QOLTAŃBA

Mańǵystaý... Mańǵystaý dese, meniń kóz aldyma aldymen asaý tolqyndy teńizi, tasy­­ǵan munaıy, baıaǵy asasyn izdegen Beketi, bú­gingi abyz tulǵa Ábishi elesteıdi. Sol Ábishtiń bir sózi bar-tuǵyn: “Qııalda ǵana bolatyndaı qııan ólkege kókte samǵa­masań, jer betimen jyljyp, ǵumyry jete almaıtyndaısyz. Illıýmınatordan qaǵyndy tıip aram qatqan aryq túıeniń qatyp qalǵan qara sur kóńin­deı solǵyn jer bederin kór­gen­de, ǵaryshtyń áldebir áli belgisiz pla­netasyna kelip qal­ǵan ekenbiz dep oılaısyz. Biraq, bedireıip jatqan osy bir bedeý keńis­tiktiń túbine boı­laı túsken saıyn kózińizge jylt oıanyp, kóńilińiz ári-sári kúıge tola­­dy” nemese “...Uly Turannyń teriskeıi men kún­geıiniń, batysy men shyǵy­synyń, ejel­gi, keshegi, erteńgi keskinderi túgel qylań beredi...”-degen. Men Mańǵystaý­ǵa taban tiresem boldy, osy sózder aldymen oıyma oralady. Jýyrda ǵana sol qazaqtyń Ábishi­niń el bop toılaǵan mereıli jasy, jet­pis jyldyǵynda úsh júz alpys eki áýlıeli, Qydyr qonǵan kıeli meken Mańǵystaýǵa dám buıyryp taǵy jolym tústi. Bizdi oblys ákimi Qyrymbek Kósherbaev pen Sh.Esenov atyndaǵy Kaspıı memleket­tik tehnologııalar jáne ınjınırıng ýnı­versı­tetiniń rektory, oblystyq máslı­hat de­pý­taty Ábdimútálip Ábjapparov qarsy aldy. Aldyńǵy oıdyń jeteginde kele jatqan bul kezekti saparymda ór ólkeniń buryn­ǵydan da bólek, burynǵydan da ajarly keıpin kórip, kóńilim qýanyp qaldy. Ushaq­tan túsken boıda baıqaǵanym – jańa áýe­jaı ǵımaraty... Jol boıyna jarqyraǵan baǵa­naly shamdary, taqtaıdaı tegis asfalti­men júıtkip kele jatyp, baıaǵy “qulazyǵan keń meken dala­nyń” qaıta túle­genine kýá boldym. Arý qala Aqtaýǵa kir­mesten buryn sonadaıdan “men mun­dalap” turǵan ásem ǵımaratqa kózim tústi. Bul da shahar... Bilim shahary... Jańadan boı kótergen ýnıver­sıtet qalashyǵy eken. “Qazaqstan-2030” Strategııalyq damý baǵdarlamasynyń alǵashqy on jyldyǵyna, mańǵystaýlyqtardyń “Jer-Teńiz-Aspan” aýqymdy yqpaldasqan ınvestısııalyq ǵajap jobalarymen jetýi óńir bolasha­ǵynyń perspektıvasyn aıqyn tanytady. Mysalǵa, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaev­tyń sheteldik ınvestorlardy “Kaspıı ener­getıkalyq habyn” qurý jobasyn qoldaýǵa shaqyrýy da ólkeniń órkendeýi jolyndaǵy tamasha baspaldaqtar ekenin atap aıtar edim. “Biz qazir Kaspıı energetıkalyq habyn qurý jumystaryn júrgizip jatyrmyz. Ol Aqtaýdan soltústikke qaraı Qazaqstannyń negizgi munaı-gaz kenishterine taıaý jerde ornalasady. Bul hab energetıka salasyn­daǵy servıstik qyzmet kórsetý tehnologııa­symen qatar ónerkásiptik bilim berý jáne ǵylymı keshen jasaqtaýǵa baǵyttalady. “Samuryq-Qazy­na” qory bul jobany júze­ge asyrýmen shuǵyldanýda. Keńes músheleri osynaý asa ma­ńyz­dy jobaǵa qajetti qoldaý kórsetedi degen úmittemin”, – degen Elbasy Nursultan Nazarbaev sózi el-jurtty jiger­len­dirip, úl­ken senim artady. Aıta ketetin bir jáıt – “Kaspıı energetıkalyq haby” energe­tı­ka­lyq salanyń odan ári damýyna qajetti qyz­met pen tehnologııalar klasterin