El Táýelsizdigi kúni qarsańynda Áýlıeata óńirinde «QazMunaıGaz» UK» AQ «Qazaqstan-Qytaı» magıstraldy gaz qubyrynyń jańa №3 (KS-3) kompressorlyq stansasyn paıdalanýǵa berdi. Osylaısha, «Qazaqstan-Qytaı» gaz qubyry jańa kompressorlyq stansa esebinen qýatyn ulǵaıtty. Atalǵan nysan oblys ortalyǵy Taraz qalasynyń irgesindegi «Aısha bıbi» eldi mekeni mańynda ornalasqan jáne magıstraldy gaz qubyrynyń «S» tarmaǵynyń josparlanǵan 8 stansasynyń biri. Stansa jumysy «QazTransGaz» AQ Astanada ornalasqan dıspetcherlik ortalyǵynan onlaın rejimde bastaý aldy. Atalǵan saltanatty sharaǵa Jambyl oblysynyń ákimi K.Kókirekbaev, «QazMunaıGaz» UK» AQ basqarma tóraǵasy S.Myńbaev, «QazMunaıGaz» UK» AQ atqarýshy vıse-prezıdenti Q.Sháripbaev jáne respýblıkalyq BAQ ókilderi qatysty.
Áýlıeatalyq jurtshylyq – halyqaralyq megajobanyń bereri mol ekenin áldeqashan sezinip úlgerdi. Aımaqtaǵy júzge tarta shańyraqtyń músheleri osy jerden jumys tapsa, oblys bıýdjeti de qomaqty qarjymen tolyqqan.
Kárim Násbekulynyń aıtýynsha, basqa da gaz tasymaldaý obektileri sııaqty kompressorlyq stansany iske qosý, óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynda mańyzdy ról atqarady. Búgingi kúni oblysta 377 eldi mekenniń 181-i gazdandyrylǵan, deıdi Kárim Kókirekbaev.
– Osyndaı iri gaz tasymaldaý jobalaryn iske asyrý esebinen 2020 jylǵa deıin taǵy da 147 eldi mekendi gazdandyrý josparlanyp otyr. Iаǵnı gazben qamtylǵan eldi mekender óńir boıynsha 87 paıyzǵa jetpek. Sonymen qatar bul – bıýdjetke qosymsha túsimder, qosymsha jumys oryndary. Tek qana bizdiń oblysqa osy qubyr jobasynan salyq túrinde 500 mln teńge túsip otyr. Sondyqtan da biz eldiń ıgiligi úshin jumys jasap jatqan gaz mamandaryna shynaıy rızalyq bildiremiz, dep atap ótti saltanatty shara barysynda.
Onlaın rejimde ótken bul sharada Astana tórinen sóz alǵan «QazMunaıGaz» UK AQ basqarma tóraǵasy Saýat Myńbaev ta jambyldyqtarǵa ystyq lebizin jetkizdi. Onyń pikirinshe, 9 jyl ishinde «Qazaqstan-Qytaı» magıstraldy gaz qubyrynda 11 kompressorlyq stansa turǵyzyldy, ekeýin kelesi jyly iske qosý josparlanyp otyr. Al qurylys jumystaryna jalpy sany 15 myńnan astam adam tartylypty.
«Bul bizge jylyna gazdyń 55 mlrd tekshe metr jalpy qýatyna shyǵýǵa múmkindik beredi. Osy 9 jyl ishinde, tolyq qýatyna shyqpaǵannyń ózinde, 200 mlrd tekshe metr Ortalyq Azııa elderiniń gazy osy qubyr arqyly tasymaldandy. Bıylǵy qysqy kezeńde, biz qazaqstandyq gazdyń 2 - 2,5 mlrd tekshe metrin Qytaıǵa eksporttaýdy josparlap otyrmyz. Jalpy, Qytaıǵa 5 mlrd tekshe metr óz gazymyz eksporttalatyn bolady. Árıne, munyń barlyǵy gaz mamandarynyń úlken eńbegi. Eńbekterińizge jemis tileımin! Merekelerińiz qutty bolsyn!» – dedi Saýat Muhametbaıuly.
Úshinshi tarmaq atalyp ketken «S» jelisiniń nómir 3-shi kompressorlyq stansasynyń qurylysy 2014 jyldyń qańtar aıynda bastalǵan. Jalpy aýdany 6 gektar jerdi alyp jatyr. Qurylysqa 1000-nan astam adam jáne 200-den astam túrli mashınalar men mehanızmder jumyldyryldy. Rolls Royce agregattary saǵatyna 2,4 mln tekshe metr gaz aıdaýǵa qaýqarly.
Paıdalaný jáne qyzmet kórsetý úshin 120 adamǵa arnalǵan vahtalyq kent salyndy. Búginde 115 qyzmetker jumysqa ornalasyp, olarǵa barlyq jaǵdaı jasalǵan.
Osynyń bári Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen júzege asqan «Nurly jol» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda aımaqta kóliktik-logıstıka salasyn damytýdyń jańa qadamy deýge bolady.
KS-3 «Ortalyq Azııa-Qytaı» transulttyq jobasynyń quramdas bóligi bolyp tabylady. Gaz ınfraqurylymynyń jańa obektisi gaz qubyrynyń «S» tarmaǵynyń ónimdiligin arttyrýǵa jáne jylyna 25 mlrd tekshe metrge deıin gaz tasymaldaý kólemderin ulǵaıtýǵa múmkindik beredi jáne gazdy úzdiksiz tasymaldaý prosesiniń barynsha tıimdiligin qamtamasyz etedi.
Mamandardyń bergen málimetine súıensek, 2017 jyldyń jeltoqsan aıyna deıin, «Qazaqstan-Qytaı» magıstraldy gaz qubyrynyń «A, V jáne S» tarmaqtaryndaǵy qurylys jumystaryna 15 myńnan astam adam tartylǵan. Turaqty 1113 jumys orny ashylǵan. Olardyń 90 paıyzy jergilikti turǵyndar eken.
Aıta keterligi, jobany salý men odan ári paıdalanýdy ulttyq operator «QazTransGaz» AQ jáne «Trans-Asia Gas Pipeline Co. Ltd» kompanııalarynyń enshiles kásiporny – «Azııalyq gaz qubyry» JShS iske asyrdy.
Erman ÁBDIEV,
jýrnalıst
Jambyl oblysy
