Prezıdent • 15 Jeltoqsan, 2017

Táýelsizdik – baǵa jetpes qundylyq

10210 ret
kórsetildi
8 mın
oqý úshin

Kók Týy kókte jelbirep, Ánurany álemdi sharlaı áýelep, Eltańbasy eldiktiń aıshyqty belgisine aınalǵan Qazaqstannyń Táýelsizdigi osydan 26 jyl buryn, ıaǵnı 1991 jyldyń 16 jeltoqsanynda jarııalanǵany belgili. 

Táýelsizdik – baǵa jetpes qundylyq

Osy tarıhı máni zor oqıǵa egemen elimizdiń juldyzyn jarqyratyp, abyroıyn asyrdy, mereıimizdi tasytty. Ǵasyrlar boıy ańsap kútken táýelsizdikti jarııalaǵan Prezıdent N.Nazarbaev bastaǵan el-jurtymyz Máńgilik el bolýdyń basty alǵysharttaryn túzip, jasampazdyq jolyna, damýdyń dańǵylyna tústi.

Ata Zańymyzdyń qabyldanýy, memlekettik basqarýdyń tıimdi júıesiniń paıda bolýy, Qarýly Kúshterimizdiń qurylýy, shekaramyzdyń shegendelýi, ekonomıkamyzdyń damýy, tól teńgemizdiń qoldanysqa engizilýi, shette júrgen qandastarymyzdyń atajurtqa oralýy, dinimiz ben tilimizdiń tynysy ashylyp, rýhanı qundylyqtarymyzdyń qaıta jandanýy halqymyzdyń keleshekke degen senimin oıatyp, úlken serpilis týdyrdy. Munyń barlyǵy az ǵana ýaqyttyń ishinde Qazaqstannyń irgeli el, aıbyndy memleket bolyp qalyptasqanyn uqtyrady.

Sonymen birge el ortalyǵynyń Arqaǵa kóshirilip, jańa Astananyń óz sánimen boı túzeýi, onyń qysqa ýaqyttyń ishinde álemdik qoǵamdastyq júginetin saıası bedeldi alańǵa aınalyp, elimizdiń basty brendi retinde tanylýy barsha qazaqstandyqtardyń maqtanysh sezimin oıatyp, mártebesin asyrdy.
Táýelsizdik jyldarynda júrgizilgen salıqaly saıasattyń arqasynda Qazaqstan beıbitshilikti saqtaýdyń, ishki birlikti nyǵaıtýdyń jarqyn úlgisin, álem elderimen syılastyqqa negizdelgen aıshyqty qatynastardyń dara jolyn qalyptastyrdy. Osy oraıda Elbasynyń bastamalary negizinde Qazaqstannyń ıadrolyq qaýipsizdikti nyǵaıtý salasynda kóshbasshy el retinde tanylyp, beıbitshilikten ózge tilegi joq álem jurtshylyǵynyń alǵysyna bólengenin aıryqsha atap ótkenimiz oryndy. Sondaı-aq elimizdiń bitimgerlik baǵytyndaǵy bastamalaryn, saıası janjaldar men qarýly qaqtyǵystar órshigen óńirlerdegi ahýaldy retteýdegi rólin, yqtımal kıkiljińderdiń aldyn alýdaǵy batyl ári saýatty is-qımyldaryn halyqaralyq qoǵamdastyq moıyndap, ózderiniń joǵary baǵasyn berýde. Qazaqstannyń syrtqy saıasattaǵy jemisti is-áreketteri elimizdiń Birikken Ulttar Uıymy Qaýipsizdik Keńesine múshelikke saılanýyna basty alǵyshart bolǵanyn da aıta ketkenimiz jón. 

