Shırek ǵasyrdyń shynaıy tarıhy

Bizdiń stýdentter qaýymyna bul kitap kúndelikti qoldanatyn qu­ndy oqýlyq ta der edim. О́ıtkeni bizdiń táýelsizdigimizdiń tarıhy qamtylǵan, bolashaǵymyzdy belgilep bergen kitap. Búginde egemen eldiń ensıklopedııasy dep baǵalanǵan, tarıhı pýblısıs­tıka janrynda jazylǵan týyn­dyda jas memlekettiń ne­gizi qalanǵan kúnnen bastap onyń qalyptasý kezeńderiniń erek­she­likteri men 26 jyldyq dáýi­rindegi ishki jáne syrtqy syn-qaterlerdi eńserýge baılanysty qabyldanǵan sheshimderdiń mán-mazmuny men tetikteri egjeı-tegjeıli baıandalady. «Qazaq­standyq damý úlgisiniń» ta­bı­ǵaty men onyń evolıýsııa­sy, basty ustanymdarymen qoz­ǵaý­shy kúshteri jan-jaqty sara­lanǵan. Qazaqstandy jań­ǵyr­tý­­dyń úsh tolqyny keńinen ashyp kórsetilgen. Jalpy týyn­dy avtorynyń ózi aıtqan­daı, kitap kemel keleshekke ózi­niń qazaq­standyq jolymen qaryshtaǵan jasampaz halyqqa arnal­ǵan. Sondaı-aq Elbasy jýyrd­a jýrnalısterge bergen suh­batynda kitapty óziniń jeke tájirıbelerinen túıgen negizdi oılaryna sene otyryp jazǵanyn aıtyp ótti. Elimiz shırek ǵasyr­dyń ishinde qalyptasqan ulttyq memlekettigi, tıimdi naryqtyq ekonomıkasy, demokratııalyq qoǵamdyq qurylysy men halyqaralyq joǵary bedeli bar zamanaýı memleketke aınaldy. Qol jetkizgen jetistikterimizdiń barlyǵy asa kóregendilikpen júrgizilgen reformalar men ınno­vasııalardyń nátıjesi.

Elimizdiń jańa tarıhy tutas qamtylǵan, mazmuny asa baı kitaptyń ár bóliminiń ataýlaryna da erekshe mán berilip, qazaqstandyq qundylyqtar­dyń dáýirlik oqıǵalary naqty ári dál sýrettelgen. Elimiz­diń jarqyn sátteri baıandalǵan. Elbasy týyndysyndaǵy: «Qazaq­stan­dy joǵary damyǵan memleketke aınaldyratyn – azat oıly, jańashyl da jasampaz azamattary. Ol úshin árkim jan-jaqty jáne kemel bilimge den qoıyp, qajyrly eńbek pen ózin-ózi tolassyz jetildirýdi ómir saltyna aınaldyrýy qajet», degen ónegeli sózderi de ásirese jastar­dy jigerlendirip, kemel ister­ge jeteleıdi. Sondyqtan da jańǵyrý jolyna túse alǵan qazaq eliniń jańa dáýirdegi damý tarıhy keńinen tarqatylǵan bul ensıklopedııany, ásirese jas­tarǵa dáripteý mańyzdy. Qazaq­stan­nyń jańa tarıhynan syr sher­tetin, árbir data, oqıǵa naqty kór­se­til­gen týyndy ýaqyt óte kele el týraly taptyrmas tanymdyq oqý quralyna aınalary sózsiz.

Sattar QÝAShBAI,

ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, professor, Ońtústik Qazaqstan oblystyq  máslıhatynyń depýtaty