quratyn bolady. “Bul jobany júzege asyrý arqyly ınfra­qurylymdardyń damýyna qomaqty mól­sherde sheteldik ınvestısııalardy tartýǵa múmkindik paıda bolyp, Aqtaýda jańa jumys oryndary ashylyp, iskerlik qarqyndylyq jandan­dy­rylady. Bul Qazaqstan Respýblıka­synyń 2015 jylǵa deıingi aýmaqtyq damý strategııasyna sáıkes keledi”, – dep atap ótti oblys ákimi Q.Kósher­baev. Kaspıı teńiziniń qazaqstan­dyq sektoryn ıgerýdiń memlekettik baǵdar­la­masyna sáıkes, energetıkalyq hab Kaspıı mańyndaǵy keńistikte munaı-gaz sektorynyń tolyqqandy damýyn qamta­masyz etýge múmkindik beredi. Atalmysh joba ja­qyn­­­da ǵana Prezıdenttiń halyqqa kezekti Jol­daýynda usynylǵan óńirlik damý saıa­satyn belsendi júrgizýge osy Kaspıı óńiri úshin ma­­ńyz­dy baǵyty bolady. “О́ńirlik damý refor­malarynsyz biz jedel ártaraptandy­rýǵa qol jetkize almaımyz. Sondyqtan bizge eko­nomıkalyq ósý orta­lyq­taryn qalyptas­ty­rýdy bastaý qajet. Qazaqstannyń baty­syn­da munaı-gaz sektoryn, hımııa ónerkási­bin, jabdyqtar óndirisi jáne kóliktik qýat­tardy damytý kerek... Jańa óńirlik saıasat – 2020 Stra­tegııa­lyq jos­pary­nyń asa mańyzdy bóligi”, dep atap kórsetti Elbasy óz Jol­daýyn­da. Eko­nomıkalyq ósý orta­lyǵyn ke­shendi túrde quryp jatqan mańǵystaýlyqtarǵa Prezı­denttiń bul tapsyrmasy jańa ekpin beretini sózsiz. О́ńirdiń ákimimen áńgime barysynda “Kaspıı energetıkalyq habynyń” bilimı-ǵylymı ortalyǵy bolyp Kaspıı memleket­tik tehnologııalar jáne ınjınırıng ýnı­ver­sıte­tiniń anyqtalyp otyrǵany tilge tıek boldy. Munyń ózi uzaq áńgime. Sózimizdiń ál­qıs­sasyn bilim ordasynyń jańa ǵımara­tynan bastap edik qoı, sol eńsesi bıik orda da atalmysh jobanyń bir bólshegi eken. “Biter istiń basyna, jaqsy keler qasy­na” degendeı, otyz tórt jyldyq tarıhy bar bul qarashańyraqty keıingi jyldary qarqyndy damytý isi ýnıversıtet basshysy Ábdimútálip Ábjapparovtyń mańdaıyna jazylǵandyǵyn aıryqsha ataǵanymyz abzal. Áý basta osy Mańǵystaýdyń iri jobalaryn talqylaý qolǵa alynǵan kezde kópten oıynda júrgen maqsa­tyn Ábekeń ortaǵa salypty. Nátıjesinde, Úkimet qaýlysymen Sh.Esenov atyndaǵy Aqtaý memlekettik ýnı­ver­sıteti Kaspıı mem­le­kettik tehnolo­gııa­lar jáne ınjınırıng ýnıversıteti bolyp qaıta quryldy. Aımaqta tuńǵysh ret Kaspıı ataýy memlekettik oqý ornyna berildi. Bul tipti Kaspıı aımaǵyn­daǵy kórshi mem­leketterde de kezdespeıdi. Maq­sat belgili – bolashaq mamandardy álem­dik deńgeıdegi standarttarǵa sáıkes daıarlaý. Oǵan qol jetkizý úshin, árıne, eń aldymen oqý orda­synyń atyna zaty saı bolýy kerek. Oraıly sátti qolaıly paıdalanyp, oıda júrgen jobanyń is jos­paryn jasaqtap, ob­lys basshylyǵynyń nazary­na der kezinde usynǵan. Sóıtip, “qulan­nyń qashýyna myl­tyq­­­tyń basýy” sáıkes kep, Ábekeńniń usy­nysy aldaǵy atqarylar qyrýar jumystyń qataryna qabyldanady. Bul kezek kúttirmeı­tin, kún tártibindegi másele bolǵan­dyqtan “áp” degende bastalǵan sharýa da osy boldy. Alǵashynda kópke qııaldaı bop kóringen kók saraı kún ótken saıyn kókke qulash uryp, bıikteı berdi. Bir top zııalylardy bastap ara­latyp, qýanyshyn “súıinshilep” jetkizgen Ábe­keńe sonda baıǵazy úshin qandaı sııapat, qan­daı qurmet kórsetse de artyq bolmastaı edi. