Forýmda sóz alǵan Qaırat Mámı tıisti ınstıtýttyq orta men zań ústemdigin saqtaý Memleket basshysy júrgizip otyrǵan saıasatty iske asyrýdyń irgeli negizderiniń biri bolyp tabylatyndyǵyn atap ótti. Al bul tıisti quqyqtyq qorǵaý men menshikke kepildik berilmeıinshe múmkin bolmaıdy. Sondyqtan «Atameken» UKP men sot júıesi birigip, tıimdi yntymaqtastyqty júzege asyrý qajet degen Joǵarǵy sot tóraǵasy josparlanǵan jumystyń negizgi basymdyqtaryna toqtaldy. Solardyń qatarynda: sot aqparatyna keń kólemde qol jetkizý jáne ınternet pen áleýmettik jelilerge basymdyq bere otyryp, tıimdi kommýnıkasııa ornatý. «Qazirgi tańda sot isterin ádil ári jedel qarastyrý jetkiliksiz. Qoǵam sot tóreligi shyn máninde júzege asyrylatynyn, kez kelgen qylmys jazasyz qalmaıtynyn, al jazyqsyz adam aqtalatynyn bilýi kerek», dedi Qaırat Mámı. Osy oraıda sottar ashyqtyq saıasatyn ustana otyryp, neǵurlym mańyzdy qoǵamdyq múddelerdi kózdeıtin barlyq bedeldi uıymdarmen syndarly baılanysqa daıyn ekendigi ataldy.
Al «Atameken» UKP tóralqa tóraǵasy Tımýr Qulybaevtyń aıtýynsha, búkil álemde sot táýelsizdigi kásipkerlik pen ınvestısııalyq ahýaldy jaqsartýdyń negizgi faktory retinde qarastyrylady. Ár kásipker úshin daý – belgili bir deńgeıdegi kúızelis, zaıa ketken ýaqyt pen aqsha, al eger daý memlekettik organmen arada týyndasa – onda bul úlken shyǵyn, tipti bıznestiń toqtatylýyna ákelip soǵatyn jaǵdaı. Sondyqtan «Daýdy sheshýdiń sońǵy múmkindigi – sotqa júginý, munda bıznestiń túbegeıli taǵdyry sheshiledi. Sondyqtan sýdıalardyń ádil ári obektıvti jumysynan bıznes qaýymdastyqtyń kúteri kóp», degen Tımýr Qulybaev jalpy daýlardy sheshýdegi Ulttyq palata rólin de atap ótti. Kásipkerlerdiń memlekettik organdardyń is-áreketteri týraly shaǵymdarynyń shamamen 44%-y oń sheshimin tabýda.
Forýmda Joǵarǵy sottyń mamandandyrylǵan sot alqasynyń tóraǵasy Aıgúl Qydyrbaeva da sóz sóıledi. Ol sot tóreliginiń tıimdiligin arttyrý jumysy, sonyń ishinde Ult jospary sheńberinde júzege asyrylǵan reformalardyń qorytyndysy týraly málimdedi. Kásipkerlerdiń qatysýymen oryn alyp jatqan aǵymdaǵy sot praktıkasyna, Joǵarǵy sottyń normatıvtik qaýlylaryn ázirleýge, sýdıalardyń zań shyǵarý qyzmetine qatysýyna, sottardyń aqparattyq servısterin damytýǵa jáne daýlardy sottan tys sheshýdiń tásilderine erekshe kóńil aýdaryldy.
«Atameken» basqarma tóraǵasynyń orynbasary Rýstam Júrsinov «keıde sheneýnikter memlekettiń múddesin bıýdjettiń kiris bóligin toltyrýmen baılanystyratyndyǵyn» atap ótti. Statıstıka boıynsha sotta qaralatyn isterdiń 20-30%-y ǵana bıznes paıdasyna sheshiledi eken. «Atameken» ókilderi kásipkerlerdiń múddeleri bıýdjet múddesimen bir qatarda turýy qajettigin alǵa tartady. Ulttyq palata Joǵarǵy sotpen birlesip oryn alatyn daýlardyń sebebi men týyndaý jaǵdaıyn anyqtaý maqsatynda salyq jáne kedendik máseleler, satyp alý salasy, ekologııa, bankrottyq jáne ońaltý, ákimdiktermen jáne kvazımemlekettik kompanııalarmen bolatyn daýlarǵa qatysty jeti salaǵa taldaý jasaýdy josparlap otyr. Osylaısha forým sońynda bıznesti sotta qorǵaý boıynsha birlese atqarylar jumystyń jol kartasyna qol qoıyldy.
Aleksandr TASBOLAT,
«Egemen Qazaqstan»
