń gaz ınfraqurylymynyń jańa nysanyn «QazMunaıGaz» UK» AQ Qazaqstan Respýblıkasy ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy sheńberinde saldy. Jańa nysandy iske qosý Memleket basshysynyń qatysýymen ótken Indýstrııalandyrý kúnine arnalǵan dástúrli telekópir kezinde tikeleı efır arqyly kórsetildi.
Gaz qoımasynda iske qosylǵan biregeı qondyrǵy tabıǵı gazdy «Buqara-Oral» jáne «Beıneý-Bozoı-Shymkent» magıstraldy gaz qubyrlary arqyly Aqtóbe oblysynyń jáne elimizdiń ońtústik óńirleriniń tutynýshylaryna ǵana tasymaldap qoımaı, sonymen qatar Reseı Federasııasyna, О́zbekstan Respýblıkasyna jáne Qytaı Halyq Respýblıkasyna taýarly gazdyń halyqaralyq tranzıtin qamtamasyz etetin bolady.
Obektini paıdalanýǵa engizý rásimi ótken soń, Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev búgin elimiz úshin óte mańyzdy másele sheshildi dep atap ótti jáne gaz mamandaryna atqarǵan jumystary úshin alǵys aıtty.
– О́zderińiz bilesizder, biz munaı men gazdy shyǵaratyn memleket bola tura, sol gazǵa táýeldi bolyp keldik. Birese Reseıden, birese ońtústikten aldyq. Qysta ońtústigimizdegi qazaqtardyń bári tońyp-jaýrap, qaıdan gaz alamyz dep, Úkimet bolyp, el bolyp surap júrdik. Endi, mine, qazir sodan shyǵý úshin biz bul máseleni sheshtik. Myna qubyr óte qajet. Eldi gazdandyrý úshin ǵana emes, eksportqa shyǵaratyn gazǵa ıe boldyq. Bolashaqta Qashaǵannan, Qarashyǵanaqtan, Teńizden shyǵatyn gazdyń jalpy kólemi 70-80 mıllıardqa jetken kezde, gazdy eksporttaýshy el bolamyz. Bul – bir. Ekinshiden, ol gazdy qurǵaq túrinde bermeı, óńdep, sol gazdan shyǵaratyn ónimderdi kóbeıtýimiz qajet. Sondyqtan sizder el úshin óte mańyzdy dúnıeni sheshtińizder. Eńbekterińiz tabysty bolsyn, – dedi Elbasy.
Telekópir barysynda «Intergaz Ortalyq Azııa» AQ bas dırektorynyń birinshi orynbasary Muhataı Shańbatyrov Elbasyna qysqa merzimde júrgizilgen jumystar gaz qoımasynyń tıimdiligi men qaýipsizdigin arttyrǵanyn, sondaı-aq táýligine 27 mıllıon tekshe metrge deıin gaz alý men aıdaýdy qamtamasyz etkenin baıandady. Bul elimizdiń ońtústik óńirleriniń «kógildir otyn» suranysyn tolyqtaı jabýǵa múmkindik beredi jáne otandyq gazdyń turaqty eksporttalýyn qamtamasyz etedi.
Sondaı-aq osy qondyrǵy kómegimen gaz sapasy jaqsardy jáne ol eń joǵary halyqaralyq standarttarǵa sáıkes keledi. Osy taza gaz magıstraldy gaz qubyrlaryn paıdalaný merzimin de aıtarlyqtaı ulǵaıtýǵa septigin tıgizedi.
Mamandardyń aıtýynsha, iske qosylǵan qondyrǵy kólemi jaǵynan ǵana emes, ónimdiligi jaǵynan da biregeı keshen bolyp tabylady. Qazaqstanda gaz tasymaldaý ındýstrııasynyń mundaı ınfraqurylymdyq nysandary buryn-sońdy salynǵan emes.
«Intergaz Ortalyq Azııa» AQ «Aral» jelilik-óndiristik basqarma basshysy Jarylqasyn Kenjebaevtyń aıtýynsha, jańa qondyrǵy gazdy tasymaldaý men saqtaýdyń tehnologııalyq úderisine túbegeıli áserin tıgizedi. «Gazdy tereń qabattarda saqtaǵan kezde, ol gazdyń sapasyna keri áser etedi, – deıdi Jarylqasyn Kenjebaev. – Gaz tabıǵı ortada saqtalatyndyqtan, tereńdigi 350-400 metr bolatyn jerasty qabatynda oǵan topyraq, usaq tastar sııaqty bógde qospalar túsedi. Eń bastysy, gazǵa jerasty sýlarynyń býlary áser etip, ol ylǵaldanady. Buryn osynyń saldarynan kompressorlyq stansalarda súzgishter bitelip qalyp, olardy jıi aýystyrý kerek bolatyn, magıstraldy qubyrlarǵa da tutylyp, gaz tasymaldaý toqtap qalatyn. Búgin iske qosylǵan gazdy qurǵatý qondyrǵysy gazdy bóten qospalardan tazartyp qana qoımaı, ony quramyndaǵy ylǵalynan da ajyratady, bul kógildir otynnyń sapasyn barynsha joǵarylatady».
Búginde «QazMunaıGaz» UK» AQ ınvestısııalyq jobasy aıasynda onyń enshiles kompanııasy «QazTransGaz» AQ «Bozoı» jerasty gaz saqtaý qoımasynda kólemdi qaıta qurý jumystaryn júrgizip jatyr. Gaz saqtaý qoımasyn qaıta jaraqtandyrý barysynda onyń tehnologııalyq úderisi osy zamanaýı gazdy qurǵatý qondyrǵysymen jaraqtandyryldy.
Tileýbek ERSAIYN