Qazaqstannyń syrtqy saıasattaǵy jetistikteri halyqaralyq bedeldi uıym­dardyń sheńberindegi is-qımyldarynan anyq kórinedi. Elimizdiń BUU, EQYU, ShYU, IYU, AО́SShK, EAEO, UQShU tárizdi halyqaralyq jáne aımaqtyq uıymdardyń belsendi qatysýshysy retinde olardyń jumysyna óz bastamalarymen serpin berip kele jatqany aýyz toltyryp aıtatyn jaıt. Bulardyń sońǵy úsheýi Qazaqstannyń bastamasymen jáne qatysýymen qurylǵany belgili. 

Qazaqstannyń 2010 jyly EQYU-ǵa tóraǵalyq etýi, osy jyly onyń sammıti Astanada tabysty ótkizilgeni barshaǵa aıan. 2011-2012 jyldary elimizdiń IYU-ǵa tóraǵalyq etkeni de tarıhta altyn árippen jazylyp qaldy. Bizdiń elimizdiń TMD-ǵa alǵashqy bolyp EKSPO-2017 kórmesin Astanada joǵary deńgeıde uıymdastyrǵanyn da táýelsizdik jyldaryndaǵy tabystarymyzdyń eń bastylarynyń biri desek qatelespeımiz.

Osydan shırek ǵasyr ýaqyt buryn elimizdiń álem kartasynda laıyqty bel­gilenbegeni málim. Iаǵnı álemge belgi­siz, jabyq bolyp kelgen Qazaqstan táýel­sizdik jyldarynda óziniń syrtqy saıasat­taǵy qadamdarymen ǵana emes, ekono­mı­kalyq tabystarymen de keńinen tanyldy. 

Bul oraıda Qazaqstannyń básekege qabileti joǵary, damyǵan 50 eldiń qataryna qosylǵanyn maqtanyshpen aıtýymyz kerek. Osyndaı damyǵan memleketterdiń sapynan kórinýimizge el ekonomıkasynyń udaıy ósý ústinde bolǵany, kásipkerlik salasyna memleket tarapynan jetkilikti deńgeıde qoldaý kórsetilgeni, syrtqy jáne ishki ınvestorlar úshin tıimdi jaǵdaılar jasalǵany, el dáýletin eseleýge asa qajet adamı kapıtaldy damytý isiniń jolǵa qoıylǵany múmkindik berdi. Sonymen qatar kommýnıkasııa, óndiris oryndarynyń damýy, avtomobıl joldary men temir joldardyń kóptep salynýy, aýyl sharýashylyǵy syndy basqa da tıimdi salalarǵa basa nazar aýdarylýy ekonomıkamyzdyń órkendeýine serpin berdi. Munyń barlyǵy «Nurly jol» baǵdarlamasy syndy memlekettik aýqymdy jobalardy tıimdi iske asyrýdyń arqasynda múmkin boldy. Búginge deıin elimizdiń ekonomıkasyna 260 mıllıard dollardan astam sheteldik ınvestısııa tartyldy. Bul álemdik deńgeıdegi bıznes-qaýymdastyqtyń Qazaqstanǵa zor senimmen qaraıtynyn aıǵaqtaıdy. 

Joǵaryda keltirilgen barlyq mysaldar aınalyp kelgende halyqtyń ál-aýqatyn arttyrýǵa, jumyssyzdyqty qysqartýǵa, el turǵyndaryna qajetti áleýmettik zamanaýı nysandardyń kóptep salynýyna, jas urpaqty ýaqyt talabyna saı tárbıelep, bilim nárimen sýsyndatar laıyqty sharalardyń qabyldanýyna keńinen jol ashty. Ásirese aýyldardy qoldaýǵa arnalǵan arnaıy baǵdarlamanyń júzege asyrylýy oń nátıjesin kórsetti. 

