Qazaqstan • 01 Qańtar, 2018

Kóshi-qonda irkilis bolmaıdy

462 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

2017 jyldyń qazan aıynda Úkimet kóshi-qon saıasatynyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan jańa tu­jy­rymdamasyn bekitti. Osy kon­sepsııaǵa sáıkes qajetti zań joba­sy ázirlený ústinde. Iаǵnı kásibı ma­mandardy ekonomıkaǵa tartý, aı­m­aqtar arasyndaǵy demogra­fııa­l­yq teńsizdikterdi retteý jáne ish­ki mıgrasııany ataýly túrde mem­lekettik qoldaý birinshi kezekke shyǵarylýda. Sondaı-aq elimiz etnostyq mıgrasııa aıasyn keńeıtkeli otyr. Bul de­genimiz – memlekettik qoldaý tek elge oralǵandarǵa ǵana emes, sonymen birge shette júrgen qan­dastarymyzǵa da kórsetiletin bolady. 

Kóshi-qonda irkilis bolmaıdy

Osy jerde sonaý 90-jyldary bastalǵan bul uly kósh týraly aıta ketkim kelip tur. Qazirgi tańda elimizde 1 mıllıonnan asa qaıta oralǵan baýyrlarymyz turyp jatyr. Olardyń kóbi О́zbekstan (61,6%), Qytaı (12,1%), Mońǵolııa (11,7%) jáne Túrikmenstannan (7,1%) kelgen. Sonymen birge qandas­tarymyzdyń oralýyna qaty­s­-
ty el zańnamasy da jyl saıyn je­til­dirilip keledi. О́tken jyldan bas­tap kúshine engen zań aıasynda et­nostyq qazaqtardyń qaıta oralýy­na, beıimdelýine jáne kirigýine baı­lanysty kedergi keltiretin bir­ne­she prob­lema sheshimin tapty. Máse­len, etnostyq qazaqtarǵa oralman már­tebesi, qonystaný aımaǵyna qa­ra­mastan, bir jyl merzimge beri­lý­de. Sonymen qatar azamattyq alý merzimi tórt jyldan bir jylǵa deı­in qysqardy. Atajurtqa oralǵandardy utymdy qonystandyrý maqsatynda olardy qosymsha eńbek resýrstaryn qajet etetin aımaqtarǵa joldaý shara­lary qabyldandy. Nátıjesinde, ótken jyly elimizge 16,5 myń otbasy kóship keldi. Bul 2015 jylmen salystyrǵanda 8 esege kóp.

Jańa tujyrymdama sheteldegi qan­dastarymyzǵa joǵaryda belgi­lengen is-sharalardy saqtaı otyryp, taǵy da elge kelýge nıettilerge qosymsha múmkindik qarastyryp otyr. Eger qandastarymyz elge kelip, ýaqytsha jumys is­teý múm­­kin­digin surasa, onda olar óz tań­daý­lary boıynsha 1 jyl­ǵa, 3 jyl­­ǵa deıin nemese uzaq mer­­zim­­­di jobalarǵa qatysý múm­kin­­di­gin ıe­lenbek. Etnostyq qa­zaq­­­tar­­dy ju­mysqa tartqan ju­mys be­rý­shi­lerge ruqsat tegin be­ri­ledi. Al shet­eldikter keletin bol­sa, aqy­ly túr­de usynylady. Et­nostyq qa­zaqtar qonystanǵan ne­mese ju­mys isteýdi qalaıtyn aı­maq­tar­da beı­imdeý ortalyqtaryn sa­lý neme­se olarǵa jumyspen qamtý or­ta­lyq­tary arqyly qyzmet kór­se­tý kóz­delýde. Al kelgen aza­mattar tu­raq­ty qonystanyp qalamyn degen she­shimge kelse, onda memleket tara­pynan bir rettik materıaldyq kó­mek (sýbsıdııa), 12 aıǵa deıin úı jal­daýǵa beriletin aqshalaı kómek jáne basqa da qajetti áleý­met­tik qyzmetterdi tegin usyný qa­ras­tyrylǵan. Osyndaı kómekti qazir Ońtústikten Soltústikke kósh­ken turǵylyqty azamattarymyz da alýda. Qoryta aıtqanda, qan­das­tarymyzǵa óz tańdaýy boıynsha kó­ship kelýge nemese jumys isteýge jan-jaqty memlekettik qoldaý qarastyrylyp otyr.

Aýyt MUQIBEK,

qazaq kóshiniń janashyry, aqyn

Sońǵy jańalyqtar

Syr óńirinde shıbóri nege kóbeıdi?

Aımaqtar • Búgin, 16:38