Qazaqstan • 08 Qańtar, 2018

«Táýelsizdik dáýiri» – Shejirelik eńbek

616 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Elbasy «Táýelsizdik dáýiri» atty tarıhı eńbeginde «Bul kitap meniń uly qoldaýshym, kemel keleshegine óziniń qazaqstandyq jolymen qaryshtaǵan jasampaz halqyma arnalady!» dep aıryq­sha atap ótýi beker emes. О́ıt­keni árbir oqyrmannyń qoly­na jańa Qazaqstannyń qalyp­tasý satylarynyń tarıhı sı­pat­tamasy, táýelsizdiktiń alǵash­q­y onjyldyǵyndaǵy memle­ketimizdiń qalyptasýy úshin Elbasynyń ishki jáne syrtqy ǵalamdyq syn-qaterlerge jaýap retinde mańyzdy sheshimderdi qabyldaýdaǵy ishki qısyn men tetikterdiń muqııat taldaýy qam­tylǵan saıası, ekonomıkalyq jáne tarıhı mańyzy zor eńbek tıdi. Sonymen qatar respýb­lıka­daǵy bolǵan oqıǵalar men qazaq­standyq damý úlgisiniń qalyptasýy týraly shynaıy fakti­lerdi sol oqıǵalardyń qaı­naǵan ortasynda bolǵan avtor­dyń ózi usynýy turǵysynan alǵan­da da kitaptyń aıryqsha qundy rýhanı dúnıe ekenin túsi­nesiz. Kitapta aqıqat ýaqıǵa­lar men tarıhı jaǵdaılar, shyna­ıy faktiler, jáne eń bastysy, el­i­miz­diń kúndelikti ómirinen alyn­ǵan keıipkerler – Qazaqstan hal­qy men Tuńǵysh Prezıdenti tur. 

«Táýelsizdik dáýiri» – Shejirelik eńbek

Elbasy kitaby 4 bólimnen turady: «Memleketimizdiń dúnıe­ge kelýi. Qazaqstannyń birinshi jańǵyrýy (1991-1995 jyldar)», «Uly betburys. Qazaqstannyń ekinshi jańǵyrýynyń bastalýy (1996-1999 jyldar)», «Qııaǵa qu­lash sermeý. Qazaqstannyń ekin­shi jańǵyrýy (2000-2010 jyldar)», «Qalyptasqan memleket. Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy (2010 jyldar)». Shyǵarmanyń ǵajaıyptylyǵy sonda, avtor, oqyrmanǵa memleketimizdiń qaryshty, qarqyndy damýyn kórsete otyryp, sonymen birge bolǵan oqıǵalarǵa synı baǵam jasaıdy, qabyldanǵan sheshimderdiń jan-jaqtylyǵyn tereńdeı taldaıdy, halyqtyń múddesi men arman-murattaryn óz paıymdary men sezim tebi­renis­teri arqyly ótkizedi, oryn alyp jatqan úderisterdi Qazaq­stannyń gúldenýi jolynda ózi aıanbaı qyzmet jasap kele jatqan kóp ultty halqynyń turǵysynan túsinip, qabyldaıdy.

Avtor ótkendi eske alyp, bú­gin­di baǵalaı otyryp, oqyr­manǵa, jas urpaqqa elimizdiń ja­rqyn bolashaǵy uzaq jyldar boıy qalyptasqan ulttyq dástúrler, táýelsizdik pen egemendik, bir­lik pen kelisim, beıbitshilik, tózim­dilik pen ashyqtyq tárizdi ǵaj­aıyp qundylyqtardy ıele­­nip, ony alǵa qaraı damytý ne­gi­zin­de ǵana qurylatynyn kórse­tedi. Elbasy táýelsizdik jyl­­daryn­da dúnıege kelgen, óz maz­muny boıynsha qazaqstandyq qun­dylyqtardy bildiretin «Biz eń bastysy – beıbitshilikti saqtap qaldyq»; «Sony lepter men dástúrlerdiń qaıta órleýi»; «Syrtqy saıasatty qurý nólden bastaldy», «Qazaqstan barysy» sekiris jasaýǵa daıyndalýda»; «Jańa astana jasaımyz!»; «Ekonomıkalyq saıasat jáne ekonomıkanyń turaqtanýy»; «Táýelsizdik bizdiń rýhymyz­dy nyǵaıtty»; «Álemdik daǵ­da­rys synaǵyna biz tótep bere aldyq»; «Buryn-sońdy bol­ma­ǵan zııatkerlik renessans»; «Barsha álem moıyndaǵan kóshbas­shy­lyq»; «Kóz aldymyzda bolyp jatqan uly ózgerister»; «Jańa ekono­mıkaǵa qaraı batyl umty­lys», «Adam kapıtalynyń jańa sapasy»; «Qazaqstannyń basym baǵyttary aıqyn ári aınymas» tárizdi jáne basqa da kóptegen naqty da maǵynasy keń aıshyqty teńeýlerin tal­ǵam­paz oqyrmannyń joǵary baǵalaıtyny sózsiz.