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnı­ver­sıtetiniń 75 jyldyǵy qarsańynda Elbasy Nursultan Ábishuly elimizdegi bar­lyq oqý oryn­dary men onyń ustazdar qaýymyna, shákirtterine arnaǵan dárisinde biraz másele­niń basyn qaıyrdy. Sonyń bastysy – “Sapaly bilim men ǵylymsyz qazirgi zamanǵy álemde Qazaqstannyń kele­shegi joq... Qazaq­stanǵa ıntellektýaldyq sekiris qajet”, – dep, memleket kezdesken túr­li qıynshy­lyqtarǵa qara­mastan, jańa bilim nysandary­nyń qurylysy úshin qarjy aıamaý kerektigin basa aıtty. Al onyń mańǵystaýlyq úlgisi Sh.Esenov atyndaǵy KMTjIÝ-diń búgingi jetistigi der edim. Bul ýnıversıtettiń ózi 1976 jyly ashyl­ǵan. Quramyndaǵy ár ınstıtýttary men kolledji, tipti bas ǵımaratynyń ózi qala­nyń ár shaǵyn aýdanynda, onda da burynǵy mek­tep­ter, jataqhana men balabaqshaǵa arnal­ǵan ǵımarattarda ornalasqan edi. Bir ortalyq­qa shoǵyrlanǵan jańa oqý ornynyń salynýy, oǵan kóshý – basshy turmaq ustaz­dardyń, tipti shákirtterdiń armany bolmady deısiz be? Sol armanǵa búgin, daǵdarys kezi­niń ózinde qol jetkizý – elimizdiń ekono­mı­kasy óz kúshine enip, daǵdarysqa des bermeı damý jolyn bastan keshýinde dep senimdi aıtýy­myzǵa sebep. Jekelegen tulǵalardyń qanshama iske, qanshama ońdy oqıǵaǵa uıytqy bolýy tarıhta az emes. Sondaı aıtýly isterdiń yqpaldy bir ıesi osy bizdiń Ábdimútálip inimiz der edim. Ýnıversıtet kesheniniń qurylysy ári qaraı da turǵyzyla bermek. Bul búgingi tań­da ýnıversıtet qabyrǵasynda oqyp júrgen jastardyń sapaly bilim alýy úshin jasalǵan ońdy qamqorlyq. Umytpasam, osydan úsh jyl buryn Elba­sy­myz óz Joldaýynda “Bilim berý refor­­masy – Qazaqstannyń básekege naqtyly qabilettiligin qamtamasyz etýge múmkindik beretin asa mańyzdy quraldardyń biri. Bizge ekonomıkalyq jáne qoǵamdyq jańarý qajettilikterine saı keletin osy zamanǵy bilim berý júıesi qajet”, – dep tapsyrdy. Bul sózdi ilip áketken kez kelgen bilim oshaq­tarynyń basshylary ony barynsha nasıhat­tady. Biraq onyń is júzinde júzege asýy úlken jaýapkershilikti talap etedi. Al talap údesinen shyǵa bilý – búgingi kúnniń taý kóterer Tolaǵaılaryna ǵana tıesili. “Bulaqtyń kózin ashsa bir kisi kep, basy­nan sý ishpeı me myń kisi kep?” Ýnıversıtet halyqaralyq deńgeıde bilim berýdi kózdep otyr­ǵandyqtan, alda artylar mindet te, jaýapkershilik te zor. Prezıdentimizdiń “Qazaq­­­standa halyqaralyq uıymdardyń qaty­sýymen osy zamanǵy ǵylymı ortalyq­tar men “tehnologııalyq parkter” qurý jáne damytý, tehnologııalardy ıgerý úrdisine qol­daý kórsetý men kadrlardyń biligin baǵ­dar­laýdyń ıkemdi júıesin qalyptastyrýymyz kerek”, – degen oıymen úndes eń mańyzdy bas­­tamasyn bizge Ábekeńniń ózi áńgimelep berdi: “Otandyq bilim berý júıesindegi sapa­lyq ózgerister bizdiń oqý ordamyzda da bolý kerek. Kaspıı memlekettik tehnologııalar jáne ınjınırıng ýnıversıteti jańa forma­sııanyń ınjener-tehnıkalyq mamandaryn, onyń ishinde búgingi tańdaǵy asa qajetti IT-tehnolo­gııa, nanotehnologııa, atom energetı­kasy jáne aımaqta jasalatyn munaı-hımııa, logıstıka, týrızm, energetıka, teńiz tehnolo­gııasy sekildi ozyq tehnologııalyq ınnova­sııalyq klaster­ler­diń asa zárý mamandaryn daıarlaıtyn bolady. Táýelsizdikke qol jet­kizgen kezden bastap Qazaqstan óziniń áskerı-teńiz jáne saýda flotyn, teńiz jaǵalaýy ınfraqury­lymy men bilikti mamandaryn qalyptas­ty­ryp jáne jetildirip, óz aldyna teńizdik der­java retinde damyp keledi. “Qashaǵan” ken or­nyn ıgerý jobasy Kaspıı teńiziniń qazaq­­stan­dyq sek­toryn­daǵy teńiz flotynyń qyz­metin negizgi tutyný­shylardyń biri bolyp taby­lady. Son­dyqtan, teńiz mamandyqtary boıynsha kadr­lardy daıyndaýdyń qajettiligi pisip-jetildi. Teńiz mamandaryn daıyndaý máselesi osy bizdiń ýnıver­sıtetimizde sheshilýi tıis. “Kaspıı energetıkalyq habyna” t.b. aımaqta qabyldanǵan iri ınvestısııalyq joba­larǵa qajet mamandar daıyndaý baǵytynda Kaspıı memlekettik tehnologııalar jáne ınjınırıng ýnıversıteti aldynda mańyzdy mindetter tur. Sheteldik ınvestor­larmen júrgizgen birneshe kelissózderdiń nátıjesinde “Kaspıı energetıkalyq haby­nyń” bilimı-ǵylymı ortalyǵy ýnıversıtet­tiń Munaı jáne gaz ınstıtýty negizinde qalyptasyp, qyzmet etýine qol jetkizildi. Bul isti atqarý úshin qazaqstandyq jastardan Amerıkanyń Tehas, Kolorado, Gollandııanyń Delfıı ýnıversı­tet­terinde osy ınstıtýttyń bolashaq 120 us­tazyn daıyndaý maqsaty qoıyldy. Ustazdyqqa úmitkerler respýblıka­nyń barlyq ýnıver­sı­tetterinen konkýrstyq negizde iriktep alynady. 2010 oqý jylynda alǵashqy otyz maman irik­telip oqýǵa jibe­riledi dep kútilýde. Oqý merzimi eki jyl, bul mamandar kelisim-shart negizinde ýnıversı­tette alty jyl qyzmet etýge mindetti. Osy jyldar ishinde olardyń bir jyldyq jala-qysynyń tómengi mólsheri 75000 $ (AQSh dollaryn) quraıdy. Osylaısha álemdik eńbek naryǵynda básekege qabiletti mamandardy daıyndaýdy qamtamasyz etpekpiz”. Iá, bilimdi bolý men ony jan-jaqty jetildirý – ózińde bardy ıgerip, ózge eldiń de ilimin úırený bolmaq. Bul – Elbasymyzdyń tapsyrmasy. Ol óz sózinde “Aqtaý memlekettik ýnıversıteti Kaspıı memlekettik tehnologııalar jáne ınjınırıng ýnıversıteti bolyp ózgertildi, jetekshi amerıkalyq jáne eýropalyq ǵylymı ortalyqtarmen elıtti bilim berý keshenin qurýǵa qatysý týraly kelissózder júrgizilýde. Respýblıkalyq bıýdjetten ýnıversıtettik keshenniń qurylysyna 2,9 mlrd. teńge bólindi. Ýnıversıtet búkil Kaspıı aımaǵy­nyń halyq­aralyq bilim berý bazasyna aınalý kerek”, degen bolatyn. Bul isterdi bastamas buryn Prezıdent Nursultan Ábishuly bul jobany tikeleı qarap, qoldaý jasaǵan. El basshysynyń batasymen bastalǵan jumystyń bul alǵashqy mysaldary ǵana. Onyń nátıjesin bolashaq kórsetedi. О́ıtkeni, el erteńi jastar úshin, bilim men ǵylym úshin jumsalǵan dúnıe dalaǵa ketpeıdi, kerisinshe, eselep qaıtary sózsiz. Qoınaýy qazba baılyq pen qupııa tylsym syrlarǵa toly ólkeni tanı túsý úshin tanymnyń, zertteı túsý úshin zerdeniń, ıgerý úshin ıgilikti istiń bastamasy – áleýmetke qyzmet eter bilim bolmaq. Á.