Tanymal otbasynda dúnıege kelgen sýretshige ómirlik joly men shyǵarmashylyq bastaýy úshin osynyń ózi de jetkilikti sııaqty kóringenimen, beıneleý óneriniń búgingi bel balasy óz órnegin izdedi. Bul sýretshiniń eńbekteri otbasynda dúnıege kelgen sýretshige sýprematızm men realızm arasyndaǵy altyn arqaý.
Shymqalanyń mızam shaqtaryn máńgilikke syılaǵan Sultan Ilıaev biraz jyl ońtústik qalanyń bas sýretshisi retinde Sýretshiler odaǵynyń oblystyq fılıalyn basqardy. Oǵan qosa qalalyq dızaın basqarmasynda shahardyń kelbetin jasaýǵa eren úlesin qosyp júrgen adam.
Osydan qyryq jyl buryn Shymkent memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtynyń kórkem-grafıka fakýltetinen túlep ushqan talant ıesi ózin osy salaǵa arnap keledi. Eńbegi de eleýsiz emes. Qazaqstannyń mádenıet qaıratkeri de, eńbek sińirgen qaıratkeri de atanǵan. Eń bastysy, ortasy ony myqty sýretshi retinde moıyndaıdy.
Alaıda sýretshi úshin mańyzdysy, óziniń shyǵarmashylyq álemi, ıaǵnı jan bulqynysy býyrqanǵan boıaýlardyń astasyp, kenep betinde saltanat qurǵany.
Birden aıtý kerek, Sultan Ilıaevtiń týyndylary basqa planetadan túskendeı, bógde bir álem. Sýretshi ózin sımvoldyq totemderdi túptep zertteýshi, halyqtyq nyshandardy boıaýdyń tilimen paryqtaýshy dep eseptese de, onyń shyǵarmashylyq sheshimderi tosyn.
Máselen, onyń týyndylary kádýilgi, jaýaby daıyn, kózge tanys keskinder emes. Onyń kórmelerinde aıaldaǵan adam, sýretshi ne aıtqysy keldi, bul boıaýlardyń astarynda ne baryn sózsiz izdeıdi. Ári kúrdeli, ári qarapaıym týyndylar tolaıym bir ǵaryshtyq júıe sııaqty áser qaldyratynyn baıqamaý múmkin emes. Qarama-qaıshylyqqa toly shyǵarmalar tolǵanýdy qajet etedi.
Soǵan qaramastan, sýretshiniń eńbekterinde ulttyq dekoratıvtik-qoldanbaly ónerdiń belgileri seriktestiginen jańylmaıdy. Etnomádenı sıpatqa ıe minez Ilıaevtiń barlyq jumystarynda bar.
О́nertanýshylar da óz tarapynan sýretshi shyǵarmalarynyń basty tujyrymy – qasań sheńberdi buzyp, qarapaıym adamdar baıqaı bermeıtin álemge, kez kelgen keskinge jańa kúı syılaýymen daralanatynyn moıyndaıdy. Sultan Ilıaevtiń jumystary – tunyq túster men qanyq boıaýlardyń patshalyǵy.
Kimde-kim sýretshiniń ákesi Ǵanı Ilıaevtiń qoltańbasymen tanys bolsa, beıneleý óneri qanynda bar genetıkalyq qubylys, ıaǵnı talant ta tek qýalaıtynyn túsiner.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
