Orys mıssıoneri, professor N.Ilmınskııı buratana halyqty oryssha oqytyp, birte-birte óz ana tilin umyttyryp, shoqyndyrýdy oılastyryp júrip, ózi qazaq tilin úırenýge qushtar bolǵan. Qazaq tilin súıgeni sondaı, ony jaqsy meńgerip, grammatıkasyn jasap, sózderin qurastyrǵan tuńǵysh ǵalym. Onyń jas Ybyraıǵa jasaǵan qamqorlyǵy da bir tóbe.
Ybyraıdyń ákesi Altynsaryny Balǵoja bıdiń aýylyn shapqan kezde Kenesary jasaǵy óltirip ketkeni tarıhtan belgili. Soǵan qaramastan Ybyraı da Kenesary men Naýryzbaı týraly ańyz áńgime jazypty. Bul týyndyny jaqynda 1901 jyly jaryq kórgen «Týrgaıskaıa gazetanyń» 21 nómirinen taptyq. Ańyz sońynda «I.A.» dep qol qoıypty. Bul – Y.Altynsarınniń búrkenshik aty. «Orenbýrgskıı lıstok» gazetinde shyqqan pýblısıstıkalyq maqalalarynyń sońyna da uly ustaz osylaı qol qoıǵan.
Ras, 1901 jyly Ybyraı bul dúnıeden ótip ketken bolatyn. Alaıda, qaıtys bolǵannan keıin de shyǵarmalary jaryq kóre bermeı me?! «I. A.» basqa bireýdiń aty men teginiń alǵashqy áripteri shyǵar dep izdestirip kórip edik, taba qoımadyq. Onyń ústine ol kezde (Ybyraı zamanynda) orys tilinde mundaı shyǵarma jaza alatyn adam qazaq dalasynda joqtyń qasy edi. Kenesary-Naýryzbaı tarıhynyń tasqa basylýyn, el esinde qalýyn oılaǵan kemeńger ustaz áke ólimin de keshirgendeı ǵoı. Asyly, izgilik qataldyqtan myqty ma deısiń...
Serikbaı OSPANULY,
aqyn, Qostanaı memlekettik pedagogıkalyq
ınstıtýtynyń professory