Ábjapparov basshylyqqa kelgeli bul ýnıversıtettiń ishki-syrtqy mazmuny jańar­tylyp, aıta qalarlyqtaı sapalyq ózgeris­ter­diń júzege asyrylǵanyn baıqadyq. Sondyqtan, muny bilikti basshynyń aıqyn qoltańbasy dep aıta alamyn. О́rkenıetti elderdegideı bizdegi bilim oshaqtarynyń oqý júıesin qalyptastyrý, ony áýeli árkimniń jete túsine bilýi, sodan keıin baryp ortaq oqytý júıesin jasaqtaý, bilim sala­synda júrgen mamandarǵa, basshy­larǵa ońaı tıgen joq. Aldymen keńes dáýirin­de tozy­ǵy jetken proteksııa men korrýpsııa kózi bolǵan joǵary oqý oryndaryna qabyldaý tártibin jónge keltirý úshin árbir talapkerge birdeı múmkindik beretin, proteksııanyń bar­lyq túrine tosqaýyl qoıatyn, talapkerlerdi konkýrsty túrde irikteıtin joǵary oqý oryn­daryna qabyldaýdyń jańa modeli qajet boldy. Mine, osyndaı qyzmette bilgirlik pen bilimdiliktiń, basshylyq qasıetiniń naq synalar tusynda, qajyrly eńbek kórsete bilgen bilikti ǵalym, basshy Á.Ábjappa­rovtyń úlesi az bolǵan joq. Ol sonaý 1999-2001 jyldary Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń joǵary jáne orta arnaýly bilim berý departamentiniń basshysy qyzmetin atqardy. Osy jyldary Qazaqstanda alǵash engizilgen talapkerlerdi qabyldaýdyń jańa modeli ­– Keshendi testileý júıesin qalyp­tastyrýǵa bilikti basshylardyń biri retin­de atsalysty. Ábekeń men áriptesteri negizin qalaǵan sol kezdegi bastama qarqyn alyp, búgingi tańda – Ulttyq biryńǵaı testi­leý (UBT) atty kópshilikke uǵynyqty stýdent­terdi qabyl­daýdyń formasy qalyptasty. Bilim sapa­syn arttyrý maqsaty turǵysynan – UBT qazirgi zaman talabyna saı, der kezin­de júzege asyryl­ǵan ıgilikti shara retinde TMD-nyń bilim júıesindegi túbegeıli ózge­riske jol ashqan tásil. Á.Ábjapparov syn­dy tájirıbeli bas­shy­nyń mundaı qyzmetti asa jaýapkershi­likpen atqarýynyń ózi azamattyq qasıetiniń bir qyry. Mine, osyndaı jaýapty qyzmetti talapqa sáıkestendire oryndaı bilgen Ábekeń men sol kezdegi ujymǵa aıtar alǵystan basqa bóten nıetimiz joq. Esimizde, buryn balalaryn oqýǵa túsirý úshin aǵaıyn-týysty jaǵalap, tamyr-tanys­tyqqa ıek artatyn el úshin UBT – joǵary bilim júıesindegi revolıýsııalyq-refor­malyq ózgeris boldy. Úıinen alysqa uzamaı, memlekettik synaqty tapsyryp, qalaǵan mamandyǵyna joldama alýy – bile bilgenge, kim-kimniń de kúniniń týǵany. Sondaı-aq, Ábdimútálip táýelsizdiktiń alǵashqy jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Bilim mınıstrliginde eńbek ete júrip, jas memleketimizde bilim-ǵylym boıynsha atqa­rylǵan asa mańyzdy isterge óz úlesin qosqan, Qazaqstandaǵy joǵary bilim berýdiń norma­tıvtik-ádistemelik bazasyn jasaqtaý isterine qatysyp, ár jyldary “Bilim týraly”, “Joǵa­ry bilim týraly” zańdardyń jasaqtalýyna tikeleı atsalysqan. Zamannyń jańasha tala­byna tóselgen, boıyndaǵy qajyr-qaıratyn el ıgiligi­ne jaratpaqqa, jaýapty jumystar­daǵy basshy­lyq qabiletin odan ári shyńdaı túsken Á.Ábjap­parov 2001-2005 jyldar aralyǵynda S.Aman­jolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetiniń rektory qyzmetin atqardy. Ol kezdegi ıgi bastamalaryn sol jaqtaǵy árip­testeriniń ózi áli de rızashylyq­pen aıtyp júr. Kóp ishinde jumys isteý kez kelgenniń qolynan keler is bolsa da, kóppen birge, kópshi­lik kóńilinen shyǵatyndaı, pikiriń men baǵytyńnyń durystyǵyna kózi jeterlikteı qylyp, árbir bastamań kópshiliktiń ıgiligine aınalsa kózdegen maqsatyńnyń tolyqqandy oryndalǵany. Kóptegen keleli máselelerdiń oń sheshimin taba bilgen talantty basshy Á.Ábjapparov áýlıeli Mańǵystaý topyraǵy­na taban tirep, Sh.Esenov atyndaǵy Kaspıı memlekettik tehnologııalar jáne ınjınırıng ýnıversıtetiniń rektory bop atqarǵan barlyq jumystary kúlli eldiń kóz aldynda. Rektor­lyq qyzmetin abyroıly atqaryp keledi. Ult keleshegi úshin, baıandy bolashaq úshin, kósh bastaǵan kósemderimiz ben jer daýynan bastap, jesir daýyna deıin qara qyldy qaq jaryp sheshken sheshenderimizdiń, halyq úshin “basyna kún týsa, etigimen sý keshken” erleri­mizdiń elge etken, jerge jumsaǵan aqyl-oıly ónege sózderi men is-qımyldary – búgingi beıbit kúnge jetkizgen altyn kópir. Qazaqtyń jazıra dalasynyń taý-tasyna oıyp salynǵan rý-taıpalarynyń belgileri – qazaq halqynyń keshegi kúnin rastaıtyn qoltań­basy. Sary­arqa tósinde azdaǵan ýaqyt ishinde boı kóter­gen Qazaqstannyń Astanasy – eldigimizdiń belgisi. Alyp “Báıteregimiz­degi” Elbasy alaqanynyń beınelenýiniń ózi úlken mańyzǵa ıe. Demek, Astana – táýelsiz Qazaq eliniń tuńǵysh Elbasy N.Nazarbaevtyń qoltańbasy. Sondaı-aq úsh júz alpys eki áýlıeli kıeli meken Mańǵystaýda ult bola­shaǵy úshin boı kótergen bul jańa ýnıversıtet qalashyǵy Elbasymyz­dyń amanatyn abyroımen oryn­daýshy oblys ákimi Q.Kósherbaevtyń qol­daýy­men qaldyrǵan ýnıversıtet rektory Á.Ábjapparovtyń qoltańbasy, Mańǵystaý eliniń maqtanyshy. Qoltańba – adamzat balasynyń eńbekke jaramdy alaqany men bes saýsaǵy. Son­dyqtan, árkim óz bilgenin istep, jan-jaqqa tartpaı, bes saýsaqtaı birigip, judyryqtaı jumyla bilse táýelsiz Qazaqstannyń áli talaı asqarlardy baǵyndyrary sózsiz. Kósh bastaǵan kósemimiz ben kóshke ergen elimizdi bolashaq dep atalatyn baǵytymyzdan jańyl­dyrmaǵaı táńirim! Ylaıym, solaı bolǵaı! Pań dalany asqaq jyr-ánderimen tebirentken, keıde kúmbirlep, keıde ot-jalyn shashyp dúbirlep, býyrqana tolqyǵan álemge áıgili kúılerimen, tarıhtan tanys batyrly­ǵymen aty shyqqan Mańǵystaý jańa ǵasyrda ǵylym-bilimmen de belgili bolsa eken deımin! Qurmetti Ábeke! 60 jas mereı­toıyńyz qutty bolsyn! Elge etken qyz­metińiz ben urpaqqa úlgi ustazdyǵyńyz, ǵylymǵa degen adaldyǵyńyz ben ujymǵa parasatty basshylyǵyńyz, bir adamnyń basynan kóp tabyla bermeıtin erekshe jaqsy qasıetterińizdiń ózi –sizge táńirdiń bergen úlken syıy, urpaq úshin úlgi-ónege, tálimi mol mektep! Sizge aldaǵy ýaqytta da bar isińizge tabys, otbasyńyzǵa amandyq tileımin! Kenjeǵalı SAǴADIEV, akademık.