Elbasymyz táýelsizdik jyldarynda ózimiz ıelengen jáne elimizdiń árbir azamatynyń maq­tanyshy bolyp tabylatyn Qazaqstannyń basty 33 jetis­tiginiń mánin sımvolıkalyq túrde jan-jaqty ashyp kórset­ken: zamanaýı myqty memleket qurý; memlekettik shekarany halyqaralyq-quqyqtyq bekitý; etnosaralyq jáne konfes­sııaaralyq kelisimniń ǵaja­ıyp úlgisi; Semeı ıadrolyq polı­gonyn jabý; naryqtyq ekono­mıkany nólden bastap qalyptastyrý; óz valıýtamyz – teńge; jańa elordamyz – Astanany salý; zamanaýı Qarýly Kúshterdi qurý; aýqymdy ınnovasııalyq ındýst­rııalandyrý; áleýmettik jań­­ǵyrtý; EQYU-ǵa jáne bas­qa bedeldi halyqaralyq uıym­­darǵa tóraǵalyq etý; merzi­minen buryn júzege asyrylǵan «Qazaqstan-2030» Strategııasy jáne eldiń 2050 jylǵa deıingi damý Strategııasy; Bes ıns­tı­tý­t­tyq reforma; halyq­ara­lyq EKSPO-2017 kór­mesi jáne taǵy basqa. Sol arqy­ly, kitap tutas­taı alǵanda, óske­leń ur­paqqa: «Bizdiń barsha halqy­myz­dyń kúsh jumyldyrýy nátı­jesinde qazirgi kúni bizde berik irgetas jasalyp, biz ózimiz­diń ortaq bolashaǵymyz – qalyp­tasqan memleketimizdi turǵyzýdy jalǵastyryp kelemiz», degeni erteńgi kúnge úlken senim beredi.

Táýelsiz Qazaqstan tarıhy­nyń bizge beretin asa mańyzdy sabaǵy – kez kelgen qolaısyz betalystardy jeńýge, kez kelgen keleńsiz boljamdardy joqqa shyǵarýǵa jáne eń órshil ári bıik maqsattarǵa jetýge bolatynymen tujyrymdalady. Tabystyń kepili – únemi alǵa jyljý. Erkin, progressıvti azamattar ǵana Qazaq­standy joǵary damyǵan mem­leket jasaı alady. Bul dege­nimiz tereń bilim, qajyrly eńbek, ózin-ózi únemi jetildirip otyrý ár adamnyń tirshilik normasy bolýy tıistigin bildiredi. «Uly tarıh Uly bolashaqty tý­ǵy­zady», dep kórsetedi Elbasy.

Elbasymyzdyń «Táýelsizdik dáýiri» atty jańa kitabynyń árbir betin paraqtaı, ár taraýyna úńile otyryp, onda sıpattalǵan jas memleketimizdiń ómirindegi árbir oqıǵa úshin maqtanysh sezimi, tarıhı qysqa ýaqytta qol jetkizgen tabystar úshin keýdeńdi erekshe qýanysh kerneıdi. Qazaq­stan óziniń Tuńǵysh Prezı­denti Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń halyqaralyq zor bedeli men kemeńger saıasatynyń jáne ony halyqtyń barynsha qoldaýynyń arqasynda jańa mazmundaǵy memleketti ornatý jolynda syndarly synaqtar men asa kúrdeli kedergilerden sátti ótkendigi týraly tereń sezimmen tujyrym jasaısyń.

Qylyshbaı BISENOV,

Qorqyt Ata atyndaǵy QMÝ rektorynyń mindetin atqarýshy, tehnıka ǵylymdarynyń doktory, professor