Búgingi Qazaqstannyń barlyq jetistikteri el yntymaǵynyń, túrli etnostardyń aýyzbirshilikte bolýynyń nátıjesi ekeni anyq. El birligin nyǵaıtý memlekettiń saıası basymdyqtarynyń biri bolǵandyqtan, bul baǵytta qolǵa alynǵan sharalar óziniń aýqymdylyǵymen erekshelenýde. Osy oraıda Elbasy bastamasymen, jurtshylyqtyń qoldaýymen qurylǵan Qazaqstan halqy Assambleıasynyń orny bólek. Elimizdegi barlyq etnostardyń basyn biriktirip otyrǵan bul ıns­tı­týt­tyń qyzmetine búginde álemniń kóp­tegen memleketteri qyzyǵýshylyq bil­dirýde.

Elimizdiń mádenı-rýhanı ómirine qatysty iske asyrylǵan sharýalardy aıtpaı ketýge bolmaıdy. Osy arada «Mádenı mura» jobasy aıasynda atqarylǵan sharalardy, Qazaq han­dy­ǵynyń 550 jyldyǵynyń toılanýyn, sońǵy kezderi qoǵamymyzda erek­she serpilis týdyrǵan «Rýhanı jańǵy­rý» baǵdarlamasynan týyndaıtyn mindet­terdiń kún tártibine shyǵarylýyn jáne taǵy basqa da aýqymdy jumystardy atap kórsetken abzal. 

Táýelsizdik jyldarynda atqarylǵan, kóńilge aıryqsha áser etetin ıgilikti istiń biri retinde Elbasynyń shettegi qandastarymyzdy atamekenge rııasyz peıilmen shaqyrǵanyn aıtýǵa bolady. Nátıjesinde búginge deıin shartaraptan mıllıonnan astam qandasymyz óz atajurtyna oraldy. Bul kósh áli de jalǵasyn taýyp keledi. 

Egemen elimiz jastardy qoldaý isinde keń aýqymdy sharalar qabyldady. Basqasyn aıtpaǵanda, bir ǵana «Bo­la­shaq» baǵdarlamasy arqyly el jas­tarynyń álemniń eń beldi oqý oryndarynda oqýyna jaǵdaı jasalyp, olarǵa qarjylaı laıyqty kómek kórsetildi. Búginde bul baǵdarlama boıynsha bilim alǵan jastardyń sany 12 myńnan asyp otyr. Olar ıntellektýaldy qoǵam ornatýdyń jolyn tańdaǵan jastardyń qataryn tolyqtyra túsýde. 
Elimizde memlekettik kásibı apparat qurý, esep beretin memleketti qalyptastyrý, zań ústemdigin qam­ta­masyz etý, ındýstrııalandyrý jáne eko­nomıkalyq ósimge qol jetkizý, birtektilik pen birlik qaǵıdattaryna qatysty mindetterdi júzege asyrý qarqyndy júrgizilýde. Bul oraıda Elbasy usynǵan «100 naqty qadam» Ult josparynda kórsetilgen baǵyttar tıimdi túrde qolǵa alynyp, onyń ıgiligin halyq kórip otyr. Ult jospary halyqtyń atqarýshy bılikke degen senimin arttyryp, zań ústemdigin qamtamasyz etýde mańyzdy ról atqardy. Búkil memlekettik qyz­met­terdi turǵyndarǵa elektrondy for­matta usyný qolǵa alynýda. Bul qazir­diń ózinde tıimdiligin kórsetip otyr. Atalǵan baǵyttaǵy sharalar «Sıfr­ly Qazaqstan» baǵdarlamasy sheń­berinde odan ári damytyla bermek.

Qoryta aıtqanda, táýelsizdikke táý etken halqymyz óz Otany – Qazaq­stan­nyń órkendeý kezeńine kýá bolýda. Endeshe 2050 jylǵa deıin álemniń eń da­myǵan 30 eliniń qataryna qosylýdy maqsat etken Otanymyzdyń qaryshty qadamyna sáttilik tilegennen ózge nıeti joq halqymyzdyń aspany ashyq, tirligi baıandy, mereıi ústem bolǵaı!

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar