Muqtaj jandarǵa qoldaý kóp

Az qamtylǵandarǵa – áleýmettik kómek

Mysaly, ótken jyly aımaq­taǵy 375 otbasyndaǵy 1786 aza­­matqa 39,9 mln teńge kóle­min­de ataý­­ly áleýmettik kómek taǵa­ıyn­da­lyp, tó­len­di. Salystyrý úshin keltir­sek, al­dyńǵy jyly mundaı kó­mek­ti 497 otba­syndaǵy 2450 adam alǵan. Bir jyl ishinde kórsetkish 27,1 pa­ıyzǵa azaıdy. Bul – áleýmet áleýe­t­iniń artyp kele jat­qanynyń aıǵaǵy.

Oblystyq jumyspen qamtýdy úıles­tirý jáne áleýmettik baǵ­dar­lama­lar basqarmasy bas­shy­sy­nyń min­detin atqarýshy Kóńil­qos Kereı­ulynyń aıtýynsha, az qam­tylǵan otbasylardyń kom­mý­naldyq qyzmetterge jumsaǵan shyǵyndaryn óteý maqsatynda byltyr 750 otbasyna 25,4 mln teńge kóleminde turǵyn úı kómegi taǵaıyndalǵan. Al jan basyna shaqqandaǵy tabysy azyq-túlik sebetiniń qunynan tómen 4000 otbasyndaǵy 12 376 balaǵa jár­dem­aqy tólenedi. Turǵyn úı kóme­gin, memlekettik balalar járdem­aqy­syn alýshylardyń da sany jyl­dan jylǵa azaıyp keledi.

«Elbasy Joldaýynda atap kór­setilgen múgedekterge qoldaý kór­setý arqyly kedergisiz keleshek qalyp­tastyryp, qoǵam ómirine aralasýyna yqpal etý maqsatynda 366 balaǵa jergilikti bıýdjetten 9,8 mln teńge kóleminde áleýmettik kómek jasaldy. Jeńis kúni merekesine oraı soǵys arda­gerl­erine, Jeńis­ke úles qosqan bas­qa da sanat­taǵy 133 adamǵa 100 myń teńge­den birjolǵy áleýmettik kómek kór­setildi. Qazir oblysta 43 soǵys arda­geri bar. Olardyń kom­mýnal­dyq qyzmetterge jum­sala­­tyn shyǵyn­daryn óteýge de ar­naıy qarjy bólinedi. Mundaı qol­daýlar Aýǵanstandaǵy urys qımyld­aryna, Chernobyl atom elektr stansasyndaǵy apat zardap­taryn joıýǵa qatysqandarǵa da kór­setiledi. Memleket qoldaýy­nan týberkýlez dertine shaldyqqandar da tys qalmaı otyr. Ambýlatorııalyq deńgeıde em alyp júrgen 921 adamǵa áleýmettik kómek jasaldy», deıdi K.Orysbaev.

Birlik bar jerde tirlik bar

«Memleket pen bıznestiń áleý­mettik jaýapkershiligin qa­ly­p­tastyrý – turaqty damý shart­­tarynyń biri», degen Elba­sy sózi is júzinde júzege asýda. Az qamtylǵan, qoldaýǵa muqtaj azamattarǵa kásipkerler tarapynan da járdem bolýy qoǵamymyzdyń birtutas damyp kele jatqanyn kór­setedi. Buǵan mysal az emes. Halyq­ty áleýmettik qorǵaý organ­darynyń uıymdastyrýymen 2017 jyly oblys kásipkerleri 133 saý­da núktesi arqyly 1544 adamnan turatyn 349 az qamtylǵan ot­ba­syn arzandatylǵan baǵamen 1,2 mln teńgeniń azyq-túlik taýar­lary­men qamtamasyz etken. Ob­lys­tyq ákimdiktiń bastamasymen kom­mýnaldyq qyzmetter kór­se­te­tin «Atyraýenergosatý» JShS, «Atyraý jylý elektr orta­l­y­ǵy» AQ, «Atyraý sý arnasy» KMK, «Atyraý gaz ınvest» JShS syn­dy jergilikti mono­polıst kásip­oryn­darmen memo­ran­dým­dar jasalyp, aımaq­taǵy az qam­tylǵan 816 otbasyna 3,2 mln teńge mólsherindegi jeńil­dik­ter­men kommýnaldyq qyzmetter kórsetildi.

Memlekettiń áleýmettik kómek kórsetip qana qoımaı, az qamtyl­ǵan otbasylardy qıyn jaǵdaıdan alyp shyǵý tetikterin iske qos­qanynyń arqasynda oblysta 309 adam turaqty jumysqa ornalasty. 735 adam aqyly qoǵamdyq jumysqa, 51 adam áleýmettik jumysqa tartylyp, 121 adam kásibı oqý kýrstaryna jiberilgen.

«О́rleýdiń» órisi keń

2015 jyly Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstr­liginiń bastamasymen «О́rleý» shartty aqshalaı kómek jobasy bastaý alǵan edi. О́t­ken jyly bul jobaǵa 1743 adam­nan turatyn 301 az qamtylǵan otbasy tar­tylǵan. Oblystyq jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalardy úı­les­tirý basqarmasynyń bólim bas­shysy Janar Qaısedenova áleý­met­tik kelisimshart jasalǵanǵa deıin jobaǵa qatysýshylardyń jan basyna shaqqandaǵy ortasha tabysy 6423 teńge bolsa, 2017 jyldyń 1 qa­zanynda bul san 21322 teńgege de­ıin óskenin aıtady. «О́rleýdiń» ar­qasynda shartty aqshalaı kómek alyp, bıznes bastaǵandar da bar. Mysaly, Mahambet aýdanynyń tur­ǵ­yny Qaırat Sársenov 332700 teń­ge alyp, oǵan 200 túp alma aǵa­shyn otyrǵyzǵan. Al Aıgúl Raqym­ǵa­lıeva esimdi osy aýdannyń taǵy bir turǵyny «302 myń teńgege tigin ma­shı­nalaryn satyp alyp, seh ash­tym», deıdi. Qazir ol ulttyq oıý-órnekpen kómkerilgen kórpe-tósekter men jamylǵylar tigip, halyqqa usynýda. Suranys ta kóp. Mine, masyldyq pıǵyldan arylyp, kishkene bolsa da kásip bastap, násibin tapqysy keletinderge múmkindik bary osyndaı mysaldardan kórinedi.

«100 naqty qadam» Ult jos­pary­nyń 84-shi qadamynda: «Áleýmet­tik kómekti onyń ataý­ly­ly­ǵyn kúsheıte otyryp ońtaılan­dyrý» máselesi aıtyl­ǵan. 2015 jyly qabyldanǵan «QR keıbir zańnamalyq aktilerine halyqty áleýmettik qorǵaý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrý­lar engizý týraly» zań endi qolda­nys­qa engiziledi, sonyń nátıjesinde jańa nusqadaǵy ataýly áleýmettik kómek kórsetile bastaıdy. Munyń bári halyqtyń ál-aýqatyn kóterý mem­lekettiń basty nazaryndaǵy máse­le ekeniniń aıǵaǵy ispetti.

Baqytgúl BABASh,
«Egemen Qazaqstan»

Atyraý oblysy